10013512_1412828605643433_957488350_n
کوردستان بعد از تجربه ۲۵۰۰ سال بردگی و تجزیه در دو دوره، امروز به صورت يك مستعمره بين دولتي ، میان جهار کشور ترکیه ، ایران ، عراق و سوریه اداره مي شود. استعماري كه دستمايه هاي آن نسل كشي شوونيك و از دیدگاه تئوريسين های سياسي ، ورای استعمار كلاسيك است. همچنین جمعیتهایی از کوردها ، در جمهوری آذربایجان، ارمنستان، لبنان و اسرائیل نیز زندگی می‌کنند.
« اسماعيل بيشكچي» نویسنده و جامعه شناس بزرگ ترک تبار مي گويد : «دشمنان ملت كورد كمر به نابودي شناسنامه تاريخي آنها بسته اند و مجدانه تلاش مي كنند تا زبان ، تمدن و فرهنگ كوردها را محو سازند، روابط حاكم بر نظام سياسي كوردستان ، از كولونياليسم هم ، پايين تر است و سياست كشورهاي سلطه گر، شامل ويراني تمدن و فرهنگ كوردهاست. سياست گذاران در كورستان همواره تلاش كرده اند با انكار قدمت تاريخي و هويت ملت كورد و با جعل تاريخ ، انتساب قومي- نژادي كوردها به خود را ثابت كنند»

ژینوساید – نسل کشی
گروه سلطه در كوردستان با طراحي و اجراي سياستهاي همه جانبه در تدارک نسل کشی و در نتیجه ، نابودي ملت كورد و مشروعيت دادن به اعمال خود هستند و كوردها در معرض کشتار جمعی و انهدام قومي – نژادي قرار گرفته اند. ساده ترين نوع ژینوساید ، قلع و قمع فيزيكي است که با هدفي خاص در ابعاد بزرگ انجام مي گيرد و انواع ديگر آن شامل ژینوساید فرهنگي، ملي، بيولوژيك و اقتصادي است. کشتار جمعي ، نسل کشی یا ژينوسايد مسأله ای بين المللي بوده و در قوانين بين الملل به صورت جدي مورد بررسي قرار گرفته است.
در بند اول پيمان نامه ۱۹۴۸ ، كشورهاي امضاء كننده، ضمن پرهیز از ارتکاب به ژینوساید ،موظف شده اند که در برابر هر گونه طراحي يا اجراي كشتار جمعي از سوي دیگر كشورها،موضع مشترك گرفته و مسؤولان آن را به دادگاه بين المللي بكشانند و تاکید شده این شرایط صرفا مربوط به زمان جنگ نيست و در شرایط صلح نیز قابل پیگیری است.
در بند دوم پيمان نامه با اشاره به مقاصد ژينوسايد آمده است: «ژينوسايد اقدام براي نابودي کل یا بخشي از جمعيت ملي، قومي نژادي و يا مذهبي است» و مواردی که در زمره ی اتهامات ژينوسايد قرار می گیرند شامل:
۱- كشتار جمعي افراد يک جمعيت مشخص (نژادي، قومي، ملي يا مذهبي)
۲- تلاش براي محو زبان و نابودي فرهنگ ملي يك جمعيت
۳- تحت فشار قرار دادن يک جمعيت مشخص با هدف نابودي آن
۴- ممانعت از زاد و ولد يک جمعيت مشخص با استفاده از وسايل غير متعارف
۵- «كوچ اجباري جمعي» يک جمعيت از سرزمين مادري خود ،
هستند.
كشورهاي امضاء كننده پيمان نامه ۱۹۴۸ در ماده ي سوم نیز ، به تعريف مراتب ارتكابي ژینوساید پرداخته اند و بر اساس آن :
– عامليت
– طراحي
– تحريك یا مشاركت آشكار و پنهان در ژینوساید
– و تلاش یا اقدام جهت ژینوساید ،حتي در صورت عملي نشدن
را مجرم می شناسد.
در بند چهارم و ششم پيمان نامه، قید شده كه «عدم عضويت يك كشور در پيمان نامة ، دليلي بر سلب مسؤوليت از آن نيست» و باید «عاملان ژينوسايد در يك دادگاه داخلي محاكمه شوند».

