فرشگرد مدعی است از  ائتلاف جمهوری‌خواهان و سلطنت‌طلبان مشروطه‌خواه تشکیل شده است. اما با بررسی دقیق اعضای آن در می یابیم که همگی سلطنت طلب و حامی پادشاهی رضا پهلوی هستند.

 

سلطنت طلبی یک نظامِ حکومتی است که البته ایدئولوژی نیست. شعار حامیان رضا پهلوی در حمایت از روز کوروش نشان می دهد ایدئولوژی آنان را نوعی باستان گرایی (آرکائیسم (Archaism)  تشکیل می دهد. در میان آنان البته باستان گرایی افراطی- میهن شیفتگی- ( شوونیسم ) هم وجود دارد که اساسا هر گونه ملیت را محور همه ارزش ها می دانند.

 

باستانگرایی نوین از زمان سلطنت رضاخان با حمایت تئوریک محمدعلی فروغی و پدرش شکل گرفت. وی فرهنگستان ایران را تأسیس نمود.علاوه بر این‌ها، فروغی آثار متعددی درباره تاریخ (به ویژه تاریخ ایران باستان) به رشته تحریر درآورده است.

 

مخالفان وی می گویند آلمان نازی؛الگوی رضاخان برای تبلیغ ملی گرایی افراطی بوده است.   بنابراین زیربنای ایدئولوژیک فرشگرد، باستان گرایی _ و نه ملی گرایی یا ناسیونالیسم _ می باشد.

 

ایدئولوژی باستان گرایی در مقابل گلوبالیسم قرار دارد و  بسیار دین ستیز است و امکان حیات دینداران در جامعه ای که بر مبنای فرهنگ باستان گرایی گردهم جمع شده اند را با محدودیت های فراوان مواجه می کند. این محدودیت، گاه ممکن است به رادیکالیسم هم ختم شود. دلیل وقوع رادیکالیسم احتمالی، سیطره تفکر دینی با پیشینه بیش از 1300 سال در ایران است.

نمونه واقعی این ایدئولوژی، سلطنت محمدرضا پهلوی بود که در ادامه سیاست پدرش، با ابزار ملیت و ایرانیت به جنگ مذهب آمد و البته برایش آورده خوبی نداشت.

 

البته باستانگرایی این مزیت را دارد که می تواند همه اقوام ایرانی (  پارسها، بختیاریها، لرها ، لکها، مردم آذری، مردم مازندرانی، تالشها، گیلکها، کردها، بلوچها، )را بر محور ایرانیت جمع کند. گذشته از این، می تواند باعث شود همسایگانی که نزدیکی فرهنگی با فرهنگ ایرانی دارند ارتباط نزدیکتری برقرار کند.

 

اما حضور ایرانی تبارهای خارج از کشور (، هزاره‌ها، آیماق‌ها، پشتون‌ها، تاجیکها و… ) و بازخوانی تاریخ تجزیه ایران و جدایی بسیاری از مناطقی که اکنون تحت حاکمیت کشورهای دیگر قرار دارند باعث ایجاد تنش یا حتی بحران سیاسی خواهد شد. چه این که باستان گرایی و میهن شیفتگی بر بازگشت سرزمین های جدا شده از این ایران تاکید می کند.

 

علاوه بر آن، فرشگردی ها حول کسی گردآمده اند که به نظام فدرالی معتقد است. فدرالی کردن ایران، احتمال تجزیه ایران را قوت می بخشد. نکته این جاست که این اعتقاد به فدرالی کردن، بر مبنای باستان گرایی شکل می گیرد.

 

باستان گرا با این تصور که ایران همچون قرن ها پیش، یک کشور بسیار پهناور با گستره تمدنی عظیم و امپراطوری بزرگ است، زیست می کنند و البته برای آنان تاریخ هخامنشیان برابر با همه تاریخ ایران باستان ارزش دارد. در واقع باستان گراها، تاریخ ایران را با هخامنشیان می ستایند. نه از آن جهت که امپراطوری هخامنشیان بیش از 11 میلیون کیلومتر مربع وسعت داشت، بل از این که مبنای تئوریک ایدئولوژی شان را از هخامنشیان می گیرند و برای آنان کوروش کبیر نه فقط یکی از پادشاهان ایرانی که ایدئولوگ آنان محسوب می شود.

 

«نگاه ایدئولوژیک به باستان گرایی که می خواهد با گزینش برش های خاص از تاریخ ایران و  پاکسازی آن شهروندان ایرانی را به درجات نابرابر تقسیم نماید و ایرانیانی که مبانی گفتمانی آن را می پذیرند را برچسب “آریایی اصیل” به عنوان شهروند درجه اول بر صدر نشاند، قرابت نظری و خویشاوندی بالایی با ناسیونالیسم افراطی دارد و دستکم مرز های آن با شووینیسم مشخص نیست.[1]»

 

البته فرشگردی ها برای روشن شدن اذهان عمومی باید نسبت به انگاره های ایدئولوژی خود بیشتر و شفاف تر سخن بگویند. و نباید انتقاد دیگران و ابراز مخالفت آنها را با چشم تهدید بنگرند. هر چند می توان حدس زد که باستان گرایی افراطی، رفتارهای رادیکال – از جمله نفی دیگران – را در پی دارد.

 

باز شدن امکان بحث و گفتگوهای انتقادی درباره طرح های سیاسی می تواند به بالغ شدن جریان مخالفان حکومت ایران که چشم به آینده دارند منتهی شود.« اپوزیسیون جمهوری اسلامی ۱۰، ۱۲سالش بیشتر نیست، هنوز فرصت برای رشد و بلوغ و آلترناتیو شدن دارد. دورانی که اپوزیسیون بدون رسانه و ارتباط با داخل بوده، فقط اسم بوده، این یک دهه بیشتر یاد و جان گرفته، جای پا پیدا کرده، دنبال نماد و نفوذ می‌گردد، بهتر هم می‌شود.[2] »

 

مردمی هم که می خواهند تصور جایگزینی جمهوری اسلامی را در ذهنشان پرورش دهند، این حق را دارند تا ظاهر و باطن حریفان را خوب بسنجند و آن گاه است که با انتخابی آگاهانه، مسئولیت آنان در قبال آینده را سنگین تر می کند.

 

رها جنیدی

29/09/1397

[1] بازتولید ولایت‌مداری و تبعیض‌گرایی زیر پوشش ایدئولوژی باستان‌گرا و نژادپرست– علی افشاری/  ارسال شده در ۱۲ام شهریور ۱۳۹۷

[2] توئیتر رضا حقیقت نژاد– 15 Dec 2018

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)