مصاحبهکننده: استَنلی جانی، منتشرشده در ۱ مه ۲۰۲۵
صالح مسلم محمد، رهبر اصلی کوردهای سوریه در مصاحبه با روزنامۀ «هندو» [چاپ شهر «چنای» پایتخت ایالت «تامیل نادو» .م] دربارۀ نقش ترکیه در مسئلۀ کوردها، احیای مجدد «دولت اسلامی» (داعش) و روابط کوردهای سوریه با اسرائیل صحبت کرد.
صالح مسلم محمد، رهبر اصلی کوردهای سوریه، میگوید «هیئت تحریر الشام» (HTŞ)، گروه جهادی به رهبری ابومحمد الجولانی (معروف به احمد الشرع) که در دسامبر قدرت را در سوریه به دست گرفت، میخواهد یک رژیم سلفی در دمشق ایجاد کند، اما اقلیتهای این کشور با آن مخالف هستند. در مصاحبه با «هندو»، آقای مسلم، رئیس مشترک «حزب اتحاد دموکراتیک» (PYD) – حزب اصلی «ادارۀ خودمختار شمال و شرق سوریه» – گفت که «تحریر الشام» در تلاش است تا در دمشق یک رژیم متمرکز دیگر با ایدئولوژی متفاوت ایجاد کند. او گفت که مردم کورد از سوریهای غیرمتمرکز و دموکراتیک حمایت میکنند. وی همچنین دربارۀ نقش ترکیه در مسئلۀ کوردها، احیای مجدد «دولت اسلامی» (داعش) و روابط کوردهای سوریه با اسرائیل صحبت کرد.
– سوریه در ماههای اخیر شاهد تحولات شگرفی بوده است. تنها ۱۲ روز طول کشید تا تحریر الشام بتواند دمشق را پس از حمله به حلب در اواخر نوامبر تصرف کند. تحولات سوریه را چگونه میبینید؟
– همه آنچه را که [در سوریه] اتفاق افتاد دنبال کردهاند. اکثر گروههایی که در ادلب مستقرند، گروههای جهادی هستند، فقط به مکانهای تحت اشغال ترکیه رفته و با کمک ترکیه تحت آموزش قرار گرفتهاند. آنها ناگهان از خواب بیدار شدند و به حلب و سپس به شهرهای دیگر رفتند و در ۸ دسامبر به دمشق رسیدند. همه باید بدانند که آن گروهها جهادی هستند. ما آنها را بهخوبی میشناسیم زیرا با آنها میجنگیدیم – «جبههالنصره» و سپس «داعش» و گروههای دیگر. آنها قول دادهاند که تغییر خواهند کرد و تغییرات دموکراتیک در سوریه ایجاد خواهند کرد. منتظریم ببینیم قرار است چه کار کنند. اگر آنها تغییرات [وعدهدادهشده] را انجام دهند، ما به آنها کمک خواهیم کرد. و گروه دیگری وجود داشت – «جیشالوطنی سوریه» (SNA) که تحت کنترل ترکیه است. بنابراین «تحریرالشام» به دمشق رفت و گروه دیگر [«جیشالوطنی»] فقط به سمت مناطق کوردنشین حرکت کردند. از دسامبر، جنگ ادامه داشته است. ما همچنان منتظر یک توافق آتشبس مناسب هستیم. و در ۱۰ مارس، نوعی معامله بین مردم ما و آنها – منظورم مظلوم عبدی (فرماندۀ «نیروهای دموکراتیک سوریه» به رهبری کوردها) و جولانی (یا احمد الشرع، رئیس جمهور موقت سوریه) صورت گرفت که شامل حدود هشت بند بود که باید ظرف یک سال اجرا شود. و ما همچنان در تلاش برای اجرای توافق هستیم.