لازم به ذکر است ، این قوانین و مصوبات در حالی است که کوردها در قرن بیستم مورد مصادیق بارز نسل کشی قرار گرفته اند ،اما هیچ یک از عاملان آن تا کنون (به جز صدام) محاکمه نشده اند و جامعه بین الملل در قبال آن سکوت کرده است.
در زیر به بررسی نمونه هایی از انواع نسل کشی و جنایات گروه سلطه در بخش های مختلف کوردستان می پردازیم و یادآور می شوم که این تنها بخشی از اقدامات صورت گرفته در راستای نابودی آنها است.

ژبنوساید در شرق کوردستان ( تحت سلطه ایران)
سیاست تفریس و نابودی کوردستان بعد از به سلطه در آمدن توسط پارسیان ، تا حدی است در همدانی که روزی پایتخت مادها بوده است ، امروز اثری از کورد نمی بینید ، شهر زنگان یا زنجان اکنون غیر کورد و یا ارومیه اینک شهری نیمه کوردنشین است.
کوردستان شرقی ، امروز در چهارچوب و قالب استانهایی تجت عناوین دیگر در حال از بین رفتن و ذوب شدن است. جغرافیای واقعی شرق کوردستان شامل استانهای کوردستان ، آذربایجان غربی، کرمانشاه ، ایلام ، لورستان و بخش هایی از کهکلویه و چهارمحال بختیاری ، همدان، قزوین ، زنجان ،فارس ، مرکزی و خوزستان را شامل می شود.
کوردها در طول تاریخ ، قلمرو ، اراده و سرزمینشان درنوردیده شده و در خاک خود وادار به عقب نشینی شده اند. نهضت های رهایی بخش با شدت هرچه تمام تر سرکوب شده و نابودی و انکار هویت مستقل کوردی در اولویت بوده است که این سیاست ها از دوران صفویان تشدید می شود . گروه ها ، طوایف و ایلات کورد در ابعاد بزرگ به منظور تفریس کردن و سپر قرار دادن در مقابل هجوم همسایگان به نقاط دیگر کوجانده و مردم فارس یا ترک و عرب جایگزین آنها شده اند. یکی پس از دیگری شهرهای کوردنشین، فارس نشین شده و نام آنها تغییر می کرد. همزمان سیاست همگون سازی فرهنگی-زبانی ،انهدام جمهی ،مصادره فرهنگ و تاریخ ، انکار هویت و القای نقش بردگی به آنها به شدت دنبال می شد.

در دورهٔ حکومت شاه اسماعیل و شاه عباس اول صفوی ، نادرشاه افشار و رضاخان کوردهای بسیاری با هدف از بین بردن انسجام و تضعیفشان و پیشبرد سیاست تفریس و مقابله با ترکمنها و ازبکها به‌ نقاط مرکزی و مرزهای شمال شرق کوچانده شدند و در نواحی چکنه، مشهد، جوین، نیشابور، دشت تقی، درگز، قوچان، شیروان، سرخس، اسفراین و بینالود استان خراسان و قزوین ،تالش و خلخال اسکان داده شدند.
-شاه عباس حدود ۵۰هزار خانوار كرمانج از ايلات بزرگ شكاك را در ۱۵۹۸ میلادی از آذربايجان ومهاباد به اطراف ري ، سپس به شمال خراسان کوچاند .
-در دوره شاه عباس صفوی قبایل چهارده گانه ترک افشار در نواحی ارومیه اسکان داده شدند
– دردوره نادر شاه از سال ۱۷۳۰ تا ۱۷۳۶میلادی ، ۵۰ تا ۶۰ هزار خانوار از ايلات کورد (به همراه گروهی هایی غیر کورد ) و۱۳ هزار خانوار از عشاير هفت لنگ وچهار لنگ بختياري را نیز به خراسان كوچ داد و تعدادي از كوردهاي ايل شكاك را به گيلان ومازندران كوچاند .
رژيم ايران در عصر پهلوي نیز ، هویت ملی کورد را به رسميت نمي شناخت و كوردستان را سرزمين كوردها نمي دانست، بنابراين با نفي حقوق كورد ها هيچگاه از سياست ژينوسايد خود دست بر نداشت.
نماینده بريتانيا در دربار پهلوي به نخستين سفير عراق مي گويد: « سياست تركها در قبال كورد هاي ساكن آن كشور سياست نابودي و به ترک كردن آنهاست . اما سياست ايران در برابر كوردها ،‌به فراموشي سپردن نژاد و عقب نگه داشتن تا حدي است كه همواره چون طفلي ،‌از نظر اقتصادي وابسته به حكومت مركزي باشند .»

