(انگلیسی در ادامه)
جان زندانیان سیاسی ایران در خطر است
در حالی که این دادخواست در آستانهی آتش بس دو هفتهای پیشنهاد شده از سوی رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا تهیه و پراکنده گشته، اما جمهوری اسلامی ایران همچنان به اعدام زندانیان سیاسی – عقیدتی ادامه داده است؛ حتا در ابعادی گسترده تر از پیش. شماری از اعدام شدگان این دوره، زندانیان چندین و چند سالهی جمهوری اسلامی بوده اند که هیچ گونه مشارکتی در برآمد تودهای دی ماه ۱۴۰۴ نداشتهاند. شماری از آنان نیز در این روزها به اتهام واهی « جاسوسی برای دشمن» اعدام شدهاند، بدون رعایت اصول ابتدایی آیین دادرسی و برپایی دادگاهی علنی. هم از این روست که اعزام هیئتی با صلاحیت از سوی سازمانهای حقوق بشری با اعتبار به ایران، بیش از هر زمان ضروری ست.
فهرست نامها که بیش از ۱۳۰۰ امضا را در برمیگیرد، همچنان گشوده است. می توانید با کلیک بر لینک زیر به جمع اعتراض کنندگان بپیوندید:
متن کامل دادخواست:
«کسی به فکر گلها نیست
کسی نمیخواهد باور کند
که باغچه دارد میمیرد…»
بیش از یک ماه از آغاز جنگ میگذرد.
خانهها، مدرسه ها و بیمارستانها، هدف قرار می گیرند و در این میان، زندانیان در اسارتی دوگانه گرفتارند؛
نه راهی برای گریز دارند و نه پناهگاهی!
خانوادههایشان نیز که درمعرض خطرند و تنگنای جنگ، توان اندکی برای یاری رسانی دارند.
آیا نباید صدای آنها باشیم؟
آیا نباید نوری بر این تاریکی بیفکنیم؟
با امضای این بیانیه و انتشار آن، گامی کوچک در آگاهی رسانی برداریم.
هر امضا، شاید جانی را نجات دهد.
دلمان باید برای «باغچه» بسوزد.
۱۷ آوریل ۲۰۲۶
۲۸ فروردین ۱۴۰۵
دکتر مای ساتو
گزارشگر ویژهی ملل متحد درامور وضعیت حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران
دکتر آلیس ادوارز
گزارشگر ویژهی ملل متحد در امور شکنجه
دکتر موریس تیدبال ـ بینز
گزارشگر ویژهی ملل متحد در امور اعدام های فرا قضایی، شتابزده و خودسرانه
ما، شماری از شهروندان ایرانی و غیرایرانی که به منشور حقوق بشر پایبند هستیم، مایلیم توجه شما را به وضعیت حساس و خطرناکی که زندانیان- از جمله زندانیان سیاسی و عقیدتی ـ در ایران با آن روبهرو هستند، جلب کنیم. ما از شما میخواهیم آنچه در توان دارید، برای آزادی فوری آنها به کار گیرید.
با جنگی که از ۲۸ فوریهٔ ۲۰۲۶ در ایران آغاز گشته، جان هزاران زندانی بیش از پیش در معرض خطر قرار گرفته و وضعیت آنان هر روز وخیمتر شده است. پیش از آتش بس دو هفتهای که در ۷ آوریل میان دولتهای جمهوری اسلامی و ایالات متحده آمریکا اعلام شد، نیروهای نظامی اسرائیل و ایالات متحده، حملههای گستردهای را به شهرها و روستاهای مختلف ایران آغاز کردند. در بسیاری از شهرها، زندانها در نزدیکی یا حتا در داخل پایگاههای سپاه پاسداران قرار داشتهاند و همین امر، زندانیان را بهشدت در معرض حملهی جنگندهها و موشکهای آمریکایی و اسرائیلی گذاشته است. ارتش اسرائیل پیشتر نیز نشان داده که توانایی هدف قرار دادن زندانها را دارد؛ چنانکه در ژوئن ۲۰۲۵، زندان اوین را هدف حمله قرار داد.
فزون بر خطر مستقیم ناشی از حملهی نظامی آمریکا و اسرائیل، جنگ و بسیج نیروهای پلیس و سپاه نیز ارائهٔ خدمات اساسی برای تأمین خوراک و خدمات درمانی زندانیان را مختل کرده است. بسی بیش، زندانیان، به ویژه زندانیان سیاسی ـ عقیدتی، با خطر اعدام یا سایر شکلهای سوءرفتار از سوی نیروهای سرکوبگر جمهوری اسلامی روبرو هستند؛ حکومتی که در زمانهای بحران، بارها تهدید کرده است که به «اتهام خیانت»، از زندانیان سیاسی انتقام خواهد گرفت. برای نمونه، در سال ۱۹۸۸، پس از پایان جنگ هشت ساله با دولت عراق، جمهوری اسلامی، نزدیک به پنج هزار زندانی سیاسی در زندانهای ایران اعدام کرد. چنین فاجعهای ممکن است یکبار دیگر تکرار شود.