– مردم کورد در سوریه در سالهای اخیر از خودمختاری نسبی برخوردار بودهاند. حالا که اسد رفته و تحریرالشام در دمشق قدرت دارد، آیا فکر میکنید که خودمختاری در خطر است؟
– ما حدود ۲۰ حزب [در شمال و شرق سوریه] داریم و حزب ما [«حزب اتحاد دموکراتیک»، یا PYD] اصلیترین و قدیمیترین حزب در میان آنها است. اکنون ما در تلاش هستیم تا همۀ آن احزاب را متحد کنیم تا بتوانیم خواستههای مردم کورد و حتی اعراب مناطق خود را متحد کنیم تا با دولت جدید به راه حلهایی برسیم. مبارزات زیادی صورت گرفته است. آخرین مورد آن قتل عامهایی بود که در منطقۀ ساحلی در غرب سوریه علیه علویها [فرقۀ اقلیتی که بشار اسد رئیس جمهور مخلوع به آن تعلق داشت] روی داد، زیرا آنها این رژیم را دوست ندارند. آنها نمیخواهند آن گروههای اسلامی کشور را کنترل کنند. ما از آنها حمایت میکنیم. همچنین دروزیها را در جنوب سوریه داریم. سوریه یک جامعۀ موزاییکی است. بنابراین باید فرمولی پیدا کنید که همۀ آن افراد بتوانند با هم زندگی کنند – هیچکس نمیخواهد به وضعیت قبل از ۲۰۱۱ برگردد، زمانی که سوریه یک رژیم متمرکز داشت. آنها اکنون به دنبال یک دولت غیرمتمرکز هستند – این میتواند فدرالیسم یا مناطق خودگردان باشد. علویها، دروزیها، کوردها و سایر اقلیتها، همه به دنبال آزادی هستند. کسانی که دمشق را کنترل میکنند اصرار دارند که یک رژیم بسیار سختگیر و متمرکز مانند قبل تشکیل دهند، اما با ایدئولوژی متفاوت – قبلاً رژیم بعثی وجود داشت، و اکنون در تلاشاند تا آن را به یک رژیم سلفی تبدیل کنند. این برای مردم سوریه قابل قبول نیست. ما در تلاش برای دموکراتیک کردن سوریه هستیم. ما فکر میکنیم که یک رژیم دموکراتیک و غیر متمرکز به همه کمک خواهد کرد.
– مبارزان کورد در خط مقدم نبرد با داعش حضور داشتند. وضعیت داعش امروز در سوریه چگونه است؟
– گروههای وابسته به «داعش» در ادلب و مناطق تحت اشغال ترکیه مستقر هستند. آنها نام خود را تغییر دادهاند. حتی این جولانی [رئیس جمهور موقت سوریه] قبلاً داعشی بود. اما پس از رفتن به ادلب، نام [سازمان] خود را به «هیئت تحریرالشام» (HTŞ) تغییر داد. گروههای دیگر نیز نامهای متفاوتی داشتند، اما همگی به یک ایدئولوژی عمل میکنند. تحت نام «داعش» هنوز هم گروههایی در مناطق خود، در دیرالزور و بهویژه در غرب فرات که تحت کنترل ما نیست، داریم. آن مناطق تحت کنترل رژیم [اسد] و روسها بود، اما نتوانستند آنها را از آن مناطق ریشهکن کنند. حالا بعد از سقوط رژیم، آن گروهها سلاحهای زیادی به دست آوردهاند. آنها دوباره خود را سازماندهی میکنند. اردوگاهی به نام «الهول» داریم که عمدتاً برای خانوادههای اعضای داعش است. همچنین حدود ۱۰۰۰۰ عضو داعش را در زندانهای خود داریم. داعش در تلاش است تا زندانیان را آزاد کند و وارد اردوگاه شود. آنها برای خودشان برنامههایی دارند. و همچنین در همهجا سلولهای خفته داریم. بنابراین مبارزه ادامه دارد. داعش تمام نشده است. فقط به زیرزمین رانده شده است.
– ترکیه نیز اخیراً شاهد تحولات جالبی بوده است. برای مثال، عبدالله اوجالان، رهبر «حزب کارگران کردستان» (پکک)، خواستار آتشبس و خلع سلاح سازمان خود شده است. آیا این ربطی به «حزب اتحاد دموکراتیکِ» شما دارد؟
– ما پکک نیستیم. از نظر ایدئولوژیک، شاید ما دوست یا برادر باشیم، اما حزب ما در سوریه و از مردم سوریه، و عمدتاً از مردم کورد، تأسیس شده است. ما طرحها و برنامههای خود را داریم. پس ما با ترکیه کاری نداریم. ما همیشه دست خود را برای صلح در ترکیه دراز کردهایم زیرا ما با هم همسایه هستیم. اما به دلیل مسئلۀ کورد، ترکیه به نوعی کوردفوبیا مبتلاست. آنها وجود کوردها را در هیچ کجا قبول ندارند. آنها به کوردها بهعنوان یک خطر برای ترکیه نگاه میکنند و در همهجا – در عراق، ایران و سوریه – با مردم کورد میجنگند. ما میتوانیم مشکل خود را با دولت سوریه حل کنیم، اما ترکیه همیشه مانع بوده است. و آنها ما را متهم میکنند که ما با پکک رابطه داریم که اصلاً درست نیست. حتی زمانی که نیروهای دفاعی خود را تأسیس کردیم، این کار را علیه «داعش» انجام دادیم که در مناطقمان به ما حمله میکرد. ما هرگز به منافع ترکیه حمله نکردهایم. و اکنون، زمانی که آقای اوجالان فراخوان صلح خود را اعلام کرده، امیدوار هستیم که صلح بین پکک و ترکیه برقرار شود، چرا که ما را نیز آسوده خواهد کرد. اگر آنها مسئلۀ کوردهای خود را در داخل ترکیه حل کنند، دیگر نمیتوانند دیگران را مقصر بدانند. صداهایی شنیدیم که میگفتند ما هم باید سلاح را کنار بگذاریم. اگر این کار را انجام دهیم، باید آن را به عنوان بخشی از توافق خود با رژیم سوریه انجام دهیم، نه با آنها.
