نیروی نامحسوس امنیتی و بازگشت سرکوب به گفتمان قدرت

هنگامی که سرکوب، شکل هیولاوشِ خود را از دولت روحانی بازپس می گیرد!
امیرحسین بریمانی
رئیس پلیس تهران از ورود هفت هزار نیروی نامحسوس در راستای اجرای طرح امنیت اخلاقی در پایتخت خبر داد. اعلام این خبر، چه انگیزه‎ای جز ایجاد رعب‎و‎وحشت می تواند داشته باشد؟ به ترکیب های کلیدی خبر نگاه کنید: هفت هزار، نامحسوس و امنیت! دولت روحانی در این سه سال، روند کافئین زدایی از سرکوب را طی کرده است؛ بدین معنی که سرکوب، شکل هیولاوشِ خود را از دست داده و عوامل سرکوب‎گر از هرکنشی که منجر به افشای وجودیت آنان شود، پرهیز می‎کنند و بدین طریق در این چند سال، سرکوب کمرنگ نشده بلکه نمود آن از امرنمادین و زبان پاک شده است. این سرکوبِ نامرییِ مذبور، گفتمان اعتراض و میل به برون‎رفت از وضعیتی که افراد را در معرض سرکوب شدن قرار می دهد را خاموش کرده بود و در زیر سایه‎ی نامریی بودن خود، حتی قادر بود بی‎آنکه جامعه را برآشوبد، حوزه اختیارات خود را نیز افزایش دهد. درواقع در رویکرد تازه‎ایی که گفتمان قدرت در جهت سرکوب جامعه اتخاذ کرده، ناخواسته سوژه‎ی اعتراض را به گفتمان انتقادی بخشیده است و واکنش‎گریِ فراموش شده را از نو به ژست چپ محافظه‎کار هم یادآوری می‎کند! باید ازین مجال که سرکوب خود را در همسایه‎گی جامعه قرار داده و از حالت چیزواره و ناشناختنی و متعاقبا خطرناکِ سابق به‎در آمده است، سو استفاده کرد و گفتمان اعتراض را در زبان مستقر ساخت. اقتصاد لیبیدویی در اثر کافئین زدایی قدرت از سرکوب، بی‎رمق گشته بود و کنش‎های سرکوب آنقدر خرده رخداد بودند که به اعتراض نمی‎ارزیدند! البته باید اشاره کرد که اعتراض از بین نرفته بلکه بهانه یا سوژه خود را از دست داده و بدین طریق از نیروی تهاجم‎گر خود تهی گشته و به غرولندی بی‎خطر مبدل شده است. تاریکی، هنگامی وحشت برانگیزتر می شود که موجود دیگری نیز در آن حضور داشته باشد؛ همسایه‎ای‎ که دیده نمی‎شود، عصیان‎گریِ ترس را تشدید می‎کتد. اعلام وجودیت نیروهای نامحسوس پلیس امنیتی، سو استفاده‎ی قدرت از همین نوع ترس است. در این وضعیت، وجودیت نگاه خیره (در معنای آلتوسری آن) از سوی گفتمان قدرت مورد تائید قرار گرفته است: عامل سرکوب‎گر تمامی افراد جامعه را زیر نظر دارد و از کنشِ تخطی استقبال می‎کند چراکه درصورت تخطی کردن فرد از هنجارهای تعریف شده توسط قدرت، سرکوب قادر خواهد بود بوجود بیاید! با برون شدن سرکوب از نیستی و سرریز کردن آن در واقعیت، بدون این‎که خشونتی فیزیکی بر جامعه وارد آید، جامعه به پیروی از میل دیگری بزرگ وادار می‎گردد. در این میان، راه حل جامعه برای سرکوب کردنِ سرکوب، نادیده گرفتن این تهدیدِ ورود هفت هزار نیروی نامحسوس است و از طرفی ژست های رادیکال و محافظه کار چپ می‎باید این فرصت را مغتنم شمرده و فعالیت نوشتاری‎شان را از سر بگیرند. اگر جامعه، نامناسبیِ پوشش خود را بپذیرد و باور کند که مسئله حجاب، پتانسیل تخطی کردن را نیز دارد، به سرکوب اجازه‎ی دخالت داده اما اگر بر پرهیز ورود به بازی پافشاری کند، ناخواسته بازی دیگری را راه اندازی کرده که نوع پوشش، در آن نوعی تخطی شمرده نمی شود.
از طرفی باید اشاره کرد که اگر دولت روحانی به این رخداد واکنشی نشان ندهد، یکپارچگی قدرت را مورد تائید قرار داده و ژست اصلاح طلبی را در یک این همانی با دیگر ژست های موجود قرار می‎دهد و به این واسطه، اعتماد جامعه سلب خواهد گردید و اقسام حمایتی که جامعه بر او روا داشته است را از دست خواهد داد. رای دهندگان به لیست اصلاح طلبان در انتخابات اخیر، همگی دولت روحانی را ژست دیگری از گفتمان قدرت به شمار آورده که قابل اعتماد است و در ازای پشتیبانی جامعه از خود، متقابلا از جامعه حمایت خواهد کرد و اینجاست که اهمیت واکنش دولت روحانی به این خبر حائز اهمیت می گردد. ما منتظر واکنش دولت امید خواهیم ماند!

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)