سراب ادعای ساخت مسکن در ایران
در حالی که سالیان است وعدههای ساخت مسکن در ایران داده میشود اما این وعدهها تقریبا هیچ گاه موفق نبوده است.
در دولت سیزدهم، وعدههای ساخت مسکن محقق نشد. قیمت خانه در تهران از خرداد ۱۴۰۰ تا فروردین ۱۴۰۳ حدود ۱۷۵ درصد افزایش یافت. میانگین قیمت هر مترمربع مسکن در فروردین ماه ۸۱ میلیون و ۶۳۰ هزار تومان بود، در حالی که در خرداد ۱۴۰۰ این مقدار ۲۹ میلیون و ۶۷۰ هزار تومان بود.
عملکرد دولتهای مختلف
دولتهای مختلف از جمله دولت ابراهیم رئیسی و محمود احمدینژاد وعدههای ساخت مسکن دادند، اما تحقق نیافت. نامزدهای انتخابات ۱۴۰۳ نیز وعدههای مشابهی دادند. این وعدهها در شرایطی مطرح میشود که قانون «جهش تولید» و تامین خانه دولتها را مکلف به ساخت سالیانه یک میلیون واحد مسکونی کرده است.
وعدهها و انتقادات نامزدهای انتخاباتی
مسعود پزشکیان، منتقد «طرح نهضت ملی مسکن»، اعلام کرد که این طرح عملی نشده و زیرساختها فراهم نیست. سعید جلیلی نیز با تاکید بر تامین ۳۳۰ هزار هکتار زمین برای ساخت خانه، به انحصار و تبعیض در تخصیص زمینها اشاره کرد. مصطفی پورمحمدی نیز به ضرورت استفاده از ۲.۵ میلیون خانه خالی و نوسازی بافتهای فرسوده اشاره کرد.
عملکرد دولت سیزدهم
دولت رئیسی با وعده ساخت ۴ میلیون واحد مسکن در مدت ۴ سال شروع به کار کرد. اما این وعده عمل نشد. «طرح نهضت ملی مسکن»، الگویی ضعیفتر از «مسکن مهر»، با کندی پیش میرود. در فروردین ۱۴۰۳، ساخت ۱.۸ میلیون واحد مسکونی تنها ۲۵ درصد پیشرفت داشته است.
این طرح ناکارآمدیهای زیادی دارد. تا فروردین ۱۴۰۳، تنها ۲.۵ میلیون واحد مسکونی از این طرح کلنگ خورده است. سرعت پایین تکمیل طرح به دلیل افزایش هزینههای ساخت مسکن و نوسانات نرخ ارز است. همچنین، تأمین مالی از طریق بانکها نیز با مشکلات جدی روبروست. بانکها به دلیل تورم و مشکلات مالی، از پرداخت تسهیلات به این طرح خودداری میکنند.
مشکلات تورمی و مالی
تورم و افزایش قیمتها باعث کاهش سرعت پیشرفت طرحهای خانهسازی شده است. قیمت ساخت خانه به دلیل نوسانات نرخ دلار قابل پیشبینی نیست. دولتها نیز در قراردادهای «نهضت ملی مسکن» با مشکل تعیین قیمت مواجه هستند.
موانع تامین مالی
بانکها نیز تمایلی به ارائه تسهیلات کلان برای مسکن ندارند. بیتالله ستاریان، کارشناس اقتصاد مسکن، معتقد است که انتظارات از سیستم بانکی برای تامین مالی پروژههای مسکن غیرممکن است. بانکها نمیتوانند با نرخ بهره پایین تسهیلات ارائه دهند، زیرا تورم بالا است و این منجر به ضرر آنها میشود.
مشکلات تامین مالی از طریق بخش خصوصی
فرشید پورحاجت، دبیر انجمن انبوهسازان مسکن، معتقد است که تورم اصلیترین مانع در حوزه خانهسازی است. انبوهسازان انگیزه سرمایهگذاری را از دست دادهاند. دولتها نتوانسته تولید خانه را به درستی مدیریت کنند و تامین زمین برای پروژهها به کندی پیش میرود.
ایرج رهبر، رئیس هیئتمدیره کانون سراسری انبوهسازان، نیز بر لزوم همکاری ادارات دولتی برای اجرای موفقیتآمیز طرحهای مسکن تاکید کرده است.
کاهش تولید مسکن
از سال ۱۳۹۶ تاکنون، تیراژ تولید مسکن به نصف کاهش یافته است. کارشناسان معتقدند که این بازار برای تعادل به سالی نزدیک به یک میلیون واحد مسکونی نیاز دارد. با این حال، تولید سالیانه حدود ۳۵۰ هزار واحد بوده است. [مردم بی مسکن و وعدههایی از جنس نشدن!]
بازار ساخت و ساز برای سرمایهگذاران غیرمولد سودآور بوده اما برای سرمایهگذاران ساختمانی جذابیت ندارد. تورم ملکی و رشد قیمت مصالح ساختمانی از عوامل خروج بساز و بفروشها از بازار است. افزایش قیمت زمین نیز به مشکلات افزوده است.
تاثیر تورم بر بساز و بفروشها
تورم تاریخی مسکن، بساز و بفروشها را به حاشیه کشانده است. سودآوری ساختوساز به شدت کاهش یافته است. تورم مصالح ساختمانی نیز مشکلات بیشتری برای سازندگان ایجاد کرده است.
در نتیجه وعدههای دولت سیزدهم و دولتهای پیشین تحقق نیافت. تورم و مشکلات تامین مالی از جمله دلایل اصلی عدم تحقق این وعدهها بودهاند. بازار مسکن ایران نیازمند اصلاحات ساختاری و مدیریت بهتر است. وعدههای جدید نامزدهای انتخابات نیز تاکنون نتوانستهاند راهحلهای عملی ارائه دهند.
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.