در عصرر ديكتاتوري رضا شاه ، شوونيسم ايراني به سياست رسمي پهلوي تبديل شد و اقوام غير فارس تحت شديد ترين فشار هاي سياسي-نظامی قرار گرفتند . رضا شاه به تبعيت از اتاترک، اقدام براي اجراي سياست همگون سازی و تحمیل هویت ایرانی به کوردها را آغاز كرد . او در این راستا نام بسیاری از شهر و شهرك ها را تغییر و جغرافیای کوردستان ایران را از درون و در قالب استان فروپاشاند. سياست فارس كردن ملت كورد ، شامل ممنوعیت زبان و پوشش کوردی و تحميل زبان فارسي به مناطق كوردنشين بود .
در دوره او :
– به بهانه اجرای سیاست اسکان عشایر ، ایلات و طوایف کورد به شدت سرکوب شدند.
– ده ها هزار تن از ساكنان مناطق كورد نشين به بخشهاي ديگر ايران تبعيد و بسياري از مبارزان سياسي روانه زندان های قصر و قجر شدند .
– در فاصله ي سالهاي ۱۹۴۰ – ۱۹۳۴ میلادی ، ۱۲۰ مخالف كورد اعدام شدند
– در سال ۱۹۳۵ بخش عظيمي از عشاير « گه لباخ»، « جلالي » و « پيران» به سلطان آباد ،‌كرمان و شيراز كوچ داده شدند و
«‌ژنرال احمد آقا خان » با هجوم وحشيانه و با کشتار اهالي لورستان به «‌قصاب لورستان » مشهور شد
– طايفة «‌گه لباخي » به همدان و اصفهان تبعيد شدند و ترك زبانان جاي آنها را گرفتند .
– تا سال ۱۹۳۹ میلادی در مجموع مناطق شمالي و شرقي كوردستان ایران كه سردشت، سقز ، بانه، مهاباد، اشنويه، لاجان ونقده و بوكان را با جمعيتي بالغ بريك ميليون نفر در بر مي گرفت ، فقط يك مدرسه وجود داشت .
– در منطقه مهاباد و ۶۵ روستاي اطراف ، تنها ۵ مدرسه ابتدايي وجود داشت و در اين مناطق با جمعيت ۲۰۰.۰۰۰ نفر تنها يك بيمارستان ۲۰ تختخوابي وجود داشت .
– در سال ۱۹۴۶ میلادی با سقوط جمهوري كوردستان و اعدام قاضي محمد و جمعی از رهبران ، ۱۵.۰۰۰ كورد ديگر جان باختند ، زبان كوردي ممنوع ،‌چاپ و نشر كوردي تعطيل و كتب كوردي نيز به آتش كشيده شد.
– سياست ديگر رژيم ايران در عصر پهلوي ارائه آمار دروغ در مورد جمعيت كوردها و كوچک نمايي جمعیت كورد در مقايسه با جمعيت ايران بود.
در زمان پادشاهی محمدرضاشاه هم کوردها تحت شدیدترین برخورد و شکنجه های ساواک بودند و زندانهای رژیم مملو از مبارزان و فعالان کورد بود.