تا امروز، ۱۷ آوریل ۲۰۲۶، جمهوری اسلامی ایران چند تن از زندانیان سیاسی را اعدام کرده است؛ هرچند آمار دقیقی از اعدامها به دلیل نبود شفافیت، در دست نیست. در ۱۹ مارس، صالح محمدی، سعید داوودی و مهدی قاسمی، به صورت علنی در قم اعدام شدند. در ۳۰ و ۳۱ مارس نیز چهار زندانی سیاسی، بابک علیپور، پویا قبادی، محمدتقی سنگدهی و اکبر دانشورکار اعدام شدند. در ۲ آوریل، امیرحسین حاتمی، جوان ۱۸ ساله و از بازداشت شدگان اعتراضهای ژانویه ۲۰۲۶ (دی ماه ۱۴۰۴) اعدام شد. ۴ آوریل، دو زندانی سیاسی، ابوالحسن منتظر و وحید بنیعامریان را به جوخهی اعدام سپردند. همچنین در روز ۵ آوریل، محمدامین بیگلری و شاهین واحدپرست را اعدام کردند و در ۶ آوریل، علی فهیم، جوان ۲۳ ساله را. این موارد، نشان دهندهی ادامهی کاربست مجازاتِ اعدام علیه مخالفان نظام حاکم بر ایران است.
وضعیت، بهویژه در سه مرکز بزرگ بازداشت در تهران ـ که از بزرگترین زندانهای ایران نیز به شمار میروند ـ بسیار هولناک است: زندان اوین، زندان قزلحصار و زندان تهران بزرگ (معروف به فشافویه). این سه زندان، صدها زندانی عقیدتی و سیاسی را در خود جای دادهاند.
نگرانی خانوادههای زندانیان نیز رو به افزایش است. ملاقاتهای هفتگی خانوادهها به بهانهی جنگ مختل گردیده و بسیاری از خانوادهها از وضعیت عزیزان خود بیخبر ماندهاند. همچنین، از روز دوشنبه ۲ مارس، برخی از زندانیان سیاسی زندان اوین به مکانهای دیگری منتقل شدهاند -از جمله زندان فشافویه- جایی که حتا پیش از آغاز جنگ نیز به دلیل ازدحام بیش از حد، نبود آب آشامیدنی سالم و وضعیت نامناسب بهداشتی، موقعیتی فاجعهبار داشت.
در سرتاسر ایران، از زندان اوین تا بازداشتگاههای مریوان، زنجان و… زندانیان در چنبرهی جنگ و سرکوب دولتی گرفتار آمدهاند. رژیم نه میتواند زندانیان را در وضعی عادی و انسانی نگه دارد و نه حاضر است مخالفان اصولی خود را آزاد کند. در حالی که بر اساس یک دستورعمل شورای عالی قضایی ایران در ژانویه ۱۹۸۶ که همچنان معتبر است (مصوبه شماره ۲۱۱ که در دوران جنگ ایران و عراق تصویب شد)، در وضعیتهای بحرانی مانند جنگ، قوهی قضائیه موظف است به تمهیداتی چون آزادی مشروط “محکومان جرایم فاقد جنبهی خشونت آمیز”، دست زند. با اجرای این مصوبه، شمار شایان توجهی از زندانیان، بهویژه زندانیان عقیدتی ـ سیاسی و همچنین هزاران معترض بازداشتشده در اعتراضات ژانویه ۲۰۲۶، باید آزاد شوند. بسیاری از وکلای مستقل در داخل و خارج ایران، خواهان اجرای این دستورعمل شدهاند.
نهادهای وابسته به ملل متحد و سازمانهای غیردولتی بینالمللی تاکنون به این وضعیت اسفبار واکنشی نشان ندادهاند. ما از شما میخواهیم هرچه زودتر اقدام کنید و با اعمال فشار بر جمهوری اسلامی، جان هزاران زندانی ایرانی را نجات دهید.
با احترام
امضا کنندگان تا صبح روز ۲۸ آوریل ۲۰۲۶
“No one is thinking of the flowers.
