مقدمه نویسنده:

در سال ۱۳۸۸ به مناسبت انتخابات ریاست جمهوری ایران مقاله‌ای تا حدی فنی نوشتم تا احتمال تقلب در این انتخابات را تشریح کند. این مقاله در اکتبر ۲۰۱۰ در  Revue Française de Science politique به چاپ رسید.

به مناسبت اتفاقات اخیر، از نگرانی اینکه دوباره شخصی مانند احمدی نژاد از آب‌های گل آلود و ناآرام سوء استفاده کند،  برای تازه کردن خاطرات (رسانه ها) این مقاله  را  به فارسی ترجمه کردم.

 

نسخه فرانسه

 

این  نوشتار ترجمه مقاله ایست که در مجله فرانسوی علوم سیاسی در اکتبر۲۰۱۰[۱] منتشر شده است

نویسنده و مترجم مازیار پاریزی 

 

از زمان اعلام نتایج آخرین انتخابات ریاست جمهوری ایران مقالات زیادی برای دفاع از صحت آنها یا برای اثبات خلاف آن نگاشته شده است. در این یادداشت[۲] که سنتزی است  از تمامی مقالات منتشر شده به زبانهای فارسی، فرانسه[۳] و انگلیسی ، صرفاً توجه ما به مقالاتی است  که بر مبنای استدلال های آماری تکیه کرده اند. تجزیه و تحلیل دیگرگونه مقالات را به دیگران واگذار می کنیم..

در انتخابات ریاست جمهوری با توجه به انعکاسات ملی و بین المللی آن، نمیتوان  به این اکتفا کرد که نتایج اعلام شده کاملاً صحیح است، زیرا از یک نهاد رسمی (معمولاً وزارت کشور) بر می آید یا غیرقابل قبول است زیرا سازمان مورد نظر به دلایل مختلفی به تحریف نتایج تمایل دارد. در یک رویکرد علمی، پذیرش یا رد اعداد از یک باور کور و جزمی نمیگذرد..

 

سازماندهی یک رای گیری انتخاباتی فرآیندی است شامل مراحل متعدد.  سه مرحله اصلی عبارتند از آماده سازی عملیات رای گیری قبل از انتخابات؛ گشایش مراکز انتخاباتی در روز رای گیری و در نهایت شمارش نتایج رای گیری است. هر یک از این سه مرحله نیاز به تجربه و  مهارت  خاص دارد. وزارت کشور ایران روند انتخابات را «مهندسی انتخابات» توصیف کرده است که به هیچ وجه در اعتبار نتایج اعلام شده تغییری نمی دهد.

بافت جمعیت و تقسیمات کشوری

بر اساس آخرین سر شماری که در سال ۱۳۸۵ توسط مرکز آمار ایران انجام شده جمعیت ایران۷۰ میلیون تخمین زده شده است که نزدیک به ۵۰ درصد آنها را زنان تشکیل می دهند. نسبت افراد کمتر از ۳۰ سال حدود %۶۲ بود. در زمان این سر شماری، ۷۳ درصد از جمعیت در سن رأی دادن (۱۸ سال یا بیشتر) بودند. در داخل کشور، جمعیت از چند گروه قومی تشکیل شده است: آذری (%۳۳)، کرد (%۱۰)، عرب (%۵)، بلوچ(%۲,۵) ، ترکمن (%۲,۵) و فارسی(%۴۷).[۴]

از نظر اداری، ایران به ۳۰ استان تقسیم شده ،هر استان شامل چند جامعه شهری (شهرستان) و در مجموع ۳۶۶ شهرستان داریم. هر شهرستان به چند شهر تقسیم می شود، که یکی از آنها مرکز شهر محسوب می شود. هر شهر به تعدادی زیر مجموعه اداری به نام بخش (که می تواند شهری یا روستایی باشد)[۵] تقسیم شده اند.

نقشه ایران و جمعیت بر حسب استان برطبق سرشماری ۱۳۸۵ (مرکز آمار ایران)

توزیع جمعیت بر طبق سر شماری ۱۳۸۵

..

نامزدهای پذیرفته شده و رای دهندگان بالقوه

برای این انتخابات چند صد ایرانی نامزدی خود را ارائه کردند. تنها چهار نفر توانستند از فیلتر شورای نگهبان انقلاب عبور[۶] کنند. نامزدهای پذیرفته شده عبارتند از: محمود احمدی نژاد؛ مهدی کروبی ؛ میر حسین موسوی و محسن رضایی.

هر ایرانی[۷]  دارای شناسنامه که حداقل ۱۸ سال سن داشته باشد (متولدین قبل از ۲۲ خرداد ۱۳۷۰) می تواند در شعبه اخذ رای مورد نظر خود رای دهد ( بدون هیچگونه ثبت نام مقدماتی). تعداد رای دهندگان بالقوه توسط وزارت کشور ۰۰۰ ۲۰۰ ۴۶  تخمین زده شده. بر اساس محاسبات ما وبا توجه به سر شماری آبان ۱۳۸۵ و تکامل قابل پیش بینی آن تا خرداد ۱۳۸۸، این رقم  به کمی بیش از ۵۰ میلیون رای دهنده تخمین زده میشود [۸].

شناسنامه دفترچه ای است حدود ده صفحه؛ که تاریخ و مکان تمامی رویدادهای مهم زندگی فرد از تولد تا مرگ ، ازدواج و طلاق های احتمالی در آن ثبت شده است. بطور معمول، بر روی هر دفترچه یک عکس از فرد چسبانده شده است. بعلاوه یک صفحه برای مهر انتخابات مختلف ملی یا محلی در نظر گرفته شده است. در این انتخابات شناسنامه های بدون عکس نیز پذیرفته می شد.

 

صندوقهای اخذ رای ثابت و سیار

به هر بخش یک یا چند مرکز  کسب رای اختصاص داده شده است. هر مرکز در یک مدرسه، در یک مسجد یا در مکان های دیگر متعلق به دولت بر پا شده بود . در اصل به هر مرکز یک صندوق رای گیری تعلق میگیرد.  دو نوع صندوق  وجود دارد، ثابت و سیار. هدف  یک صندوق سیار جمع آوری  آرای کسانی است که در مکان های صعب العبور زندگی می کنند و یا کسانی که به دلایل حرفه ای در روز انتخابات در محل کار خود مانند بیمارستان یا پادگان بوده اند. در این انتخابات از ۷۱۳ ۴۵  صندوق پیش بینی شده،  ۲۹۴ ۱۴(۳۰%) دارای ماهیت سیار بودند. علاوه بر این در کنسولگری های ایران در خارج از کشور نیز صندوقهای رای مستقر بوده اند..

