سمت سوی پرونده اتمی حکومت ایران در شورای حکام
با توجه به نزدیکشدن نشست دورهیی شورای حکام آژانس به نظر میرسد حکومت ایران برای جلوگیری از صدور قطعنامه و ارجاع پروندهاش به شورای امنیت، دست به اقدامات پیشگیرانه زده است.
برجام، توافقی که در سال ۲۰۱۵ بین حکومت ایران و قدرتهای جهانی منعقد شد. این توافق قرار بود محدودیتهایی را برای برنامه هستهیی حکومت ایران در نظر بگیرد. در ازای آن، تحریمهای اقتصادی علیه حکومت ایران لغو شود. یکی از مفاد مهم برجام، لغو محدودیتهای تسلیحاتی و موشکی حکومت ایران در اکتبر ۲۰۲۳ بود. انقضای قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت در اکتبر ۲۰۲۵ میباشد.
اما خروج آمریکا از برجام در سال ۲۰۱۸ و عدم توافق با دولت بایدن برای احیای آن، دورنمای دستیابی به اهداف برجام در سال ۲۰۲۲۵ را مبهم کرد. در صورت عدم توافق، احتمال فعال شدن مکانیسم ماشه توسط غربیها و بازگشت قطعنامههای قبلی شورای امنیت علیه حکومت ایران وجود دارد.
در این میان، آژانس بینالمللی انرژی اتمی میگوید حکومت ایران اورانیوم ۶۰ درصدی کافی برای ساخت سه بمب هستهیی را در اختیار دارد. البته تبدیل این اورانیوم به بمب، نیازمند اقدامات دیگری مانند غنیسازی تا ۹۰ درصد و ساخت چاشنی انفجاری و وسیله پرتاب است.
اخیراً، گفتگوی تلفنی بین وزیر امور خارجه حکومت ایران و نخست وزیر قطر، احتمال تبادل پیام بین تهران و قطر به عنوان میانجی برای حل موضوع برجام را مطرح کرده است.
تظاهر حکومت ایران در کاهش سرعت غنیسازی اورانیوم در سطح ۶۰ درصد میتواند در این بستر تبیین شود. برخی تحلیلگران غربی نیز از احتمال توافق جدیدی بین حکومت ایران و آمریکا از طریق کانالهای غیرعلنی سخن میگویند.
در آستانه نشست شورای حکام، تظاهر به همکاری همراه با کارشکنی عملی
برنامه هستهیی ایران از دیرباز محل مناقشه و تنش میان ایران و جامعه بینالمللی بوده است. حکومت ایران مدعی برنامه هستهیی خود صلحآمیز است. اما بسیاری از کشورها معتقدند که ملایان به دنبال دستیابی به سلاح هستهیی است.
یکی از اصلیترین مصادیق کارشکنیهای حکومت ایران در زمینه برنامه هستهیی، عدم شفافیت و همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی (آژانس) و شورای حکام است.
حکومت ایران بارها از ارائه اطلاعات کامل و دقیق به آژانس و شورای حکام در مورد فعالیتهای هستهیی خود خودداری کرده است. همچنین، حکومت ایران مانع از دسترسی بازرسان آژانس به برخی از سایتهای هستهیی خود شده است.
علاوه بر این، حکومت ایران به طور مداوم تعهدات خود در برجام، توافق هستهیی که در سال ۲۰۱۵ بین ایران و شش قدرت جهانی به امضا رسید، را نقض کرده است.
حکومت ایران پس از خروج آمریکا از برجام در سال ۲۰۱۸، به طور گام به گام از تعهدات خود در این توافق عدول کرد. از جمله این اقدامات میتوان به افزایش سطح غنیسازی اورانیوم، افزایش ذخایر اورانیوم غنیشده، و نصب سانتریفیوژهای جدید اشاره کرد.
اقدامات حکومت ایران در زمینه برنامه هستهیی، نگرانیهای جامعه بینالمللی را در مورد احتمال دستیابی ایران به سلاح هستهای افزایش داده است. این نگرانیها به تنشهای منطقهیی و احتمال وقوع یک درگیری نظامی نیز دامن زده است.
برخی از مصادیق کارشکنیهای حکومت ایران در زمینه برنامه هستهای عبارتند از: عدم شفافیت و همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی. نقض تعهدات برجام.افزایش سطح غنیسازی اورانیوم. افزایش ذخایر اورانیوم غنیشده. نصب سانتریفیوژهای جدید. عدم پاسخگویی به سوالات آژانس در مورد فعالیتهای هستهیی گذشته. ممانعت از دسترسی بازرسان آژانس به برخی از سایتهای هستهیی.
هشدار آژانس درباره ذخایر اورانیوم ایران و واکنش آمریکا
آژانس بینالمللی انرژی اتمی در آستانه نشست دورهیی شورای حکام، با هشدار درباره افزایش ذخایر اورانیوم غنیشده حکومت ایران، اعلام کرد که این ذخایر ۲۷ برابر بیشتر از حد مجاز در توافق برجام است.
بر اساس گزارش آژانس، تا تاریخ ۱۰ فوریه (۲۱ بهمن ۰۲)، کل ذخایر اورانیوم غنیشده حکومت ایران با درصدهای مختلف، به بیش از ۵ هزار و ۵۲۵ کیلوگرم رسیده است. این در مقایسه با گزارش فصلی قبلی در ماه نوامبر، هزار و ۳۸ کیلوگرم افزایش نشان میدهد.
متیو میلر، سخنگوی وزارتخارجه آمریکا، به این گزارش واکنش نشان داد. وی ضمن ابراز نگرانی از تداوم توسعه برنامه هستهیی حکومت ایران، «تولید اورانیوم با غلظت بالا» را یکی از اقداماتی دانست که هیچ هدف غیرنظامی معتبری ندارد.
همچنین، آبرام پیلی، معاون نماینده ویژه آمریکا در امور ایران، در دیدار با رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، بر عدم همکاری حکومت ایران با آژانس تأکید کرد.
این اظهارات در حالی منتشر میشود که مذاکرات احیای برجام به بنبست رسیده است. تنشها بین ایران و غرب افزایش یافته است. احتمال صدور قطعنامه در شورای حکام و ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت وجود دارد. [وحشت حکومت ایران از تصویب قطعنامه در شورای حکام]
با توجه به پایان محدودیتهای اعمالی قطعنامه ۲۲۳۱ در اکتبر ۲۰۲۵، غرب قطعا باید اقدامات پیشگیرانه انجام دهد. چرا که با سررسید این زمان، برنامهی هستهیی ایران از ذیل شورای امنیت نیز خارج میشود.
امری که میتواند خطر دستیابی فوری ملایان به سلاح هستهیی را فراهم سازد. از این رو به نظر میرسد در بیش از ۱.۵ سال باقیمانده، نشستهای شورای حکام، خروجی سختتری برای ملایان داشته باشد.
حتی در فقدان راه حل استفاده آمریکا از مکانیسم ماشه، در صورت کارشکنی بیشتر ملایان، یکی از تروئیکای اروپایی یاین روند را فعال سازد. از این حیث و با توصیفاتی که ذکر شد، نشست آتی شورای حکام، مهم به نظر میرسد.
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.