نامهی سرگشاده به جناب آقای دکتر مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری ارجمند
جناب آقای رئیسجمهوری،
با سلام و احترام،
سفر شما به نیویورک برای حضور در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، سخنرانی، و دیدار با شماری از سران کشورها، فرصتی تاریخی برای ایران و برای شخص شما است؛ فرصتی که میتواند مرز میان تکرار شعارها و آغاز یک گفتوگوی تازه میان ایران و مردم آن با منطقه و جهان باشد.
من در مقام یک استاد فلسفه، که با دغدغهی دیرینهی کرامت انسانی، حق برابر تعیین سرنوشت، آزادی، عدالت، و صلح برای همهی انسانها در زمینهی فلسفهی سیاسی نیز تألیف و ترجمه و تدریس داشتهام، این نامه را – بی هیچ تعلق جناحی یا سود شخصی، بلکه «برای ایران»، برای مردم فداکار و رنجدیدهی آن، برای میهندوستانی که با همهی توان برای سربلندی و افتخار انسانی آن کوشیدهاند و هزینهها دادهاند، و برای آیندهی نیک ایران و منطقه و جهان که هنوز امکان ساختن چنان آیندهی نیکی وجود دارد – مینویسم.
اجازه دهید نخست بر چند اصل تأکید کنم که مسلماً شما نیز به آنها باور دارید:
الف) باور به کرامت انسانی و حق تعیین سرنوشت، شالودهی هر سیاستی است که بخواهد ماندگار و مشروع باشد.
ب) استقلال ملی هنگامی تحقق مییابد و پایدار میگردد که با همکاری جهانی و احترام متقابل همراه باشد.
پ) هیچ قدرتی، هر اندازه بزرگ، نمیتواند برای همیشه بر ویرانهی آزادی و عدالت بایستد.
ت) ایران اگر بخواهد جایگاهی شایسته در جهان بیابد، باید نشان دهد که از شعار فراتر میرود و به کنش اخلاقی و سیاسیِ ملموس دست میزند.
جناب آقای دکتر پزشکیان
اینک اجازه میخواهم بر چند نکته که محورهای برنامهی جناب عالی و همراهان خواهند بود تأکید ورزم.
۱. جلوگیری از بازگشت تحریمهای بینالمللی (با فعالسازی مکانیسم ماشه)
آشکار است که نخستین وظیفهی حیاتی دیپلماسی ایران، جلوگیری از بازگشت تحریمهای بینالمللی است. این اقدام نهتنها از لحاظ اقتصادی و سیاسی اهمیت دارد، بلکه نشانهی بلوغ و عقلانیت ایران در صحنهی جهانی است. ایران باید نشان دهد که بر حقوق بینالملل، خرد جمعی، و گفتوگو تکیه دارد و آماده است برای رفع سوءتفاهمها و بازگشت به تعهدات متقابل گام عملیِ راستیآزماییپذیر بردارد.
۲. اعتمادسازی در پروندهی هستهای
اعلام صریح آمادگی ایران برای همکاری راستین و مذاکرات مرحلهای راهگشا، با راهکارهای عملی اعتمادساز، پیام روشنی به جهان خواهد داد که کشور ما بر شفافیت، عقلانیت و تعامل منطقی متکی است. این اقدام، فزون بر کاهش فشارها، فرصتی تاریخی برای بازسازی اعتماد، جلب توجه افکار عمومیای که این روزها با حساسیت بسیار به صحنهی مخاصمهآمیز منطقهای و جهانی مینگرد، و جلوگیری از تشدید تنشها پدید میآورد.
۳. دیپلماسی منطقهای مسئولانه و گفتوگوهای چندجانبه
امنیت ایران از امنیت همسایگان جدا نیست. ایجاد گفتوگوهای منطقهای دربارهی امنیت دریایی و انرژی، همکاری مشترک در بحرانها و تبادل اطلاعات، ایران را از موضع منفعل به کنشگری سازنده ارتقا میدهد .قدرت ایران بیش از آنکه از تقابل برآید، از همافزایی با همسایگان و همکاری درونمنطقهای حاصل میگردد. ایجاد «پلهای اعتماد» با کشورهای منطقه میتواند ضامن امنیت پایدار باشد.
۴. تأکید بر گفتمان اخلاقی و انسانی
ادبیات سیاسی و زبان دیپلماسی باید از قالب تقابل و تهدید فاصله بگیرند و بر صلح، عدالت، کرامت انسانی و آزادی ملتها متمرکز شوند. ایران میتواند در شرایط دشوار کنونی، بهجای واکنش منفعلانه، ابتکاراتی در حوزهی صلح، امنیت منطقهای، و همکاریهای بینالمللی پیشنهاد دهد. این ابتکارات اگر بر میراث حکمی ایران تکیه کنند، و ایران نشان دهد که بهراستی از سطح شعار فراتر میرود، نه تنها اعتبار اخلاقی ایران را بالا میبرند بلکه تصویر تازهای از ایران بهعنوان حامل پیام صلح و عدالت در سدهی بیستویکم عرضه میکنند. گفتمان ایران هرچه بیشتر بر زبان حکمت، فرهنگ و انسانگرایی استوار باشد، تصویر ایران در جهان نیز روشنتر و مقبولتر خواهد شد. ایران میتواند و باید خود را به صدائی معتبر در گفتوگوی فرهنگها و روابط دیپلماتیک بدل سازد و پیامآور صلح و خرد در جهان باشد به شرط آن که نشان دهد خود بهراستی با برخورداری از ارادهی لازم و کافی پیشگام عمل در این زمینه است.
۵. اصلاحات درونی و اتکای دیپلماسی به سرمایهی اجتماعی
قدرت راستین کشورها در جهان بیرون، ریشه در انسجام و امید مردم در درون دارد. تقویت راستین آزادیهای مدنی، گشودگی فرهنگی، کوشش جدی برای بازسازی اعتماد مردم بر پایهی تغییرات بنیادین در سیاست داخلی و مبارزه با فساد و تثبیت قانونگرایی، و تأمین عدالت اجتماعی پشتوانهی درخور برای سیاست خارجی فراهم میسازند. هر اصلاح راستین درونی، همچون سرمایهای دیپلماتیک، به میز مذاکره و سازمان ملل منتقل خواهد شد.
جناب آقای رئیسجمهوری
تاریخ از ما میپرسد که در لحظههای خطیر چه کردیم: آیا در حصار گذشته ماندیم، یا شجاعت گشودن راهی نو را یافتیم؟ شما اکنون در جایگاهی هستید که میتوانید انتخاب کنید: تکرار کلیشهها و شعارها با نتایج معلوم خلاف منافع ملی، یا گشودن پنجرهای تازه برای ایران.
من، به عنوان یک شهروند و استاد مستقل دانشگاه، امیدوارم که در نیویورک صدای ایرانِ راستینی باشید که چون آرمانی همیشگی مشعل راه میهندوستان راستین بوده است: ایرانِ خواهان عدالت، آزادی، کرامت و صلح در درون خود و برای همهی جهان.
با تجدید احترام و آرزوی پیروزی و سرافرازی
موسی اکرمی
استاد فلسفه
دبیر علمی نهمین همایش سالانهی «انجمن علمی مطالعات صلح ایران»، با عنوان «بنیادهای هستیشناختی،
شناختشناختی، و روششناختی مکتب ایرانی صلح»
دوشنبه، سی و یکم شهریور ماه ۱۴۰۴
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.