هر مکان رای دهی توسط چند  مامور وزارت کشور و چند مقام محلی اداره می شده. و هر نامزد این حق را داشت که برای نظارت در اجرای عملیات انتخاباتی،( جمع‌ آوری و شمارش آرا) درهر مکان چند  ناظر تعیین کند. به اینگونه است که وزارت کشور ادعا می کند که حضور تقریباً  ۹۲۰۰۰ ناظر را مجاز اعلام کرده است. به علت عدم الزام ثبت نام مقدماتی واجد ین شرایط ، در اماکن اخذ رای هیچ، فهرستی از رای دهندگان  وجود ندارد. بنابراین پیش بینی تعداد لازم برگه های رای از قبل غیرممکن است. در روز انتخابات اماکن رای موظف بودند هر بار که تعداد برگه های رای باقی مانده به صد برگ می رسید، از وزارت کشور درخواست برگه اضافی کنند..

برگه رای صفحه ایست به فرمات (۲۹,۷در۲۱) که از جمله دارای شماره سریال و  کد استان است تا از اختلاط بین برگه های استان های مختلف جلوگیری شود (موردی که در چند انتخابات قبلی مشاهده شد). در زمان رای گیری، رای دهنده نام نامزد مورد نظر خود را روی این برگه می نویسد. در اماکن رای گیری محوطه محفوظی برای رای نویسی وجود ندارد. توجه داشته باشیم که این شیوه جمع آوری آرا مختص انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۸ نیست.

 

سه سناریو مختلف برای نتایج اعلام شده

سناریوی اول :  نتایج اعلام شده صحیح است، نامزد برنده اعلام شده و سایر نامزدها همگی موافق هستند و هیچ کس اعتراض نمیکند.

سناریوی دوم:  نتایج با خطاهای غیر عمدی که در حین رای گیری یا در حین شمارش آرا رخ داده اند خدشه دار می شوند. برخی از نامزدها درخواست باز شماری نتایج را دارند..

سناریوی سوم :  جمع آوری و شمارش به نفع نامزدی که برنده اعلام می شود دستکاری می شود، نامزدهای بازنده خواهان شمارش جدید یا حتی انتخابات جدید هستند.[۹].

سناریوی اول به سرعت تحت تاثیر سناریوی دوم کنار گذاشته می شود. در واقع، مقامات ایرانی (وزارت کشور و شورای نگهبان انقلاب) خود تشخیص می دهند که نتایج ناقص است.

 به عنوان مثال در۸۰ شهرستان، تعداد رای دهندگان از تعداد واجد ین شرایط  بیشتر است (مساوی یا بیش تراز ۱۰۱ درصد). حتی اگر این نوع خطا تاثیری بر نتیجه نهایی نداشته باشد، کیفیت تمام شمارش ها را زیر سوال میبرد. همچنین باید توجه داشت که در کشورهایی که تجربه بیشتری از این نوع انتخابات سیاسی دارند، اشتباهات بسیار کوچکتر مقامات را مجبور به سازماندهی انتخابات جدید می کند..

در مورد سناریوی سوم، یعنی دستکاری داده‌ها (و در نتایج)، شواهد و گزارشهای متعددی وجود دارد، از سوی سه نامزد رقیب که با صدای بلند ،نادرستی نتایج را اعلام میکنند. علاوه بر این، یک روز پس از اعلام رسمی نتایج، تظاهرات سیاسی متعددی با ابعاد غیر منتظره به دستکاری آرا اعتراض کردند. پاسخ وحشیانه مقامات ایرانی به این تظاهرات مسالمت آمیز تنها باعث افزایش سوء ظن شده است.

هدف این مقاله و انتخاب  روش آماری

هدف  ما بررسی امکان تحقق سناریوی سوم (یعنی دستکاری داده های انتخاباتی) توسط برگزارکنندگان این انتخابات است. این بررسی صرفاً بر اساس داده‌های رسمی است که در وب‌سایت وزارت کشور در دسترس عموم قرار گرفته بود.:

روش  ما به سه بخش تقسیم میشود, بخش اول به تحلیل توصیفی داده‌های موجود میپردازد. نتایج اعلام شده در سطوح مختلف: استان، شهرستان بخش و در نهایت صندوقها و سازگاری بین آنها بررسی خواهند شد..

در بخش دوم، یک روش تجربی برای بازسازی و شبیه سازی این داده ها ارائه شده است..

در نهایت، بخش سوم به چندین مطالعه آماری استناد شده که انحراف در داده‌های رسمی را محتمل و در مورد سازگاری نتایج تردید ایجاد میکند. هدف ما تعمیق این مطالعات و تایید یا در صورت لزوم رد نتایج نویسندگان است.

تحلیل توصیفی نتایج

برای یک آمار شناس، انجام چنین تحلیلی به این معنا نیست که او قصد دارد این داده ها را بیش از آنچه که شایسته است معتبر کند. هدف، ابتدا درک آنها و بررسی سازگاری آماری آنهاست. آیا آنها منعکس کننده اراده سیاسی جمعیت مربوطه هستند یا فقط تصویری از الزامات قدرت میباشند؟ به یاد داشته باشیم که در این بخش هیچگونه  پیش فرضی را مد نظر نداریم..

نتایج در چهار سطح مختلف در دسترس هستند. در پایان روز ۲۲ خرداد ۱۳۸۸، وزارت کشور اولین نتیجه کلی را در سطح ملی اعلام کرد. چند روز بعد نتیجه ۳۰ استان و سپس نتایج ۳۶۶ شهرستان اعلام شد. به نهایت یک هفته بعد، وزارت کشور جداول آماری را به تفکیک صندوقها در اینترنت منتشر کرد که در زیر(صفحه ۱۱) نمونه از آن را منعکس کرده ایم.

بر اساس اولین نتیجه رسمی (جدول ۱)، از ۰۰۰ ۲۰۰ ۴۶ رای دهنده بالقوه، ۱۹۱ ۱۶۵ ۳۹ نفر در

رای گیری شرکت کردند که %۱,۱ز آنها بی اعتبار بودند. بنابراین، نرخ مشارکت حدود ۸۵ درصد است که بسیار بیشتر است از بسیج انتخاباتی ریاست جمهوری قبلی (%۶۰ درصد در دور دوم ۱۳۸۴). در این انتخابات، از هر سه رای دهنده فقط یک نفر به موسوی ولی کمی بیشتر از ۳نفر روی ۵ نفر به احمدی نژاد رای داده اند. دو نامزد دیگر کروبی کمتر از%۱  و رضایی کمتر از  %۲.

 

جدول ۱: اولین نتایج رسمی (آرای داخلی و خارجی کشور) منتشر شده توسط وزارت کشور

نتایج بر اساس استان.

جدول ۲  نتیجه رسمی آرا در داخل کشور که بر اساس ۳۰ استان توزیع شده است. جدول ۲ تکراری نتایج یکسانی را با اعداد نسبی بیان می‌کند، اما ما یک ستون اضافه کرده‌ایم که نرخ جمعیت روستایی استان بر اساس آخرین سر شماری را نشان میدهد.

