جمع‌آوری دستفروشان در شیراز؛ وقتی آخرین راه درآمد خانواده‌ها هم زیر فشار است

جمع‌آوری دستفروشان در شیراز این روزها به یکی از مهم‌ترین موضوعات مدیریت شهری این کلان‌شهر تبدیل شده است. مسئولان شهرداری و فرمانداری شیراز از اجرای طرح ساماندهی معابر پرتردد شهر خبر داده‌اند. هدف یا بهتر است بگوییم بهانه این این طرح، رفع سد معبر و بازگرداندن نظم به خیابان‌های شیراز اعلام شده است. اما پرسش اصلی این است که برای دستفروشانی که تنها منبع درآمدشان همین کسب‌وکار خیابانی است، چه جایگزینی در نظر گرفته شده است؟ در شرایطی که بازار کار کشور با بحران جدی روبه‌رو است، برچیدن بساط این افراد بدون تدارک شغل جایگزین می‌تواند معیشت هزاران خانواده را با خطر روبه‌رو کند.

 

روند جمع‌آوری دستفروشان در شیراز و ابعاد طرح ساماندهی

بر اساس مصوبه شورای تأمین شهرستان شیراز و «شورای اسلامی شهر»، طرح ساماندهی دستفروشان از تابستان امسال کلید خورده است. محورهای اصلی این طرح شامل خیابان زند، حاشیه بازار تاریخی وکیل و مسیرهای گردشگری پرتردد شهر است. به گفته مسئولان حکومتی، هدف اصلی این اقدام، رفع سد معبر و کاهش بی‌نظمی در معابر عمومی است. رئیس کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای شهر شیراز بر لزوم اجرای منطقه‌به‌منطقه این طرح تأکید کرده است.

محمدحسن اسدی، شهردار شیراز، بی‌نظمی شهری را خط قرمز مدیریت شهری توصیف کرده است. او بر ضرورت هماهنگی میان شهرداری، پلیس و مقامات قضایی برای اجرای این طرح تأکید دارد. این اقدام در عمل به جمع‌آوری دستفروشان از معابر اصلی می‌انجامد.

 

دستفروشان بدون شغل جایگزین؛ معیشتی در معرض خطر

با وجود تأکیدهای مکرر مسئولان بر اهمیت معیشت دستفروشان، تاکنون هیچ برنامه مشخصی برای اشتغال جایگزین آنان اعلام نشده است. بسیاری از این افراد تنها منبع درآمد خانواده خود را از دستفروشی تأمین می‌کنند. جمع‌آوری دستفروشان بدون در نظر گرفتن این واقعیت، می‌تواند خانواده‌های آنان را به سمت فقر بیشتر سوق دهد.

کارشناسان اجتماعی معتقدند دستفروشی در بسیاری از موارد نه یک انتخاب، بلکه نتیجه‌ی نبود فرصت شغلی رسمی است. این افراد معمولاً از اقشار کم‌درآمد شهری هستند که به دلیل ضعف بازار کار رسمی، به مشاغل خیابانی روی آورده‌اند. کارشناسان تأکید می‌کنند جمع‌آوری دستفروشان به‌تنهایی مشکل معیشتی آنان را حل نمی‌کند، بلکه صرفاً آن را جابه‌جا می‌کند.

برخی مسئولان شهری از انتقال دستفروشان به ساعات و مکان‌های محدودتر سخن گفته‌اند. اما این راهکار، تنها محل فعالیت آنان را تغییر می‌دهد و درآمد از دست‌رفته را جبران نمی‌کند.

 

وضعیت نامساعد ایجاد اشتغال در ایران و بی‌توجهی به معیشت مردم

بر اساس تازه‌ترین گزارش مرکز آمار ایران، نرخ بیکاری کشور از ۷.۳ درصد در بهار ۱۴۰۴ به ۹.۱ درصد در بهار ۱۴۰۵ افزایش یافته است. در همین بازه، شمار شاغلان کشور حدود ۴۵۰ هزار نفر کاهش یافته است. این آمار در شرایطی منتشر می‌شود که طرح جمع‌آوری دستفروشان در شیراز نیز هم‌زمان در حال اجراست.

طبق همین گزارش، نرخ بیکاری زنان به ۱۶.۷ درصد و نرخ بیکاری جوانان به ۲۳.۴ درصد رسیده است. جمعیت غیرفعال اقتصادی کشور نیز به مرز ۴۰ میلیون نفر نزدیک شده و نرخ مشارکت اقتصادی کاهش یافته است. این ارقام نشان می‌دهد در کنار جمع‌آوری دستفروشان، باید به ریشه‌های ساختاری بیکاری نیز توجه شود.

کارشناسان بازار کار می‌گویند این آمار، بحران عمیق‌تری را در پس‌زمینه‌ی نرخ‌های رسمی پنهان می‌کند. در چنین شرایطی، جمع‌آوری دستفروشان بدون طرح موازی برای ایجاد شغل، بار دیگر بی‌کفایتی کارگزاران حاکمیت ملایان را آشکار می‌کند. وقتی اقتصاد رسمی نمی‌تواند شغل کافی ایجاد کند، حذف مشاغل غیررسمی راه‌حل نخواهد بود.

با وجود چنین شرایطی معیشت هزاران خانواده‌ی کم‌درآمد شیرازی، در معرض آسیب جدی قرار می‌گیرد و بسیاری از خانوارهای دهک‌های فقیر حتی از تامین معیشت خود نیز باز می‌مانند و به سوی چرخه فقر سوق داده می‌شوند.

این در حالی است که حکومت ملایان به جای ایجاد مشاغل برای افراد جویای کار یا صاحبان مشاغل کاذب و دستفروشان، سرمایه‌های مردم ایران را هزینه گروه‌‌های نیابتی خود مانند حوثی‌ها و حشد‌الشعبی می‌کند تا در خارج از مرزها مطامع ملایان را پیش ببرند در حالی که مردم ایران در گرسنگی به سر می‌برند.

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)