از سایت پله هایی برای زنان -قسمت اول: توصیف صحنه

فناوری های اطلاعاتی و ارتباطاتی، مجموعه تکنولوژی هایی هستند که مردم با استفاده ازآنها، اطلاعات را جمع آوری، تقسیم وپخش می کنند و با یکدیگر ارتباط برقرار می کنند. گسترش سریع این دست فناوری ها، شیوه ارتباطاتی مردم با یکدیگروبا دنیای اطرافشان را بشدت تغییر داده است. درنتیجه دسترسی به این فناوری ها، امکان ارتباط گیری و تقسیم اطلاعات افزایش یافته و سرعت گرفته است.

فناوری های اطلاعاتی به شیوه های مختلفی می تواند مورد استفاده قراربگیرد: برای افزایش یا محدود کردن آزادی وحقوق انسانی. این موضوع می تواند درارتباط با خشونت علیه زنان نیزمورد توجه قرار بگیرد؛ صدمه فیزیکی، روحی ویا جنسی که زنان بواسطه زن بودنشان متحمل می شوند یا اینکه این صدمات زنها را بشدت تحت تاثیر قرارمی دهد. هرروزبرتعداد زنانی که با استفاده ازاینترنت و تلفن های موبایل، خشونت را تجربه می کنند افزوده می شود. اما ازسوی دیگر فناوری های ارتباطاتی دسترسی زنان را به اطلاعات و خدمات ضروی برای حمایت و حفاظت بیشترازحقوق شان افزایش داده است.

با این حال تعداد معدودی از فعالان حقوق زنان در کارهای خود به روابط پیچیده بین «خشونت علیه زنان» و«فناوری های اطلاعاتی» می پردازند. دراکثرکشورها همچنان خلا قانونی ونبود چارچوب های حقوقی/سیاسی مرتبط با این موضوع احساس می شود.

مخاطب این مقاله، سازمان ها و سیاست گذارانی هستند که درحوزه خشونت علیه زنان وحمایت از حقوق ارتباطاتی کار می کنند. این نوشتار ارتباط میان «خشونت علیه زنان» و«فناوری های اطلاعاتی/ارتباطاتی» را بررسی می کند و نشان می دهد که چگونه خشونت های برخاسته از فناوری بشکل بسیار جدی همانند سایراشکال خشونت بر زنان تاثیرمی گذارند. هدف بعدی کمک به مخاطبان برای گنجاندن این دیدگاه درکارهای تحقیقاتی شان است تا با تشویق «گفتگوها برای سیاست گذاری اقدام-محور»[1] بهتر به این نوع جدید از خشونت بپردازند.

این مقاله براساس یافته ها و تجارب بدست آمده «انجمن ارتباطات پیشرو» و پروژه «تکنولوژی را پس بگیر»[2] نوشته شده است که ماحصل تلاش سازمان های فعال حقوق زنان دربیش ازدوازده کشور دنیا درآسیا، آفریقا و امریکای لاتین درفاصله سالهای ۲۰۰۹ تا۲۰۱۱است. پروژه این سازمان ها را برای بررسی و پاسخگویی به خشونت های صورت گرفته شده علیه زنان که منبعث ازتکنولوژی است، مورد حمایت قرار داد و تلاش کرد آنها را درکاربرد ابزارهای فناوری اطلاعاتی و ارتباطاتی در پاسخ زنان به این قبیل خشونت ها را توانمندتر کند. این مقاله درعین حال با تکیه بر کاردیگری از ای .پی.س.(APC) که برنامه حمایتی ازشبکه سازی زنان درحوزه خشونت علیه زنان، حقوق زنان، حقوق جنسی و فناوری های اطلاعاتی است، آماده شده است.