 

جدول ۲: نتایج بر حسب استان (در صد مشارکت تقریبی است)

جدول۲: تکراری نتایج بر حسب استان به علاوه درصد جمعیت روستایی

در ابتدا مشاهده میشود که امتیاز احمدی نژاد بین .۸,۴۵ درصد (بلوچستان) و۱,۷۷  درصد (کرمان) متغیر است. در نیمی از استان ها، این امتیاز بیش از %۷۰اعلام شده. شکل ۱ این نتیجه را با نرخ روستایی استان ها مقایسه می کند. ملاحظه میشود  که در استانهای با  نرخ جمعیت روستایی پایین امتیاز احمدی نژاد نسبتا پایین است  اما همچنان در حدود ۵۰ درصد باقی میماند. بطور مثال استانهای تهران، اصفهان، یزد و قم در این مورد هستند. بعداً وقتی نتایج را به تفکیک صندوقها  برسی میکنیم، این جنبه دوباره مورد بحث قرار خواهد گرفت.

در صد رای موسوی بین ۳,۲۰ (سمنان) و ۷,۵۱ (بلوچستان) متغیر است و در ۵۰ درصد استان ها زیر ۲۸ درصد. بالاترین  در صد  وی مربوط به استان های با نرخ بسیار بالای جمعیت شهری است.

 در صد کروبی  بین ۲,۰. در خراسان جنوبی و ۶,۴ در لرستان ( استان زادگاهش) متغیر است. رضایی کمترین در صد ۷,۰ درصد  در گیلان و بالاترین  ۸,۶  درصد در خوزستان (استان زادگاهش)   کسب کرده است..

در نهایت باید به این نکته اشاره کرد که  در صد رای باطله ، بین ۵,۰ (خراسان رضوی) و ۲ درصد (کردستان) در نوسان است..

نرخ مشارکت ذکر شده در ستون آخر جدول ۲ یک اندازه تقریبی است. در  ابتدا برای تخمین تعداد رای دهندگان در هر استان،  ۰۰۰  ۲۰۰ ۴۶ رای دهنده در ۳۰ استان را بر اساس توزیع جمعیت حاصل از سر شماری ۱۳۸۵ توزیع کردیم. سپس میزان مشارکت هر استان از تقسیم  تعداد رای دهندگان استنباط شده است.

شکل ۱: رابطه بین نرخ روستایی استان و میزان رای احمدی نژاد

اگر در این انتخابات ریاست جمهوری تنها دو نامزد (احمدی نژاد و موسوی) وجود داشت، طبیعی بود که در هر استان مجموع در صدهای ین دو نامزد تقریباً برابر با ۱۰۰ درصد باشد، مقدار باقی مانده مربوط میشود. به درصد رای باطل. اما با کمال تعجب در جریان این انتخابات علیرغم حضور چهار ناظر( گزیده خود انها ) رای گیری به گونه ای صورت می گیرد که گویی دو نامزد  کروبی و رضایی وجود ندارند. این رابطه را می توان با برازش یک خط رگرسیون به صورت زیر نشان داد ،

که در ان PA  در صد رای حمدی نژاد و   PM   درصد رای موسوی است

مهم وجود رابطه خطی بین در صد آرای این  دو نامزد نیست، بلکه در کیفیت این وابستگی خطی است، که با ضریب تعیین  ( ) اندازه گیری می شود که ۰.۹۷ برآورد شده است. به این معنی که با فرض شرکت تنها دو نامزد (احمدی نژاد و موسوی) میزان اشتباه در برآورد میزان رای احمدی نژاد تنها در حد ۳ درصد میباشد. در پاراگراف های بعدی، زمانی که نتایج را توسط دادههای  شهرستان و صندوقها بررسی میکنیم، این رابطه را به خوبی باز نگری خواهیم کرد.

.نتایج شهرستانها

در۳۰۹ شهرستان از۳۰۹ شهرستان ،  در صد  آرای احمدی نژاد بیش از ۵۰ درصد است. از ۴۸ شهرستانی که بیش از  ۰۰۰  ۱۵۰رای دهنده دارند، تنها در پنج شهرستان (تهران، شمیرانات، یزد، اردبیل و زاهدان) احمدی نژاد کمتر از ۵۰ درصد رای میآورد. جدول ۳ به وضوح نشان می دهد  که تنها در ۴۰ شهرستان موسوی  بیش از ۵۰ درصد آرا را به دست آورده است.  کروبی در همه شهرستانها به جز یکی کمتر از ۱۰ درصد آرا را کسب کرده. حداکثر امتیاز وی (%۲۲) در الیگودرز (شهر تولد او) در منطقه لرستان به دست آمده..

رضایی موقعیتی تنها کمی بهتر از کروبی دارد. او تنها در پنج شهرستان دارای امتیازی بین ۱۰ تا ۴۰ درصد است. حداکثر امتیاز وی (۶۲ درصد) در شهرلالی در زادگاهش خوزستان به دست او رده و در ۳۵۸ شهر دیگر امتیاز او حداکثر ۱۰ درصد است.

 

جدول ۳: توزیع ۳۶۶ شهرستان بر اساس در صد رای چهار نامزد

 رابط بین رای  احمدی نژاد و موسوی به صورت  شماتیک در شکل ۲ نشان داده شده است. خط رگرسیون دارای پارامترهای مشابه قبل است:

ضریب   تعیین ( R 2) که ۰.۸۸ تخمین زده شده کمی کمتر از مورد استانها ست.

 

شکل ۲: رابطه بین در صد رای احمدی نژاد و موسوی در سطح شهرستانها

.

 

در این نمودار پراکنش ،هر نقطه دو مختصات دارد .محور افقی درصد رای موسوی و عمودی در صد رای احمدی نژاد در یک شهرستان را نشان میدهد.  نقاط قرمز (خط ممتد) از برازش خط رگرسیون حاصل شده است. در این شکل ، تنها حدود ده شهرستان به طور  وسیعی از سایرین دور هستند. در جدول ۴ ما، ۸ دورترین نقطه را شناسایی کرده ایم : ۶ شهرستان درصد رای رضایی نسبتا بالاست. یک شهرستان کروبی  در صد آرای غالب توجهی کسب کرده است. و در نهایت شهرستان بندرعباس که درصد آرای   باطل نسبتا مهم( ۳,۲۶) است.  به ظاهر مشاهده میشود  که  وجود این نقاط در خارج از مجموعه همه  دیگر نقاط  گواه عینی است که درصد های   نسبتا بالای کروبی خط رگرسیون را دگرگونه کرده است.

