روزنامه افغانستان: کودکان کار امروزه یکی از معضلات مهم اجتماعی و حقوق بشری در سطح جهان به شمار می آید و کودکان زیادی در سراسر جهان به دلایل مختلف در جاده ها، دکان ها، هوتل ها، پارک ها و … اشتغال دارند؛ اما این پدیده در کشورهای در حال توسعه از رشد و افزایش بیشتری برخوردار بوده و سالانه تعداد زیادی از کودکان به جمعیت کودکان کار می پیوندند.

کودکان کار یا با مزد معین در کارخانه، معادن، مزارع و بخش های خدماتی اشتغال دارند و یا به صورت آزاد در سرک ها، پارک ها و کوچه ها کار می کنند. معمولا کودکان از سنین پنج سالگی تا چهارده سالگی و اغلب به هدف امرار معاش خود و خانواده خود به کار روی می آورند.

بر اساس آماری که از سوی یونیسف و حقوق بشر افغانستان ارائه گردیده، در حال حاضر حدود دو میلیون کودک در کشور مصروف کارهای شاقه می باشند. همچنین بیشتر از پنج میلیون کودک در افغانستان از رفتن به مکتب محروم می باشند. تعدادی از کودکان کار در افغانستان یا با مزد بسیار کم در هوتل ها، پارک ها و ورکشاپ ها کار می کنند و یا صرف برای سرپناه و یا غذای بخور و نمیر، تن به کار می دهند. در یازده سال گذشته مبالغ زیادی برای تامین حقوق اطفال در کشور اختصاص یافته است؛ اما متأسفانه مانند سایر بخش ها این پول ها یا حیف و میل شده و یا در موارد غیرضروری و به مصرف رسیده است.

اگر به حقوق اطفال در قوانین ملی و اسناد بین المللی نگاه نماییم، متوجه می شویم که حتا ده درصد این قوانین نیز در افغانستان تطبیق و عملی نشده است و چنین به نظر می رسد که هیچ اراده ای هم برای اجرای قوانین در این زمینه وجود ندارد. بررسی های نهادهای جامعه مدنی و حقوق بشر نشان می دهند که عواملی چون فساد، فقر، خشونت، بی سوادی، بی سرپناهی، بیکاری های فصلی، اعتیاد، بی سرپرستی، فرار از خانه ، آموزش های نادرست و … در افزایش این پدیده نقش اساسی داشته اند.

آنچه نگرانی ها درباره اطفال کارگر در افغانستان را بیشتر می سازد، یکی بی توجهی و مسئولیت ناپذیری دولت در این راستا است و دیگری انواع سوء استفاده هایی است که از سوی اشخاص و گروه های تبهکار از این اطفال صورت می گیرد. دولت وظیفه دارد که کودکان کار را از سرک ها و پارک ها جمع آوری کرده و برای آنها پرورشگاه، مکتب و خوابگاه تهیه و تدارک ببیند؛ اما وضعیت اسفبار کودکان در کشور نشان می دهد که دولت هیچ استراتژی و برنامه موثر و کارسازی در جهت کاهش اطفال کارگر و تامین حقوق آنها ندارد. اطفال کارگر آسیب پذیرترین قشر اجتماعی را تشکیل می دهند و از اینرو در معرض انواع خطرات و تهدیدات جنایی قرار می گیرند. خرید و فروش کودکان، استفاده از آنها در قاچاق مواد مخدر و سوء استفاده جنسی عمده ترین مواردی اند که کودکان کار در افغانستان با آنها مواجه می باشند.

از لحاظ قانونی کودک یا طفل به کسانی اطلاق می شود که سن هیجده سالگی را تکمیل نکرده باشند. اگر این تعریف را مبنای تحلیل قرار بدهیم، امروزه میلیون ها کودک در کشور در شرایط بسیار سخت و توان فرسا کار می کنند، کار کودک از نظر اخلاقی زشت و زننده و از لحاظ حقوقی تجاوز به حقوق این قشر معصوم و بیگناه جامعه و از نظر اقتصادی و اجتماعی زیانبار می باشد.

کار مانع رشد دانش و مهارت های کودک می گردد. بنابراین وقتی میلیون ها کودک در کشور از مهارت و دانش بی بهره باشند، سطح آگاهی، رشد فکری و بهره وری در کل تنزل می نماید و زمانی که جهل، بیسوادی و انواع خشونت در جامعه گسترش پیدا کند، بنیادهای یک جامعه سالم و پویا متزلزل می شود و ارزش ها و هنجارهای اجتماعی افت می کند و این مسایل جامعه را از پیشرفت و توسعه باز می دارد. پس باید مشکل کودکان را در افغانستان جدی بگیریم.

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)