No one wants to believe
that the garden is dying…”
More than a month has passed since the war began. Homes, schools, and hospitals have been targeted and in the midst of this, prisoners are trapped in a dual confinement:
with no way to escape and no shelter to keep them safe. Their families, similarly caught in the dangers and hardships of war, have little means to help.
Should we not be their voice?
Should we not shine a light on this darkness?
By signing and sharing this statement, we can take a small step towards raising awareness. Each signature may help save a life.
Our hearts must ache for the “garden.”
April 17, 2026
Dr. Mai Sato — UN Special Rapporteur on Human Rights in Iran
Dr. Alice Jill Edwards — UN Special Rapporteur on Torture
Dr. Morris Tidball-Binz — UN Special Rapporteur on Extrajudicial Executions
We, a number of Iranian and non-Iranian individuals, as well as associations and organizations committed to human rights, would like to draw your attention to the urgent and dangerous situation facing prisoners, including political prisoners and prisoners of conscience, in Iran. We urge you to use all means at your disposal to compel the Iranian government to grant their immediate conditional release. With the escalation of the war that began on February 28, 2026, the lives of thousands of prisoners
have been placed at risk, and their situation has grown more dire each day. Prior to the April 7th truce, Israeli and U.S. military forces launched extensive attacks on various cities and villages across the country. In many cities, prisons are located near or even within Islamic Revolutionary Guard Corps (“IRGC”) compounds, placing prisoners at severe risk of airstrikes and missile attacks by U.S. and Israeli forces. The Israeli military has previously demonstrated its willingness to target prisons, as seen in June 2025, when it carried out strikes on Evin Prison.
In addition to the direct dangers posed by U.S. and Israeli military attacks, the war and the mobilization of police and the IRGC has disrupted the provision of essential services, including food and medical care for prisoners. Furthermore, prisoners—especially political prisoners and prisoners of conscience—face the risk of execution or other forms of abuse by the repressive forces of the Islamic Republic of Iran (“IRI”); a State that has repeatedly threatened, in times of crisis, to take revenge on political prisoners under charges such as “treason”. For example, in 1988, following the ceasefire during the eight-year war with the Iraqi government, nearly 5,000 political prisoners were executed in Iranian prisons. Such a tragedy could be repeated. As of today, April 17, 2026, the IRI has already carried out several executions, although the exact number remains unclear due to the lack of governmental transparency. For example, on March 19th, Saleh Mohammadi, Saeed Davoudi, and Mehdi Ghasemi were publicly executed in Qom. On March 30th and 31st, four political prisoners—Babak Alipour, Pouya Ghabadi, Mohammad Taghi Sangdehi, and Akbar Daneshvar-Kar—were executed. On April 2nd, Amirhossein Hatami, an 18-year-old detained during the January 1, 2026 protests, was executed. On April 4th, two political prisoners, Abolhassan Montazer and Vahid Bani Amerian, were executed by firing squad. On April 5th, Mohammadamin Biglari and Shahin Vahedparast were executed. These cases demonstrate the IRI’s continued use of the death penalty against dissidents.
The situation is particularly dire in three major detention centers in Tehran—among the largest prisons in the country: Evin Prison, Ghezel Hesar Prison, and Greater Tehran Prison (also known as Fashafouyeh). These facilities hold hundreds of political prisoners and prisoners of conscience. The concern amongst prisoners’ families is also growing. Weekly family visits have been disrupted due to the war and many families have been left without any information about their loved ones. As of Monday, March 2nd, some political prisoners from Evin Prison have been transferred to otherlocations, including Fashafouyeh Prison—a facility that, even before the war, suffered from severe
overcrowding, lack of clean drinking water, and extremely poor sanitary conditions.
Across Iran—from Evin Prison to detention centers in Marivan, Zanjan, and elsewhere—prisoners are trapped in the grip of war and state repression. The regime is neither able to maintain normal and humane conditions for prisoners nor willing to release them. According to a directive of Iran’s Supreme Judicial Council issued in January 1986 (Resolution No. 211, adopted during the Iran–Iraq War and still valid), in times of crisis such as war, the judiciary is obligated to take measures to protect prisoners, including granting conditional release to those convicted of non-violent offenses. By implementing this directive, a substantial number of prisoners—especially political
prisoners and prisoners of conscience, as well as thousands arrested during the January 2026 protests—should be released. Since the outbreak of the war, many lawyers have called for the enforcement of this directive. So far, United Nations bodies and international non-governmental organizations have not responded to this critical situation. We urge you to act without delay to exert pressure on the Islamic
Republic of Iran in order to help save the lives of thousands of Iranian prisoners.
Respectfully,
امضا کنندگان تا صبح روز ۲۸ آوریل ۲۰۲۶
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.