خبرگزاری رویترز بهنقل از مقامها، تحلیلگران و منابع آگاه گزارش داد که دو ماه پس از آغاز جنگ با آمریکا و اسرائیل، ایران دیگر مانند گذشته یک روحانیِ بلامنازع در راس هرم قدرت ندارد و این خلا، به تقویت موقعیت سپاه پاسداران و نهادهای امنیتی در تصمیمگیریهای راهبردی منجر شده است.
این گزارش میگوید، مجتبی خامنهای، پسر رهبر کشتهشده پیشین رژیم اسلامی ایران همچنان در راس ساختار قرار دارد، اما نقش او بیشتر به مشروعیتبخشی به تصمیمهایی محدود شده که در حلقهای متشکل از شورای عالی امنیت ملی، دفتر رهبری و سپاه شکل میگیرد.
رویترز مینویسد، فشار جنگی، قدرت را در حلقهای کوچکتر و تندروتر متمرکز کرده که ریشه آن در شورای عالی امنیت ملی، دفتر رهبری و سپاه پاسداران است.
به نوشته این خبرگزاری، مقامهای ایرانی و تحلیلگران میگویند، سپاه اکنون هم بر راهبرد نظامی و هم بر تصمیمهای کلیدی سیاسی تسلط بیشتری پیدا کرده است.
در همین چارچوب، یک مقام ارشد پاکستانی که در جریان میانجیگری میان ایران و آمریکا قرار گرفته، گفته است، روند پاسخگویی تهران بسیار کند شده و در برخی موارد، پاسخدادن دو تا سه روز طول میکشد؛ موضوعی که به گفته او، نشان میدهد ساختار فرماندهی یکپارچه و سریعی وجود ندارد.
بر اساس این گزارش، مجتبی خامنهای همچنان عالیترین مقام رسمی نظام معرفی میشود، اما سه منبع آگاه به رویترز گفتهاند که نقش او بیشتر تأیید تصمیمهایی است که فرماندهان و نهادهای امنیتی بر سر آنها به جمعبندی رسیدهاند، نه صدور مستقیم دستور.
رویترز همچنین مینویسد، مجتبی خامنهای در حمله آغازین زخمی شده و بهدلیل ملاحظات امنیتی، حضوری علنی نداشته و ارتباطاتش محدود بوده است.
رویترز مینویسد، چهره دیپلماتیک ایران در گفتوگوها با آمریکا عباس عراقچی، وزیر خارجه بوده و در ادامه محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی و فرمانده پیشین سپاه، نیز به او پیوسته است. این خبرگزاری قالیباف را یکی از کانالهای مهم ارتباطی میان نخبگان سیاسی، امنیتی و روحانی توصیف میکند.
در عرصه میدانی نیز، رویترز به نقل از یک منبع پاکستانی و دو منبع ایرانی نوشته است که احمد وحیدی، فرمانده جدید سپاه پاسداران یکی از چهرههای محوری در مدیریت صحنه بوده و حتی در شب اعلام آتشبس نیز نقشی تعیینکننده داشته است.
این گزارش میگوید، از نگاه برخی تحلیلگران، مانع اصلی توافق نه اختلافات داخلی در تهران، بلکه فاصلهایست میان آن چه که واشنگتن حاضر است پیشنهاد کند و آن چه که سپاه و جریانهای سختگیر در ایران میپذیرند.
رویترز در جمعبندی گزارش خود، بهنقل از چند تحلیلگر، این تحول را نوعی جابهجایی مرکز قدرت از روحانیت به بخش امنیتی توصیف میکند. به نوشته این خبرگزاری، در شرایط کنونی، انتخاب در درون نظام دیگر میان سیاست میانهرو و تندرو نیست، بلکه میان تندروی بیشتر یا کمتر است.
بهگفته این تحلیلگران، در حالی که اختلافنظرهایی در درون ساختار وجود دارد، تصمیمگیری عملاً در نهادهای امنیتی متمرکز شده و مجتبی خامنهای بیشتر نقش هماهنگکننده و تأییدکننده دارد تا یک تصمیمگیر یگانه و مستقل!
برآیند این گزارش رویترز به ما نشان میدهد جنگی که به عنوان جنگ نجاتبخش در برخی رسانهها تعبیر میشد اکنون به ضدمردم ایران تبدیل شده و سپاه پاسداران به عنوان ارگان اصلی ضدمردمی در ایران را به حاکم بلامنازع سیاسی تبدیل کرده است!
البته پیش از جنگ هم کاملا مشخص بود که هرگونه جنگ خارجی باعث میشود که فضا امنیتیترشده و نیروهای نظامی دست بالا را داشته باشند و همزمان جامعه مدنی به عنوان نیروی محوری سیاسی و اجتماعی ایران زیر غبار جنگ توسط دیکتاتوری اسلامی ولایتفقیهی سرکوب شود!
حال دیگر آشکار شده که جنگ جاری به سود رژیم اسلامی ایران بوده و جنبش اعتراضی، سرنگونیطلبی و دموکراسیخواهی را متوقف کرده است! جنبشی که باید صبور باشد تا دوران پساجنگ فرابرسد و بتواند با سازمانیابی و شبکهسازی جامعه را برای خواستههای دموکراتیک سیاسی، اجتماعی و اقتصادی مجدداً منسجم کند!
چرا که حتی بقای سیاسی رژیم اسلامی در درگیری نظامی خارجی نمیتواند به درگیری اصلی بین جامعه ایران و رژیم حاکم بر تهران پایان دهد! زیرا که همچنان خواستههای دموکراتیک سیاسی، آزادیهای اجتماعی و مطالبات اقتصادی جامعه ایران برسرجای خود است واز جایی که رژیم اسلامی ایران هیچگونه قصدی برای رفع معضلات اقتصادی و اجتماعی جامعه ایران ندارد و بر سیاستهای ایدئولوژیک بحرانساز خود چه در عرصه داخلی و چه بینالمللی تاکید دارد پیشبینی میشود پس از پایان جنگ، بار دیگر شاهد رویارویی جامعه مدنی با دیکتاتوری اسلامی ولایتفقیهی در خیابانهای ایران باشیم!
✍کارن ایزدی، فعال مدنی کوئیر-فمینیست چپ
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.