جدول ۴: شهرستان های منحرف از خط رگرسیون

نتایج بر اساس صندوقهای رای گیری

نتایج برای هر استان به صورت جدولی ارائه شده است .در  آن هر خط مربوط است  به یک

یک نمونه از جدول مورد دسترسی در سایت وزارت کشور

 صندوق که در بخشی از یک شهرستان واقع دریک  استان. این جدول دارای ۷ ستون است که تعداد آرای چهار نامزد ، مجموع این چهار ستون تعداد ، آرای باطل و در نهایت مجموع ردیف را نشان می دهد[۱۰].

در سراسر کشور ۶۹۲ ۴۵   صندوق راه اندازی شده. تعداد رای شمرده در صندوقها بین ۵ (یک صندوق در شهرستان ایذه در استان خوزستان) و ۰۶۵ ۴  (یک صندوق  در شهرستان تهران استان تهران) متغیر است. ۵۰ درصد صندوقها کمتر از ۷۴۸ رأی ۱۰ درصد کمتر از ۲۷۴ و تقریبا ۳۰ درصد صندوقها  بیش از ۱۰۰۰ رأی شمارش شده اند..

در اغلب موارد مراکز رای گیری بین ساعت ۸ صبح تا ۸ شب باز بودند (ماده ۲۰ قانون انتخابات مدت اولیه را ده ساعت تعیین کرده است). اما این مهلت چندین بار تمدید شده است. در برخی نقاط تا ساعت ۱۱ شب میشد رای داد. در پایان روز، وزارت کشور موافقت کرده بود که به مراکز بسیار بزرگ اجازه دهند تا  انتهای کامل صف ها پذیرای رای دهندگان باشند. مفهوم ایرانی «صندوق» با صندوق رأی فرانسه متفاوت است. قانون انتخابات فرانسه هر مرکز رای فقط میتواند حد اثر ۱۰۰۰ رای دهنده ثبت نام کند و هر مرکز رای گیری  فقط یک صندوق دارد. در ایران، یک مرکز اخذ رای می تواند شامل  یک یا چند صندوق باشد (ماده ۲۹ قانون انتخابات ایران چنین موردی را پیش بینی کرده است). بنابراین تعداد رای دهندگان در یک مرکز رای دهی می تواند به بیش از ۴۰۰۰ رای دهنده برسد..

نکته بسیار مهمی که باید به آن توجه داشت این است که در نتایج بر حسب  صندوقها امکان تفکیک بین صندوق ثابت و  سیار وجود ندارد (شهرستان قائنات استثنایی است که بعدا به این موضوع پرداخته خواهد شد). صندوقهای سیار که طبیعتاً بدون کنترل هستند ۳۰ درصد از کل آرا را پوشش می دهند. تنها اطلاع ما این است که این صندوقها بیشتر در مناطق روستایی واقع شده اند. به همین دلیل حجم رای گیری  آنها باید  تا  اندازه ای کوچک باشد. در آمار ارائه شده در زیر خواهیم دید که در صد رای احمدی نژاد در صندوقهای محتوی کمتر از ۵۰۰ رای همیشه نسبتا بالاست.

لازم به ذکر است که  برازش خطی بین  در صد رای دو نامزد احمدی نژاد و موسوی در سطح صندوقها همان شکلی است که در بالا (۱) در سطح استانها و شهرستانها مشاهده شد..

ضریب تعیین ۰.۹۴ برآورد شده است. ماهیت و وجود سیستماتیک این رابطه آماری همه متخصصان را در مورد امکان دستکاری از پیش برنامه ریزی شده نتایج هدایت میکند.

آمار صفر در صد یها

توزیع ۶۹۲ ۴۵ صندوق بر اساس درصد آرای۴  نامزد در جدول ۵ مشخص شده است.

در این جدول مهمترین و شگفت انگیز ترین مشاهدات این است که در  ۲۴۰ ۱۱ صندوق در صد ارای کروبی صفر در صد است[۱۱].  در این صندوقها ، کمتر از شش میلیون رای (۱۵ درصد از کل) شمارش شده اند. به طور طبیعی این شک پیش میاید که شاید یکی از احتمالات دستکاری در شمارش ارا محسوب کردن تمام یا بخشی از این مقدار زیاد آرا به احمدی نژاد باشد. صندوقهای دارای صفر در صد رای برای کروبی در همه مناطق یافت می شوند. استانها یی که از همه بیشتر شامل این دستکاری احتمالی میشوند عبارتند از آذربایجان شرقی (۱۱۸۳ صندوق)، آذربایجان غربی ( صندوق ۲۹۸)، فارس (۶۷۳ صندوق)، کرمان (۸۸۲ صندوق) و مازندران (۹۰۲ صندوق) .

در ۴۸۶۶ صندوق، رضایی  صفر رای می آورد. که مطابق است۸۵۷ ۹۱۷ ۱ رای (۵ درصد کل). توزیع جغرافیایی این  صندوقها تا حدی با رای صفر  کروبی یکسان است.

 موسوی در ۷۰صندوق صفر در صد رای می آورد  و احمدی نژاد تنها در۴  درصد انها. علاوه بر این، در۸۲۸ ۵  صندوق هیچ رای  سفید یا باطله مشاهده نشده است.

جدول ۵: توزیع ۴۵۶۹۲ صندوق بر حسب در صد ارای ۴ نامزد

.

آمار صد در صدیها

در جدول ۵ مشاهده می کنیم که در ۱۹ صندوق میزان رای  موسوی محدود است به  بین ۹۹ و۱۰۰.درصد.  این صندوقها متعلق هستند   به استان سیستان و بلوچستان  و در مجموع ۵۶۶ ۸   رای شمارش شده اند

در ۳۸۱  صندوق ، در صد رای احمدی نژاد بین ۹۹ تا ۱۰۰ است. این صندوقها که در ۲۰ استان پراکنده شده اند. در مجموع شامل  ۵۲۶ ۲۳۱ رای میشوند. این  صندوقها اغلب  گنجایش کمی دارند زیرا که در %۷۲ انها  تنها ۷۵۰  رای شمرده شده.

 بزرگترین تعداد  صندوقها مربوط است به استان کرمان. در این استان رضایی در ۴۲۱ صندوق صفر رای او رده و کروبی نیز در ۸۸۲ صندوق هیچ رای نیاورده. است.

شکل ۳: توزیع صندوقها بر اساس درصد آرای چهار نامزد

تاثیر  حجم صندوقها  

برای درک بهتر تأثیر اندازه کمّی صندوقها  بر نتایج، ما آنها را به پنج  رده تقسیم می کنیم: رده  ۱ (حد اکثر ۵۰۰ رای)، رده ۲ (بین ۵۵۰ تا ۷۵۰)،رده ۳ (بین ۷۵۰ تا ۱۰۰۰)  رده  ۴ (بین ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰) و رده ۵ (بیشتر از ۱۵۰۰). جدول ۶ توزیع تمامی  ۶۹۲ ۴۵ صندوق را بر حسب این پنج رده  را نشان می دهد.

