مجمع حق بر شهر باهمستان با همکاری «موسسه رحمان» در ادامه سلسله نشست‌های مدنی حق بر شهر، نشست هفتم خود را تحت عنوان «تهران خانه افغانستانی‌ها هم هست» (حذف تدریجی مهاجران از حقوق شهروندی) برگزار کرد و در این نشست آنیتا صدیقی(کنشگر اجتماعی و فعال حقوق افغانستانی‌ها)، حمیدرضا بوالی (روزنامه نگار) و محمد لطفی (حقوقدان و فعال اجتماعی)، به ایراد سخنرانی و ارائه نظرات خود پرداختند.


«آنیتا صدیقی» در ابتدای این نشست به ارائه نظرات و تجربیات زیسته خود به عنوان یک افغانستانی در ایران پرداخت و گفت افغانستانی‌های مقیم ایران عمدتاً یا کسانی هستند که از افغانستان به ایران مهاجرت کرده‌اند و به مهاجرات خو گرفته‌اند و یا کسانی را شامل می‌شوند که پدر و مادر آن‌ها اقدام به مهاجرت به ایران کرده‌اند و آن ها در ایران به دنیا آمده‌اند، با ایرانی‌ها بزرگ می شوند و ایران را بخشی از هویت خود می‌بینند.

وی افزود این عده از طرفی ارتباطی با جغرافیای افغانستان ندارند و تجربه زیسته‌ای از زندگی در آن کشور نیز ندارند اما مشکلاتی که این عده دارند و این مسئله که جامعه ایران پذیرای آن‌ها نیست موجب می‌شود از بیان این مسئله که افغانستانی هستند خودداری کنند.

به گفته این فعال اجتماعی، عدم دسترسی به امکانات و محرومیت های تحصیلی، رفاهی و نداشتن کارت هویت و … موجب می شود مهاجران افغانستانی تبدیل به یک کاست اجتماعی بشوند، در مناطق محروم کشور نگاه غالب آن ها را به چشم یک مهمان ناخوانده و متجاوز می بیند و باور عمومی نیز تصور می کند آن ها را جای ایرانی ها را در بازار کار اشغال کرده اند اما مثلا در محلات مرفه نشین، افغانستانی‌ها مشاغلی مانند سرایداری و کارگری ساختمان و … دارند و جای ایرانی های مقیم در این محلات را اشغال نکرده اند.

به گفته صدیقی این باورهای عمومی و همچنین محدودیت هایی اعم از عدم برخورداری از حساب های بانکی، حق مالکیت ملک و محرومیت از حقوق اولیه شهری  موجب می شود افغانستانی ها نتوانند جهشی در وضعیت خود داشته باشند و این محدودیت های باعث می شود کودکان افغانستانی از چرخه آموزش و تحصیل خارج شده و روانه بازار کار بشوند.

این فعال حقوق افغانستانی‌ها در مورد موقعیت شغلی افغانستانی های مقیم ایران گفت این افردا شغل مناسبی ندارند مگر اینکه به واسطه روابط انسانی از شغل مناسبی برخوردار شده باشند و از سوی دیگر انباشت محرومیت ها و محدودیت هایی که با آن روبرو هستند از جمله پرداخت هزینه برای کارت اقامت و عوارض شهری موجب می شود آن ها از حقوق شهری محروم شوند.

در ادامه این نشست، «حمیدرضا بوالی» دو راه را برای بررسی مشکلات مهاجران افعانستانی تشریح کرد و گفت از یک طرف می توان مسائل این افراد را به صورت پروژه ای دنبال کرد و به عنوان مثال در زمینه های آموزش، بهداشت و اقامت، مشکلات آن ها را بررسی و راهکارهایی را ارائه داد.

به گفته این روزنامه نگار، راه دیگر که راه مورد تایید است، راهی است که مسئله مهاجران افغانستانی را به عنوان یک پروژه کلی نگاه می کند و معتقد است تا زمانی که این مسئله حل نشود نمی توان تک تک اجزای آن را بررسی کرد.

به گفته بوالی، مسئله مهاجران افغانستانی به عنوان یک پروژه کلی دچار مشکل است و این مسئله پس از پایان جنگ حادتر شده است.

وی افزود با پایان جنگ ایران و عراق، دوره آرمان ها و ایدئولوژی ها در سیاستگذاری های کشور پایان یافت و بیشتر به منافع آنی افراد توجه شد و نوع نگاه یک نگاه بقاء گرا و تقدیس زندگی بوده است و این رویگرد معتقد است باید به منافع عینی جامعه توجه شود.

به گزارش تامین ۲۴ «محمد لطفی»، مسئله مهاجران افغانستانی را در بعد گسترده تری از ایران بررسی کرد و با اشاره به بحران های نظام سرمایه داری و ایجاد کمربند سبز جنوبی برای مقابله با نفوذ شوروی در کشورهای آسیای میانه گفت باید ببینیم چه اتفاقی افتاد که پروژه امت سازی که در ذیل آن افغانستانی ها پذیرفته می شدند تبدیل به ملت سازی و طرد مهاجران شد. 

این فعال اجتماعی، با مطرح کردن بحث «اقتصاد مهاجرت»، آن را در ارتباط با بحران های ساختاری نظام سرمایه دانست و ادامه داد ساختار سرمایه داری از این نوع اقتصاد و همچنین از صدور جنگ به کشورهای دیگر برای رونق بخشیدن به اقتصاد خود استقاده می کند.

به گفته این حقوق دان، شاهد یک وارونه سازی از سطح کلان تا خرد هستیم به گونه ای که مهاجران قربانی را به عنوان مقصر جلوه می دهند و مثلاً کسی از موشک های کروز که روی سر مردم خاورمیانه ریخته می شود مجوز درخواست نمی کند اما از مردم آواره ای که در نتیجه جنگ از خانه و کاشانه خود آواره می شوند مجوز می خواهند.

لطفی افزود شهروندان ایرانی غیر از دستمزد، درآمد هم دارند یعنی از تسهیلاتی مانند یارانه و دیگر تسهیلات دولت هم برخوردارند اما مهاجران فقط وابسته به دستمزد خود هستند و 60 تا 70 درصد دستمزد خود را باید صرف عوارض شهرداری، تمدید گذرنامه و دیگر مبالغی برای ماندن در ایران بکنند.

لطفی راهکار در پایان گفت سازمان های اجتماعی در ایران دارای ضعفهای جدی هستند و برای مقابله با این مشکلات لازم است این سازمان ها تقویت شوند.

 

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)