فرانس تیمرمانس
برادری
دفاعیه ای برای همبستگی
(۱۹)

از چشم دیگران دنیا را دیدن بمعنی این نیست که ما همیشه با نگاه دیگران موافق هم باشیم. بلکه بدین معنی است که ما مدارایی را در خود بپرورانیم که بتوانیم عقاید دیگران را تحمل کنیم و گاهی هم خود را جای آنان بگذاریم.

بهترین گفتگوهای من موقعی است که با دیگران همعقیده نباشم. آنگاه می توانم عقاید و اندیشه های خود را صیقل دهم و مخاطب من نیز همچنین.

مقصود از گفتگو یکی کردن عقاید و آرمانها نیست، بیرون رفتن از دایره بسته جمع خودی است که تمامشان همان باورها و آرمانهای ما را دارند و همانها را مدام تکرار می کنند. بیایید دنبال آنانی بگردیم که با ما همعقیده نیستند. با آنان صحبت کنیم. گفتگو و دیالوگ واقعی آنجاست.

آلبر کامو می گوید فقط بیگانه خود واقعی ما را به خودمان نشان می دهد. اما این خود ما هستیم که بار مسئولیت استفاده از آزادیمان را بدوش می کشیم. پس مسئله یافتن توازنی بین (من) و (ما) ست، بعنوان فرد و بعنوان جامعه.

آنتی سمیتیزم، نفرت از مسلمانان، نفرت از همجنس خواهان، خشونتهای ناشی از بنیادگرایی مذهبی یا افراطگرایی سیاسی، بیماریهای مزمنی هستند در اروپا که هر از گاهی سربرمیآورند.

امروزه این شَرها وسیعا گستره می شوند؛ در پسزمینه بحران عمیق اقتصادی، تغییر جهانی پارادایمها، هم اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و هم –گاهی- اخلاقی.

جهان مملو از مخاطرات و ناامنی ها شده است ، و عکس العمل ما نیز در مقابل آن ، اگر البته حیات و ارزشهای خود را در معرض تهدید ببینیم، نسبتا زورگویانه است.

این تهدیدات باید چهره ای داشته باشد و این چهره بندرت به فرد منتسب می گردد بلکه اغلب به یک گروه و جماعت نسبت داده می شود.

مسئله البته چگونگی واکنش ما نسبت به این قضیه است. اقدامات کنونی ما در جهت رسیدن به ارزشهایی است که در جامعه ما گرامی اند و ترویج می شوند و از آنها در برابر تهدیدات قدیم و جدید دفاع می کنیم و میخواهیم شهروندانمان آنها را با جان و دل بپذیرند. پایش حقوق اقلیتها و دگراندیشان و احترام بدانان نیز جزو همین ارزشها و هنجارهای ما هستند.

فیلسوف تئودور آدورنو در آثار – نه همیشه آسانفهم ولی البته همیشه بسیار جالب- خود درست همین سئوال را مطرح می کند: چگونه از بیگانه شدن با ارزشهای اساسی خود جلوگیری کنیم؟

مآلا جواب وی واضح است: از طریق فراموش نکردن، از طریق یادآوری مداوم. بدون یادآوری جنگ جهانی دوم و البته روند وقایع منجر به جنگ، توجه کافی نداریم که جریان خاموش و مزمن عدم رواداری و عدم مدارا به کجاها می تواند بکشد- بسیج بلامنازع دروغ، انسانیت زدایی مرحله بمرحله از هر آنکس که دیگری و غیرخودی است.

ادامه دارد…

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)