جدول ۶: توزیع صندوقهای رای گیری بر اساس اندازه کمّی آنها

تقریباً ۳۰ درصد از صندوقها حجمی  کمتر از ۵۰۰ رأی دارند. همانطور که جدول تکراری  ۶ نشان می دهد ۷۰ درصد از آرای این صندوقها  به احمدی نژاد نسبت داده شده که مطابق است با کمی بیش از سه میلیون رای.  ما حدس میزنیم که صندوقهای سیار در  موفقیت ادعا شده برای این نامزد نقش موثری داشته اند.. همانطور که قبلاً گفتیم، صندوقهای سیار ذاتاً کوچک هستند و %۳۰ از کل آرا را پوشش می دهند.

 صندوقهای کمتر از ۱۰۰۰ رأی دهنده (ترکیب رده های ۱ ، ۲ و ۳) شامل  دو سوم از صندوقها  و ۴۳ درصد آرا را در بر دارند..  قابل توجه است که در این صندوقها  در صد رای محسوب شده برای احمدی نژاد ۶۹ درصد است.

در صندوقهای با بیش از ۱۰۰۰ رای دهنده (ترکیب رده های ۴  و ۵) که  یک سوم صندوقها و شامل ۵۷% رای میشوند و  درصد رای منسوب به  احمدی نژاد %۵۸  میباشد.

 

جدول ۶ تکراری توزیع رای ها بر حسب اندازه کمّی صندوقها

.

تعداد کل رای دهندگان کل کشور  ۲۸۷ ۱۹۱ ۳۹ نفر است.  گنجایش صندوق هر چه باشد، در صد آرای باطل همیشه حدود ۱ درصد است. جالب اینجاست که در صد آرای کروبی و رضایی ثابت اند ۸,۰ درصد  برای کروبی وبین.۵,۱ و ۲  در صد برای رضایی.

درصد ارای احمدی نژاد در جهت مخالف حجم صندوقها تغیر می کند، در رده ۱ به او  ۵,۷۰درصد  ارا منسوب شده برای رده ۵ ( صندوقهای بالاتر از ۱۵۰۰ رأی دهنده) این در صد به   ۵,۵۳  درصد کاهش می یابد

این طبیعی است که این پدیده برای  دومین  نامزد یعنی  موسوی تغیر معکوس داشته باشد. بطور متوسط در صندوقها، در صد آرای  موسوی نیمی از درصد  آرای  احمدی نژاد محسوب شده است.. ولی در صندوقهای بزرگ این  شکاف کاهش مییابد.

 

مقایسه انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۸ و ۱۳۸۴

در سال ۱۳۸۴، انتخابات ریاست جمهوری در دو دور برگزار شد. در دور اول تنها ۷ نامزد (از۱۰۱۴ نفر) موفق به معرفی خود شدند. درصد مشارکت ۶۳%  تخمین زده شده. اختلاف بین در صد رای احمدی نژاد(۲۰.۳ درصد) و کروبی (۱۸ درصد)  نسبتاً کم بوده ( توجه کنید به جدول ۷)…

جدول ۷: نتایج رسمی دور اول انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۴

میزان مشارکت در دور دوم حدود ۶۰ درصد بود احمدی نژاد با  %۲,۶۱درصد آرا پیروز شد. تعداد کل رای دهندگان ۰۰۸ ۸۸۳ ۲۷ نفر بود. چهار سال بعد این تعداد ۴۰ درصد افزایش یافته است. در سال ۱۳۸۴ تعداد آرای حمدی نژاد در دور دوم ۳۰۹ ۲۱۸ ۱۷ و در سال ۱۳۸۸ او  ۴۲  درصد بیشتر رای او رده است. محققان چتم هاوس[۱۲] کار بسیار خوبی را در مقایسه این دو انتخابات انجام داده اند، و به این نتیجه می رسند که شانس زیادی برای دستکاری در انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۸ وجود دارد.

. جدول ۸ تعداد رای احمدی نژاد در  هر استان برای انتخابات ۱۳۸۸ و در دور دوم انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۴ را نشان می دهد. آیا این نتایج قابل مقایسه هستند؟ از نظر عددی پاسخ مثبت است، اما باید به خاطر داشت که در دور دوم انتخابات۱۳۸۸، رای دهنده تنها دو گزینه احمدی نژاد و رفسنجانی داشت، در حالی که برای سال ۱۳۸۸ رای دهنده چهار گزینه (احمدی نژاد موسوی کروبی و رضایی). پس آرای ۱۳۸۴ و ۱۳۸۸ نه معنای سیاسی و نه اهمیت یکسانی دارند.

همانطور که در جدول  ۸ مشاهده می شود، در ۱۳۸۴، احمدی نژاد تنها در دو  استان (بختیاری ۴۴ درصد و کرمانشاه ۴۹ درصد) کمتر از ۵۰ درصد آرا را به دست آورد. در ۱۳۸۸ در این دو استان در صد ارا بیش از ۵۰درصد (به ترتیب ۷۳ و ۵۸ درصد) بود. از سوی دیگر در دواستان دیگر زیر ۵۰

درصد (آذربایجان غربی ۴۷ درصد و بلوچستان ۴۶ درصد) است. در۳۰ استان تنها در پنج مورد از انها احمدی نژاد  بیش از ۱۰ درصد نزول میکند..

ستون (تفاوت) جدول ۸ تفاوت بین این دو رای گیری برای احمدی نژاد را نشان می دهد .حد اکثر  این تفاوتها بین ۲۶ درصد (بلوچستان، خط ۸) تا ۲۸ درصد (بختیاری، خط ۱۵) متغیر است. تفسیر آنها نیازمند تحلیل دقیق تری در سطح شهرستان است. با این حال، بین سال های ۱۳۸۴ و۱۳۸۸، دولت  تقسیمات  اداری جدیدی را بکار گرفت. در حال حاضر کشور ۳۶۶ شهرستان دارد که در ۱۳۸۴تعداد آنها ۲۵۲ بوده است. بنابراین مقایسه شهرستان با شهرستان این دو انتخابات پیچیده و بیش از حد تخمینی می شود

 

جدول ۸  سیر تغیرات ارای  احمدی نژاد در دو انتخابات ۱۳۸۴ و ۱۳۳۸

بازسازی ریاضی نتایج

پس از اعلام نتایج توسط وزارت کشور، برخی ناظران، سناریوی «کودتای انتخاباتی» را تداعی کردند و برخی دیگر از «مهندسی» شمارش انتخابات صحبت کردند[۱۳]. به هر حال، چنین  امری را نمی توان بداهه سازی کرد. ما اگر قصد داریم نتایج را طبق یک سناریوی از پیش طراحی شده ارائه دهیم باید قبل از انتخابات مقدماتی را فراهم کنیم ، همه چیز باید از قبل برنامه ریزی شود، از جمله یک یا چند روش شبیه سازی.