پس از شروع اعتراضات مردمی و سرنگونی نظام شاهنشاهی در ۱۹۷۹ میلادی ، کوردها به آینده امیدوار شده و احزاب دموکرات و کومله با سازماندهی مردم توانستند کنترل بخشهایی از کوردستان را در دست بگیرند و خواهان جدایی دين از دولت، برقراری دموکراسی ، خودمختاری و به رسمیت شناخته سدن حقوق ملی بودند. آنها با تشکيل شوراهای مردمی در شهر و روستاها به امید گرفتن خودمختاری از سوی حکومتی بودند که با آرمان های استقلال و آزادی در شرف شکلگیری بود. اما طولی نکشید تا حکومت مرکزی نیز راه سرکوب را پیش گرفته و همان سیاست های غیر انسانی را دنبال کند.
جمهوری اسلامی از ابتدای سرکار آمدند ، در قبال کوردها همواره سیاست کشتار ، تبعيد جمعی ، مصادره اموال ، ترور رهبران و مبارزان سياسی ، ايجاد رعب و وحشت ، کولونیالیسم و اسیمیلاسیون را در پیش گرفت.
از همان روزهای اول به قدرت رسیدن رژیم آخوندی ، پادگان ها سرکوب مردم را آغاز کردند و با توپ ، خمپاره و بمباران هوایی شهر سنندج را مورد هدف قرار دادند.
– در نوروز خونین سنندج ( نوروز ۱۳۵۸ش)، با آنکه آمار دقیقی در دست نیست ، ۷۰۰ تا ۱۰۰۰ نفر کشته شدند.
در ۱۲ فروردين ۱۳۵۸ه.ش مردم کوردستان بار دیگر با دادن رای «نه» به رفراندم جمهوری اسلامی، خواستار در نظر گرفتن حقوق ملی خود شدند. این مطالبات سبب اقدام جهت سرکوب با خشونت تمام شد و خمینی در پیام روز ۲۷ مرداد ۵۸ در مورد کوردستان گفت :
«از اطراف ایران گروه‌های مختلف ارتش و پاسداران و مردم تقاضا کرده‌اند من دستور بدهم به سوی پاوه رفته، غائله را ختم کنند. من از آنان تشکر می‌کنم و به دولت و ارتش و ژاندارمری اخطار می‌کنم، اگر با توپ‌ها و تانک‌ها و قوای مسلح تا۲۴ ساعت دیگر حرکت به سوی پاوه نشود، من همه را مسئول می‌دانم.»