ما درصدد ارائه یک نقشه جامع از خشونت های مرتبط با فناوری علیه زنان نیستیم و درعین نمی خواهیم تمامی مناظرات مربوط به موضوع را دراینجا به بحث بگذاریم. آنچه این مقاله دنبال می کند بیشتر واکاوی روندها و الگوهای درحال ظهورخشونت های مرتبط با تکنولوژی است که زنان در سراسردنیا هرروزه آن را تجربه می کنند و البته بررسی پاسخ هایی که ما احتمالا به آنها خواهیم رسید.

جنسیت و بستر فناوری های اطلاعاتی/ارتباطاتی

در سراسرجهان، زنان نابرابری های اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی جنسیتی را درکنار نابرابری های دسترسی به حقوقی همچون آموزش، بهداشت وایمنی تجربه می کنند. خشونت علیه زنان نیز در همه دنیا دراشکال مختلفی متداول است. زمینه هایی که درآن زنان نابرابری و خشونت را تجربه می کنند به نژاد، طبقه، جهت گیری جنسی، ملیت و البته مکان جغرافی شان وابسته است. بطور کلی زنان دسترسی محدودی به استفاده و کنترل فناوری های اطلاعاتی/ارتباطاتی دارند و شیوه های استفاده آنها از این فناوری ها با مردان متفاوت است. در جهان درحال توسعه، تعداد کاربران زن اینترنت ازمردان کمتراست. درکشورهایی با درآمد پایین و متوسط، زنان ظاهرا ۲۱درصد کمترازمردان صاحب تلفن موبایل هستند.[ii]این نابرابری در ارتباط با نابرابری های گسترده ترجنسیتی است که معمولا دراین جوامع وجود دارند. عوامل بسیاری در تفاوت های جنسیت محوردردسترسی وکاربرد، کنترل فناوری ارتباطاتی مثل: دسترسی به آموزش،هزینه های ارتباطی، کمبود زیرساختهای فیزیکی، فقر، امکانات زمانی و گرایش های فرهنگی نقش دارد. برای اینکه زنان بتوانند دسترسی بهتری به جامعه اطلاعاتی داشته باشند، باید قادرباشند در هر محلی که هستند به فناوری های اطلاعاتی دسترسی داشته باشند. در عین حال محتوا و فضاهای اینترنت نیز باید پاسخگوی نیازهای زنان، علایق ومنافع آن باشد. درآخر، این زنان وسازمان های آنها هستند که باید توان استفاده والبته مهارفناوری های اطلاعاتی ارتباطاتی را داشته باشند.

چگونه فناوری های اطلاعاتی/ارتباطاتی به خشونت علیه زنان پیوند می خوردند؟

خشونت منبعث ازفناوری، شکلی ازخشونت علیه زنان است که درفضای این فناوری های نوظهور خود را نشان می دهد. فناوری های جدید ارتباطاتی می توانند برای اعمال خشونت به شیوه های مختلف مورد استفاده قرار بگیرند. خشونت ورزان با استفاده ازموبایل واینترنت به تعقیب، آزار ومراقبت از فعالان جنبش های زنان می پردازند: معمولا با استفاده ازموبایل دست به ردیابی، بدست گرفتن کنترل رمزهای ورودی، متن نامه ها و تماس های گرفته شده می زنند. در این میان خشونت ورزان با سوءاستفاده از امکانات ارتباطاتی به جمع آوری و توزیع عکس های خصوصی و سکسی و ضبط این تصاویر از زنان بدون اجازه آنها اقدام می کنند.

متداول ترین شکل خشونت علیه زنان با استفاده از فناوری عبارت است از :

آزارو تعقیب آنلاین زنان: که یکی از قابل مشاهده ترین شکل خشونت علیه زنان است.

خشونت شرکای [جنسی]: که درآن فناوری بصورت توسل به خشونت درروابط زناشویی یا بین شرکای جنسی اتفاق می افتد.

تجاوز وحملات جنسی: فناوری برای ردیابی حرکت ها و فعالیت های زنان وبدست آوردن اطلاعات مکانی که زنان در آن قراردارند، بکارگرفته می شود. بعلاوه خشونت می تواند ازطریق ثبت وضبط دیجیتالی وتوزیع خشونت بکارگرفته شود. درموارد دیگر از تبلیغات وپست های اینترنتی تقلبی بارها و بارها برای جذب زنان استفاده می شود بویژه درموقعیت هایی سکسی که زنان مورد حمله قرار می گیرند.