– آیا شما مورد حمایت کشورهای دیگر قرار میگیرید؟
– ما ائتلاف بینالمللی را در منطقه داریم و آنها دست خود را به سوی ما دراز کردند. این نوعی مشارکت علیه داعش است. و این در سال ۲۰۱۵ زمانی اتفاق افتاد که ائتلاف بینالمللی نتوانست به جز ما کسی را پیدا کند که به طور جدی با داعش بجنگد. بنابراین ما قبول کردیم، و این امر هنوز ادامه دارد.
– این ائتلاف توسط ایالات متحده رهبری میشود، اینطور نیست؟
– بله، به رهبری ایالات متحده. و آنها در منطقه هستند. آنها به ما دستور نمیدهند که کاری انجام دهیم. ما فقط برای مبارزه با «داعش» و تروریسم شریک هستیم، و نه چیزی به غیر از این. آنها قولی برای محافظت از ما ندادهاند. و البته همانطور که همه میدانند، وقتی ترکیه به مناطق ما حمله کرد، آنها [ائتلاف] هیچ کاری نکردند. ما توسط آن جهادگران سلفی، مورد حملۀ نیروهای رژیم هم قرار گرفتیم. آنها از ما دفاع نکردند. آنها به عنوان شریک فقط برای مبارزه با «داعش» به ما کمک میکنند. و به این کار نیز ادامه میدهند.
– اسرائیل بارها حمایت خود را از اقلیتهای سوریه بهویژه پس از سقوط رژیم اسد اعلام کرده است. رابطۀ شما با اسرائیل چیست؟ آیا هیچ نوع همکاری بین ادارۀ خودمختار شما و دولت اسرائیل وجود دارد؟
– مردم یهودی هستند که در مناطق ما زندگی میکنند. مردم کورد هیچ دشمنی با مردم یهودی ندارند. این مسئلهای تاریخی است. مردم کورد متحدان طبیعی مردم یهودی هستند. آنها بخشی از خاورمیانه [آسیای غربی] هستند. و ما باید با هم زندگی کنیم. این اعتقاد ماست. اما البته تاکنون هیچ ارتباطی بین مردم کورد و دولت اسرائیل وجود نداشته است. اخیراً گفتگوهای تلفنی بین کمیتۀ امور خارجۀ ما و وزیر خارجۀ اسرائیل انجام شده است. اگر روابطی برقرار کنیم، عادی است زیرا چندین کشور عربی مانند مصر، اردن و کشورهای حوزۀ خلیج روابط دیپلماتیک با اسرائیل برقرار کردهاند. بنابراین نمیدانیم در آینده چه اتفاقی خواهد افتاد.
– اما شما به جنگ غزه چگونه نگاه میکنید؟
– ما فکر میکنیم این راه حل مشکلات نیست. آنها فقط میجنگیدند، میکشتند… این هیچ مشکلی را حل نمیکند. اگر آنها بدون هیچ تروریسمی با هم برای گفتگو بنشینند، میتوانند آن را حل کنند. و ما معتقدیم که برای مردم فلسطینی و یهودی، یک ملت دموکراتیک، همان چیزی که پروژۀ ماست، برای آنها مناسب است. اما آنها باید به این ملت دموکراتیک باور داشته باشند تا با هم زندگی کنند – یک پروژۀ ملت دموکراتیک برای همه.
– شما میگویید از یک ملت واحد دموکراتیک برای اعراب و یهودیان حمایت میکنید؟
– بله، پروژۀ یک ملت دموکراتیک برای همه، برای اقوام مختلف و حتی باورمندیهای مختلف، جایی که آنها بتوانند با هم زندگی کنند.
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.