و بالاخره در روز ۲۸ مرداد سال ۱۳۵۸ ه.ش، فتوای جهاد علیه مردم کورد و حمله همه جانبه به کوردستان را صادر کرد ، سپس به تمام نیروهای دریایی, زمینی و هوایی دستور دادند تا به اصطلاح غائله کوردستان را پایان دهند. بنی صدر نخستین رییس جمهور رژیم ،به ارتش دستور داد تا زمانی کوردستان را از دست مردم این دیار و نیروهای پیشمرگ کورد پس نگیرند، پوتین هایشان را از پا در نیاورند.
در جریان درگیری های مدافعان ملت کورد و نیروزهای سرکوبگر که تا کنون نیز ادامه دارد ده ها هزار نفر مردم عادی و پیشمرگ جان خود را از دست داده اند.
این تجاوز و حمله ها ویرانی شهرها و روستاهای کوردستان، بمباران مناطق مسکونی، به آتش کشيدن مزارع، کشتار جمعی، تجاوز ، اعدام های دسته جمعی و زندان و تبعیدهای بلندمدت را به همراه داشت.
با حمله سراسری رژیم بازداشت های فله ای و گسترده در شهرهای کوردستان آغاز شد.
– در ۲۸ و ۲۹ مرداد۱۳۵۸، ۱۸ نفر در زندان دیزل آباد اعدام شدند.
– روز ۳ ﺷﻬﺮﻳﻮرﻣﺎﻩ ۱۳۵۸ ه.ش ۹ ﻧﻔﺮ در ﻣﺮﻳﻮان ﺗﻴﺮﺑﺎران ﺷﺪﻧﺪ
– در ۵ شهريور سال ۱۳۵۸ ه.ش درفرودگاه سنندج ۱۱ نفر به طور دسته جمعی اعدام شدند،که یکی از آنها بر روی برانکارد از بیمارستان به محل اجرای حکم برده شد.
– در ۶ ﺷﻬﺮﻳﻮرﻣﺎﻩ ۵۸ درﺷﻬﺮ ﺳﻘﺰ، ۲۰ ﻧﻔﺮ درﻣﻴﺪان ﭘﺎدﮔﺎن ﺷﻬﺮ و ﺑﻪ ﻓﺮﻣﺎن ﺧﻠﺨﺎﻟﯽ (ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﻩ ﺧﻤﻴﻨﯽ) اﻋﺪام ﻣﻴﺸﻮﻧﺪ
– در ۱۱ شهریور۱۳۵۸ه.ش قارنا ، روستایی کوردنشین از توابع شهرستان نقده ۶۸ نفر اهالی آن که بیشتر زن و کودک و کهنسال بودند قتل عام می شوند
همچنین در سال ۱۳۵۸ ه.ش بیش از ۳۰ روستای کورد زبان ناحیه سومای و برادوست تخلیه می شود.
– در ۶ فروردین ۱۳۵۹ ه.ش در روستای قلاتان ۱۳ نفر از اهالی کشته می شوند
– روز ۱۳ آبان ۱۳۵۹ ه.ش در ده ایندرقاش و یوسف کند،در کمتر از دو ساعت ۳۵ نفر از روستائیان قتل عام شدند
– در ۱۷ آبان و ۱۳۵۹ ه.ش در حمله به نواحی صوفیان در اشنویه، ۱۳ نفر از اهالی کشته و ۲۰ نفر دیگر زخمی شدند.
– در تاریخ ۲۷/۸/۵۹ در روستای صوفیان از توابع پیرانشهر ۱۲ نفر از اهالی قتل رسیدند ( ۷ نفر از آن ها بالای ۵۰سال سن داشتند.)
– در تاریخ ۱۸/۸/۶۰ ۱۲ نفر از اهالی روستای باییزآباد( نقده) کشته می شوند
– در تاریخ ۲۳/۶/۶۰ ، ۱۸ نفر از کارگران کارگاه آجر پزی ساروقامیش کشته می شوند
– در تاریخ ۶/۱۱/۶۱ در قتل عام مردم روستای قره گول مهاباد ۱۸ نفر جان خود را از دست دادند
– در همان ایام و درکشتار دسته جمعی مردم روستاهای سوزی از توابع مهاباد و دیلانچرخ، حلبی، كویكان، كه‌ریزه‌ی شكاكان و یونسلیان در منطقه نقده‌؛ مجموعا بیش از ۴۹ نفر کشته شدند
– در تاریخ ۲۵/۱۲/۶۱ در روستاهای دیمه سور، جعفر آباد، مرجان آباد از توابع مهاباد عده ای از مردم غیر نظامی کشته شدند که تنها اسامی ۹ نفر شناسایی و ثبت شده است.
– در تاریخ ۵/۱/۶۲ در روستاهای چقل مصطفی، خلیفه لیان و گورخانه (نقده) ۲۱ نفر کشته می شوند.
– در تاریخ ۱/۳/۶۲ در روستاهای هه لقوش و گیجه، در منطقه سومای ارومیه ، عده ای قتل عام می شوند که اسامی ۱۳ نفر شناسایی شده است.
– در تاریخ ۲۳/۶/۶۲ در روستاهای جبرییل آباد و گونده ویله و دو آب(اشنویه)، ، ۶نفر کشته می شوند.
– در تاریخ ۱۲/۳/۶۳ در مهاباد ۵۹ جوان بازداشت و دسته حمعی اعدام می شوند.
در تابستان سال ۱۳۶۷ … رژيم جمهوري اسلامي هزاران نفر از زندانيان سياسي را که اغلب نیروهای کورد و چپ بودند را در دادگاه هاي يك دقيقه اي محاكمه و بلافاصله اعدام كرد.
در فاصله سال های ۱۳۵۸ تا ۱۳۷۰(۱۹۷۹-۱۹۹۱)، ۸۳۲ نفر در کوردستان تیرباران و اعدام شدند
پس از آن نیز با آنکه مدتی آمار اعدام ها کاهش یافت، اما در دهه اخیر دوباره شدت یافته و زندان های جمهوری اسلامی مملو از مبارزان و مخالفان سیاسی- عقیدتی کورد هستند و یکی پس از دیگری با احکام سنگین و ناعادلانه ، شکنجه و تهدید مواجه می شوند و تا کنون ده ها نفر اعدام شده اند.
همچنین ایران تا کنون نیز به طور سیستماتیک ، سیاست تلاش براي محو زبان و نابودي فرهنگ ملي کورد را دنبال
می کند که از مصادیق بارز نسل کشی است.

منابع
– ژینوساید ملت کرد / مارف عمر گول -ترجمه بهزاد خوشحالی
– کردستان روزهای بحران / بهراد خوشحالی
– ۳۰ سال اعدام سیاسی در کردستان / شهاب الدین شیخی
– http://kmmk.info/print.php?id=1146
– http://dana.ir/News/47307.html

– کردستان و کرد در اسناد محرمانه بریتانیا / بهزاد خوشحالی
– توحدي ، ۱۳۵۹

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)