از لحظهای که خبر شکایت سه زندانی سیاسی دوران محمدرضا شاه در یکی از دادگاههای فدرال آمریکا همچون یک بمب ساعتی در رسانههای بزرگ فارسیزبان و سپس در پلتفرمهای شبکههای اجتماعی بازتاب یافت، جدالی سهمگین آغاز شد.
این جدال در دو سطح متفاوت اما بههمگرهخورده جریان دارد: یکی سطح مربوط به جنایت شکنجه و حق دادخواهی، و دیگری سطح سیاسی. در هر دو سطح، این کشمکش میان دو جریان عمده شکل گرفته است: از یکسو، جریان سلطنتطلب و حامی بازگشت رضا پهلوی به پادشاهی، و از سوی دیگر، جریان سیاسی خواهان آزادی و حاکمیت مردم.
با انتشار بیانیهی جمعی از زندانیان سیاسی دوران پهلوی در حمایت از این شکایت، صفبندیها روشنتر شده است. زندانیان سیاسی پیشین، با اتکا به تجربهی زیستهی خود از دوران زندان، شکنجههایی که توسط ساواک بر آنان اعمال شد، مشاهدهی آثار شکنجه بر بدن بسیاری از همبندانشان، تأیید وجود شکنجه از سوی نهادهای بینالمللی، و حتی اعتراف رضا پهلوی به وقوع شکنجه در زمان پدرشان، و ابراز شرمساری از عملکرد دستگاه امنیتی سلطنتی، بر اهمیت حق دادخواهی در هر زمان و هر مکان تأکید میکنند.
در مقابل، جریان سلطنتطلب و از جمله شخص پرویز ثابتی و برخی از حامیان او، به دو شیوه واکنش نشان دادهاند: برخی بهکلی منکر وقوع شکنجه توسط ساواک شدهاند، در حالی که برخی دیگر با وقاحت از “عالیجناب ثابتی” به دلیل “کمکاری” ساواک در سرکوب مخالفان رژیم پهلوی گلایه کردهاند. در همین حال، گروهی دیگر اساساً حق دادخواهی علیه ثابتی و ساواک را زیر سؤال بردهاند و مدعی شدهاند که چنین اقدامی بهنوعی موجب کمرنگ شدن دادخواهی از جنایات جمهوری اسلامی خواهد شد.
اما مهمتر از همه، معنای سیاسی این جدال است: طرفداران تقدیر از پرویز ثابتی، معمار نهادینهسازی شکنجه و یک قاتل، و تلاش برای تطهیر ساواک، در پی آن هستند که گذشته را به حال بیاورند، یعنی شکستن قبح شکنجه و قتل و عادی سازی لگدمال کردن کرامت انسانی و از این طریق پلی به آینده بزنند، آیندهای که در آن، در صورت به قدرت رسیدن جریان سلطنتطلب، میراث شکنجه و اعدام را از رژیم فروپاشیده جمهوری اسلامی بازپس بگیرند و آن را بازسازی کنند. از سوی دیگر، جبههی دادخواهان و طرفداران دموکراسی میکوشند گذشته را در مسیر جنبش دادخواهی به حال بیاورند و از آن پلی بسازند برای آیندهای بدون شکنجه، اعدام، و زندانی سیاسی- آیندهای مبتنی بر اصول دموکراتیک و شیوه دموکراتیک زندگی.
بنابراین، معنای سیاسی شکایت از پرویز ثابتی، فارغ از نتیجهی آن، اهمیتی انکارناپذیر دارد. برای دادخواهان، این موضوع نه مسئلهی انتقام از یک فرد، بلکه تلاشی برای روشن شدن حقیقت و دستیابی به عدالت است- عدالتی که ریشه در اصالت جنبش دادخواهی در ایران دارد.
۰۷.۰۳.۲۰۲۵
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.