در بخش اول این نوشتار، تجزیه و تحلیل توصیفی نتایج اعلام شده توسط وزارت کشور ما را به شک در اعتبار آنها سوق داده و ما را به این سؤال هدایت میکند که آیا نتایج از یک بازسازی استنباط می شود یا از یک شبیه سازی ریاضی؟

برای روشن شدن موضوع، در اینجا به یک  مثال از آراء در سطح شهرستان ها اکتفا می کنیم.  این جدول متشکل است از  ۳۶۶ سطر (مربوط به شهرستان ها) و ۵ ستون. ۴ ستون مربوط است  به   ۴ نامزد و ستون پنجم شامل  آرای باطله هست . جدول ۹ برشی است از این جدول. در تلاقی سطر پنجم و ستون سوم، تعداد آرا موسوی در شهر شیراز.

 

جدول ۹: نمونه ای از جدول باز سازی [۱۴]

سؤالی که در بالا مطرح کردیم  به این معناست که چگونه میتوانیم چارچوب چنین ماتریسی را قبل از انتخابات ببافیم و سپس  بعد از شمارش ارا آنرا  باز سازی کنیم و به عنوان نتایج رسمی اعلام کنیم؟ می توان محاسبات کم و بیش پیچیده ای را در نظر گرفت.. ما در اینجا  یک روش تجربی پیشنهاد میکنیم که شامل بازسازی خط به خط جدول نتایج ، یعنی شهرستان به شهرستان (و همچنین استان به استان و در نهایت صندوق به صندوق).

. یک روش بازسازی برداری

در قسمتهای قبلی این نوشتار برخورد کردیم با وجود یک ارتباط خطی بین در صدهای رای احمدی نژاد و موسوی در همه سطوح رای گیری (شهرستان، صندوق) . این نتیجه گیری ما را بر ان داشت تا یک روش تجربی را برای بازسازی نتایج در نظر بگیریم.

برای اینکه نتایجی را که میخواهیم اعلام کنیم ظاهری منسجم داشته باشند از .پیش ، چند شرط برقرار  میکنیم :

تعداد رای دهندگان در هر شهرستان (در هر استان یا هر صندوق) باید دقیقاً با شمارش آرای واقعی مطابقت داشته باشد،

هیچ تغیری در تعداد رای منسوب به  موسوی  نمیدهم،.

مجموع درصد رای موسوی و احمدی نژاد باید مطابق باشد با۹۶ درصد ا رای شهرستان،.

در صد رای کروبی باید تقریباً ۵,۱ در صد آرای شهرستان اعلام شود،.

باید تقریباً ۲ در آرای شهرستان ا اعلام شود.. در صد رای رضایی

پس از دریافت شمارش آرای همه شهرستان ها (استانها  صندوقها)، نتایج مطابق  الگو ریتم جدول ۱۰ اعلام می شود . در آغاز، لازم است بین تعداد آرای شمارش شده در صندوقها و آرایی که مقامات می خواهند اعلام کنند، تمایز قائل شد..

تعداد کل رای دهندگان یک شهرستان    Vs

تعداد آرای شمارش شده برای چهار نامزد  : ஺VA  VM  VK  VR

   VA  VM  VK  VR  VN تعداد آرای اعلام شده برای چهار نامزد و تعداد آرای باطله منتجه ..  

روند بازسازی در ۶ مرحله بسیار ساده محاسبه می شود. حتی میتوان آن را کمی تنظیم کرد تا  ۴  نامزد در شهر یا استان خودشان  تعداد آرای کافی داشته باشند. به این ترتیب  از حساسیتهای محلی جلوگیری خواهد شد.

جدول ۱۰ یک الگو ریتم  باز سازی نتایج انتخابات

کار بر د این روش  برروی سطور جدول ۹،در تعداد آرای به دست آمده برای موسوی تغییری نخواهد داد. ولی تعداد  آرای کروبی به %۲ و رضایی به %۵,۱ آرای شهرستان مربوطه محدود خواهند شد. در نتیجه تعداد آرای اعلام شده برای احمدی نژاد حاصل رای های واقعی او به اضافه مقدار زیادی از رای های کروبی و رضایی خواهد بود :

با این فرض که آرای کروبی در سراسر کشور حداقل به اندازه آرای او در انتخابات ۱۳۸۴  یعنی ۵ میلیون و اینکه رضایی نیمی ازآرا  را به دست آورده باشد. در این صورت تعداد  آرای اضافه شده بر احمدی نژاد حدود  ۰۰۰ ۱۳۵ ۶ تخمین زده میشود. این عدد را میتوان به اختلاف ۱۱ میلیون رای بین موسوی و احمدی نژاد ارتباط داد.

 

آزمون های آماری و فرضیه ها

مقایسه با قانون بنفورد

از زمان اعلام نتایج، چندین ریاضی دان و آمار شناس در داخل یا خارج از ایران چندین  آزمون آماری انجام داده اند تا ببینند نتایج تا چه حد دارای نقص و محصول تقلب هستند. ما دو مطالعه که بر اساس قانون بنفورد (قانون اعداد غیرعادی) انجام شده اند را پیگیری کرده ایم[۱۵]

 قانون بنفورد نشان می دهد که دریک لیست از اعداد (به عنوان مثال: مالیات بر درآمد یا مصرف برق)، رقم اول غیر صفر (که در سمت چپ عدد قرار دارد) از توزیع خاصی پیروی می کند. رقم دوم توزیع دیگری را دنبال می کند. این قانون مبتنی بر فرضیه های نظری است که علاقه مندان می توانند در اسناد ذکر شده در پاورقی به آن مراجعه کنند.

ما همین آزمون ها را روی داده های  وزارت کشور اعمال کردیم. همه این آزمون‌ها نشان می‌دهند که نتایج عددی اعلام شده هم در سطح تفصیلی صندوقها و هم در سطح شهرستان‌ها  تا اندازه زیادی از قانون بنفورد به دور اند.. به این  دلیل است که آمار شناس به دستکاری در نتایج دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری را محتمل میداند.