خشونت توجیه شده علیه زنان به لحاظ فرهنگی: زمانی است که فناوری نقش مهمی را درایجاد یک فرهنگ خشونت آمیز علیه زنان بازی می کند یا این که فناوری با استفاده ازمذهب و فرهنگ،خشونت علیه زنان را بپذیرد، توجیه کند یا اساسا مورد انکار قرار دهد.

گروه های هدف خشونت های الکترونیکی: درفضای آنلاین، بعضی گروههای مورد خشونت بخاطرجنسیت، هویت جنسی یا موضع گیری سیاسی شان مورد آزارو یا حملات آنلاین قرار می گیرند.

فناوری های اطلاعاتی به مرتکبان خشونت های اینترنتی اجازه می دهد تا بصورت ناشناس و در فواصل دوراز زنان آنها را مورد حمله قرار دهند؛ این موضوع باعث دشوارترشدن شناسایی مرتکبان این دست خشونت ها می شود و روند قضایی پیگیری ومحاکمه آنها را سخت تر می کند. ردیابی های تلفنی و به اشتراک گذاشتن مطالب وعکس های شخصی هم زمینه نظارت بر فعالیت های زنان و تکثر احتمالی اطلاعات شخصی آنها را با هزینه های فوق العاده کم برای سواستفاده کنندگان مقدور می کند.  اصل اینترنتی «همه چیزرا ضبط کن، هیچ چیزرا فراموش نکن» وامکان بی پایان تکثیراطلاعات شخصی زنان،عواقب متن های آزار دهنده و تصاویر اذیت کننده علیه زنان است بدون اینکه زنان بتوانند جلوی انتشار آن را بگیرند و همه و همه اینها از مخاطرات فضای اینترنت است.

مرتکبان بروز خشونت دربسیاری موارد کاملا ناشناس هستند. برای مثال، درجریان انتشاربی اجازه تصاویرخصوصی غالبا یک نفر و به تنهایی دست به انتشار آن می زند. با اینحال، تماشاگر این دست تصاویرو کسانی که مجددا آن را پخش می کنند نیزمرتکبان بعدی این خشونت هستند. درفضای اینترنت، آزارآنلاین، در اغلب موارد شامل چندین گروه مرتکب خشونت است که تهدیدات و اظهارات سکسی آزاردهنده را منتشر می کنند. چنین اقدامات خشونت آمیزی طیف مختلفی از حقوق زنان را خدشه دار می کند: حق زنان برای حفظ اطلاعات خصوصی و شخصی حساس.

محققان فمینیست معتقدند که در فضای جدید فناوری های اطلاعاتی و ارتباطاتی، امر«تنانه» از وجود فیزیکی فراتر می رود. در نتیجه انتشارو پخش اظهارات توهین آمیز آزاردهنده درمورد بدن زنان «حق زنانه» و «خودآئینی» حقوق زنان را بشدت آسیب پذیر کرده است. بعلاوه، خشونت های مرتبط با فناوری های تکنولوژیکی ارتباطاتی،آزادی زنان برای بیان خودشان را تحت تاثیر قرار می دهد. در این میان زنان عمدتا صدمه روان شناختی واحساساتی می خورند: ترس، استرس، خشم و البته افسردگی. بعلاوه، آزار آنلاین در صورت عدم کنترل می تواند به آزار فیزیکی آفلاین تبدیل شود. گاهی اوقات،خشونت های مرتبط با فناوری منجربه خود کشی، بویژه درمیان جوانان می شود. زنانی که تجربه چنین خشونت های آنلاینی دارند، احتمالا مستعد کناره گیری های آنلاین و حتی آفلاین از شبکه های اجتماعی و مشارکت فعالیت سیاسی،اقتصادی می شوند.

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)