بررسی نقش صندوق سیار

به طور رسمی،۲۹۴ ۱۴دفتر سیار وجود دارد که طبیعتاً کنترل آنها دشوار است. همانطور که قبلاً ذکر شد، در  داده های منتشر شده توسط وزارت کشور، صندوقهای ثابت و سیار از هم متمایز نیستند. خوشبختانه استثنایی  در شهرستان قائنات در استان خراسان جنوبی وجود دارد که نوع  صندوق مشخص  شده. جداول ۱۱ و ۱۱تکراری نتایج شمارش آرای این شهرستان را نشان میدهد

جدول ۱۱: آرای شهرستان قاینات (اعداد مطلق)

 

این دو جدول  چندین چیز مهم را گویا هستند:

به طور متوسط درصد رای احمدی نژاد در یک صندوق سیار بالاتر از یک صندوق ثابت است (در اینجا،%۸۹  در مقابل%۷۴ )،

طبیعتاً  برای موسوی این رابطه  در جهت عکس تغییر میکند،

برای کروبی و رضایی هیچ چیز تغییر نمیکند( درصدها همیشه بین ۱ تا ۲ درصد محدود می شود)،

سهم رای های باطله در صندوقهای سیار خیلی کمتر از صندوقهای ثابت  میباشد (اینجا  %۲۸  در مقابل %۷۲)،

میزان متوسط رای شمارش شده در یک صندوق سیار ۶۰۰ رای تخمین زده میشود.

دراین شهرستان واقع در استان خراسان جنوبی به  احمدی نژاد  ۹۸۴ ۲۸۵ رای منسوب شده (جدول ۱۲) که مطابق میشود با  %۷۵  رای ها.

 

جدول ۱۲: توزیع آرا در منطقه خراسان جنوبی (بر حسب درصد)

 به سوالی که سعی داریم به آن پاسخ دهیم این است که سهم صندوقهای سیار در این  ارقام چقدر است؟ با فرض اینکه در این استان مانند تمامی  سطح کشور، یک سوم صندوقها  سیار باشند (۱۴۶ سیار از ۴۸۷) و میانگین گنجایش  ۶۰۰ رای باشد، ۸۷۶۰۰ رای به دست می آوریم. با فرض اینکه در صد آرای احمدی نژاد در محدوده  % ۶۰و%۹۰ باشد ، ما تخمین میزنیم که بین  ۶۰۰ ۵۲ تا  ۸۴۰ ۷۸رای (۱۸ تا ۲۸ درصد) برای این نامزد از صندوقهای سیار حاصل شده اند. ما همچنین سعی کرده ایم این برون یابی را به سطح کل کشور تعمیم دهیم. بنابراین از ۲۰۹ ۵۱۵ ۲۴ رای اعلام شده  برای احمدی نژاد  ، بین ۸۴۰ ۱۴۵ ۵ تا ۷۶۰ ۷۱۸ ۷  رای (۲۱ تا %۳۱ ) از صندوقهای سیار خواهند بود. همانطور که قبلا ذکر کرده ایم  این برآورد باید با  رقم اختلاف ۱۱ میلیون رای بین دو نامزد احمدی نژاد و موسوی مقایسه شود..

 

نتیجه گیری

قانون انتخابات از زمان پیدایش  جمهوری اسلامی و برپایی انتخابات ریاست جمهوری با رای عمومی (ده مورد) شرایط  ذهنی و غیر دموکراتیکی را برای انتخاب نامزدهای پذیرفته شده ایجاد می کند[۱۶]. این محدودیت ها به این معنی است که رئیس جمهور نمی تواند زن باشد. یعنی نیمی از مردم حق نامزدی  در این انتخابات ریس جمهوری  را ندارند. علاوه بر این، او فقط می تواند یک مسلمان شیعه باشد. سه  اصل مهم دیگر چنین انتخاباتی را در معرض مداخلات تقلبی قرار می دهد: وجود صندوق های سیار (کنترل دشوار)، عدم وجود لیست رای دهندگان و امکان اضافه کردن صندوق در اماکن اخذ رای که تعداد رای دهندگان بیش از حد پیش بینی شده است. علاوه بر این، در هنگام رای گیری، رای دهنده باید نام نامزد مورد نظر خود را بر روی برگه رای بنویسد، این امر با  عدم وجود هر گونه محفظه مناسب برای رای نویسی ..

شورای نگهبان انقلاب برای این انتخابات چهار نامزد احمدی نژاد رئیس جمهور فعلی، کروبی رئیس سابق مجلس، موسوی نخست وزیر خمینی در زمان جنگ ایران و عراق و رضایی رهبر سابق سپاه پاسداران را پذیرفته بود. رهبر انقلاب، با سرپیچی از حق خود داری  مقام مقدس خود اعلام کرده بود که احمدی نژاد را بر سه نامزد د دیگر ترجیح میدهد.  با توجه به مشارکت نسبتاً کم در انتخابات ریاست جمهوری قبلی (۶۰ درصد در دور دوم)، مقامات اجازه دادند یک کارزار انتخاباتی نسبتاً آزاد برگزار شود. همه ناظران علاقه مند به این انتخابات چندین ماه بود که شاهد یک مبارزات انتخاباتی بی سابقه بوده اند که برای اولین بار از زمان وجود این جمهوری، تلویزیون دولتی مناظره های عمومی را بین چهار نامزد رقیب  ترتیب داد. به نظر همگان، همین بحث ها بود که حس آزادی جدیدی را ایجاد می کرد که رای دهندگان را تشویق به شرکت گسترده در انتخابات کرد.

آخرین نظرسنجی انجام شده در آستانه انتخابات ریاست جمهوری توسط دو وزارتخانه (وزارت کشور و اطلاعات) پیش بینی می کرد که این انتخابات منجر به دوئل بین احمدی نژاد و موسوی ختم  شود.. در ۲۹ آبان ۱۳۸۸ علی رضا زاکانی (نماینده جناح راست تهران) در حین سخنرانی در یکی از دانشگاه های تهران آشکارا این نظر سنجی را تایید کرد[۱۷].

چگونه می توانیم مقام معظم رهبری را در انتخاب نامزد  برنده راضی کنیم و وانمود کنیم که نتایج را از صندوق رای دنبال می کنیم؟ برای پاسخ به این معمای انتخاباتی، وزارت کشور  شاید از الگو ریتمی نزدیک به آنچه در بالا ارائه کردیم، استفاده کردهاند . تا آنجا که ممکن است، هیچ تغییری در آرای موسوی نامزد،  برنده نظرسنجی ها  داده نشود  در عوض به  رای های احمدی نژاد اضافه میکنیم مقدار زیادی از رای های دو نامزد دیگر کروبی و رضایی. این دستکاری تا مرز  %۴ پیشبینی شده بطوریکه %۲  ارا برای کروبی و %۱ برای رضایی و بالاخره %۱ برای رای های باطله محفوظ میمانند وبه اینگونه است که بین دو نامزد پیشتاز ۱۱ میلیون اختلاف رای (به نفع احمدی نژاد) وجود دارد. در هر چهار صندوق در  یک صندوق هیچ کسی به کروبی رای نداده است.  در %۹۹ از صندوقها، کروبی و رضایی تنها%۱۰  رای به دست  او رده اند. در یک سوم صندوقها احمدی نژاد بیش از ۹۰ درصد آرا را به دست می آورد (در ۳۸۱ صندوق ۱۰۰ درصد به او رای داده اند.).

با جمع ارقامی که تحلیلهای ما زیر سوال میبرند، در بهترین حالت، در صد آرای احمدی نژاد. بیشتر از موسوی ولی کمتر از%۵۰ می بوده و  بنابراین این انتخابات باید به دور دوم  موکول میشده اند.

ناامیدی بازنده ها متناسب  است با امیدهای برانگیخته شده، در یک کارزار انتخاباتی فوقالعاده پر جنب و جوش. از زمان اعلام نتایج، صدها هزار تظاهر کننده نظم مستقر در ایران را به چالش کشیده اند. آنها تمایل شدید خود را برای شهروندی،  شورش علیه تقلب در انتخابات و سرکوب آزادی های اساسی ابراز می کنند[۱۸]. اکنون  جبهه ای ترسناک با چهره های متعدد علیه آنها به راه افتاده است.. به نیروهای مختلف امنیتی موجود (پلیس، پاسداران و بسیجیان) عواملی با لباس غیرنظامی، مسلح به چاقو و سلاح گرم اضافه می شوند که به تجمّعات مسالمت آمیز حمله می کنند تا تظاهرکنندگان را بکشند و یا زخمی کنند. با این حال، با وجود هزاران دستگیری و محکومیت، جنبش اعتراضی مردمی تسلیم تهدید نمیشود. او مدام با صدای بلند و واضح ادعا می کند «رای من کجاست؟ »، «رای من کجاست؟» و «رای من کجاست؟». «

 

خلاصه

قانون انتخابات ایران شامل قوانین ساختاری است که انتخابات ریاست جمهوری را برای هرگونه مداخله خودسرانه و تقلب باز می کند. فیلتر اعمال شده برای انتخاب نامزدهای واجد شرایط، عدم وجود لیست رای دهندگان  و وجود سهم زیادی از صندوقهای سیار تنها بخشی از روند انتخاباتی است که در ۹ انتخابات قبلی و همچنین در خرداد ۱۳۸۸ انجام شد. نامزد برنده اعلام شده  هم بخشی از آرای صندوقهای سیار و هم سهم زیادی از آرای کروبی و رضایی را کسب کرده است. با جمع ارقامی که تحلیل های ما زیر سوال می برد، در بهترین حالت این انتخابات باید به دور دوم بین احمدی نژاد و موسوی ختم میشد.

 

 

[1] Revue Française de Science Politique Volume 60 Numéro 5 octobre 2010

[2] نویسنده از نقد سازنده دوستان وهمکاران بهره بسار برده است. از آنها تشکر می کند ومتأسف است که نمی تواند نام آنها را ذکر کند. به همین دلیل، نام نویسنده یک نام مستعار است

. هیئت تحریریه مجله مایل بود این یادداشت را منتشر کند، حتی با وجود اینکه استدلال‌های کاملاً جامعه‌شناختی کمی را بسیج می‌کند.ولی  این  امتیاز را دارد  که سهم استدلال آماری (و بعضاً ریاضی) در حل معماهای انتخاباتی خاص یک نظام استبدادی  را ارأبه میدهد. .

[۳]به عنوان مثال

http://tempsreel.nouvelobs.com/article/20090708.OBS3563/turbulences-en-iran-par-fahrad-khrosrokhavar.html

 

[4] ارقام برگرفته از سندی است به زبان فارسی اکه توسط گروهی از قومیت آذری منتشر شده است: امار رسمی موجود نبست

http://www.achiq.org/millimesele/benitorofqomiyyetha.htm

 

[5]بر حسب تعریف مرکز امار ایران شهر یک منطقه جغرافیا است که شهرداری داشته باشد

[۶]  برای ریاست جمهور، ۶شرط پیش بینی شده است : . ۱: نامزد باید مرد مذهبی یا سیاسی باشد، ۲: ایرانی الاصل، ۳: ملیت ایرانی      ، ۴: مدیر شایسته، ۵: فرد با فضیلت وبدون سو سابقه، ۶: متدین و وفادار به مبانی جمهوری اسلامی و مذهب رسمی آن.. واضح است که ماهیت ذهنی اکثر این شرایط دری را به روی انواع تسممات وتفسیرهای  خودسرانه باز می کند.

[۷] قانون انتخابات ایران می گوید فقط افراد دارای نقص ذهنی از رای دادن منع می شوند

همچنین مراجعه کنید   به یادداشت فارسی مورخ ۱۵ فروردین ۱۳۸۸ در آدرس

http://7tir.com/news/     

[۸]

[۹]  : http://www.ghalamnews.ir  گزارش کمیته پشتیبانی. موسوی منتشر شده در سایت /

[۱۰] در اصل ستون کل باید با مجموع آرای ۴ نامزد و تعداد آرای باطل یکسان باشد. از ۴۵۶۹۲ صندوق، تنها ۳۸ مورد وجود دارد که این برابری رعایت نشده است. این ناهنجاری ها در محاسبات ما اصلاح می شوند

[۱۱] بنابراین، در این مراکز رای گیری،حتی  ناظرین در اتباط با کروبی  به ا نامزد خود رای نداده اند.

[۱۲] علی انصاری، دانیل برمن و توماس رینتول، «تحلیل مقدماتی ارقام رأی‌دهی در انتخابات ریاست ‌جمهوری ایران در سال ۲۰۰۹»، مقاله برنامه، چتم هاوس و مؤسسه مطالعات ایرانی، دانشگاه سنت اندروز : http:// www.chathamhouse.org.uk/publications/papers/view/-/id/755 

 

[13]

 

[14] ما همچنین یک روش بازسازی ماتریسی را در نظر گرفته بودیم، با توجه به پیچیدگی آن، در اینجا به آن نخواهیم پرداخت

[۱۵] Walter R. Mebane, « Note on the Presidential Election in Iran », University of Michigan, mis en ligne le 29 juin 2009, disponible à l’adresse suivante : http://www-personal.umich.edu/~wmebane/note29jun2009.pdf, consulté le 12 juillet 2010.

Boudewijn F. Roukema, « Benford’s Law Anomalies in the 2009 Iranian Presidential Election », Torun Centre for Astronomy, Nicolaus Copernicus University, mis en ligne le 26 juin 2009, disponible à l’adresse suivante : http://arXiv.org/abs/0906.2789, consulté le 12 juillet 2010.

 

 

[16] Marsha Pripstein Posuney, Michele Penner Angrist (eds.), Authoritarianism in the Middle East : Regime and Resistance, Boulder, Lynne Rienner Publishers, 2005.

 

[17] http://www.radiofarda.com/articleprintview/1884744.html et http://www.bbc.co.uk/persian/iran/2009/11/091122_ka-zakani_election

[18] طومار بین المللی برای آزادی بیان و پایان دادن به خشونت در ایران

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)