مصاحبهای با استفانیا سیرو
برگردان به فارسی شهرام کیانی
جنگ با مواد مخدر در کاهش مصرف مواد کاملاً شکست خورده است. اما این جنگ به حفظ تشکیلات نظامی و اطلاعاتی ایالات متحده در آمریکای لاتین خدمت کرده است.
همزمان با رسیدن میزان کشفیات کوکائین به بالاترین حد خود، تولید نیز متناسب با تقاضا افزایش یافته است. در آمریکای لاتین، ممنوعیت به معنای خلع ید کشاورزان و خشونت شبهنظامی بوده است، نه کوچک شدن تجارت مواد مخدر. (منبع: Juan Barreto / AFP via Getty Images)
آنچه به اصطلاح جنگِ با مواد مخدرخوانده میشود، یک شکست فاجعهبار بوده است. این امر هم در مورد ایالات متحده صادق است، جایی که دولت ترامپ به دنبال تشدید آن بود، و هم در مورد کلمبیا، تولیدکننده اصلی کوکائین در جهان. در حالی که مضرات اجتماعی ناشی از مصرف مواد مخدر، تجارت مواد مخدر و قاچاق مواد مخدر در هسته امپریالیستی به خوبی مستند شده است، توجه نسبتاً کمی به کوکائین در نقطه تولید آن در جنوب جهانی شده است.
در حالی که آمار کشفیات کوکائین در کلمبیا به بالاترین حد خود رسیده است، تولید نیز به نسبت تقاضا افزایش یافته و افراد و زمینهای بیشتری را وارد اقتصاد کوکائین کرده است. در آمریکای لاتین، ممنوعیت به معنای خلع ید کشاورزان و خشونت دولتی و شبهنظامی بوده است.
برای درک اینکه چگونه جنگ مواد مخدر به خشونت، خلع ید، و سلطه امپریالیستی ایالات متحده دامن زده است، در حالی که در کاهش مصرف مواد مخدر ناکام مانده است، ژاکوبین در کنفرانس «سیاست مواد مخدر، حقوق بشر و مسئولیت مشترک جهانی» که از سوی «تائولا پر کلمبیا» در بارسلون اسپانیا سازماندهی شده بود، با استافانیا سیرو، یکی از کارشناسان برجسته آمریکای لاتین در اقتصاد مواد مخدر، گفتگو کرد. سیرو که به شدت حامی مقرراتگذاری است، مدیر اتاق فکر «ALaOrillaDelRío» در آمازون کلمبیا است، که طرحهای نوآورانهای را برای کاهش خشونت بیشمار تجارت مواد مخدر در کلمبیا و فراتر از آن تدوین میکند.
ما با سیرو در مورد وضعیت کنونی بازارهای مواد مخدر در ایالات متحده، آمریکای لاتین و اروپا؛ ژئوپلیتیک مواد مخدر؛ پیامدهای اجتماعی و سیاسی ممنوعیت؛ و اینکه سیاست مواد مخدر ضد سرمایهداری چگونه خواهد بود، صحبت کردیم.
پابلو کاستانیو
اصلیترین پیامدهای قاچاق مواد مخدر بر سلامت در ایالات متحده امروز چیست؟
استافانیا سیرو
اصلیترین خطر فنتانیل است که بحرانِ اوردوز ناشی از آن، قربانیان بیشتری نسبت به جنگ ویتنام داشته و ریشههای عمیقی در صنعت داروسازی دارد.
این مسئله همچنین ارتباط زیادی با برچیدهشدن دولت رفاه و غیرصنعتیشدن، یعنی نابودی مشاغل ثابت برای کارگران، دارد.
پابلو کاستانیو
ترامپ از بحران فنتانیل به عنوان استدلالی در اختلافات تجاری خود با چین استفاده کرده است. آیا این اتهامات که چین قاچاق غیرقانونی این دارو را تحمل میکند، منطقی است؟
استافانیا سیرو
فنتانیل یک داروی بیهوشی قانونی نیز هست. هم تولید قانونی وجود دارد و هم تولید غیرقانونی که میتواند در خانه انجام شود. برخی از مواد شیمیایی پیشساز از چین میآیند، اما این ادعا که این یک استراتژی بیثباتسازی یا وضعیتی است که قطع روابط با چین یا مکزیک را توجیه کند، بیاساس است.
آنچه برای ایالات متحده اهمیت دارد، بیش از کوکائین، حفظ یک تشکیلات نظامی در آمریکای لاتین است.
ما در میانه یک گذار چندقطبی هستیم، جایی که قدرت چین در حال افزایش است. مسئله فنتانیل برای دونالد ترامپ ابزاری عالی است تا فشار ژئوپلیتیکی بر چین وارد کند.
پابلو کاستانیو
دولتهایی مانند دولت گوستاو پترو، گفتمان ممنوعیتگرای مواد مخدر را به چالش کشیدهاند. آیا موضعگیریهای انتقادی علیه ممنوعیت در آمریکای لاتین در حال پیشرفت است؟
استافانیا سیرو
دو سال پیش، امید بیشتری برای تغییر وجود داشت. پترو در سال ۲۰۲۲ با وعده تغییر به قدرت رسید، که سناریوی بسیار دلگرمکنندهای بود. اکنون فکر میکنم پنجره فرصت برای اصلاح واقعی سیاست مواد مخدر بسته شده است.
من در سپتامبر ۲۰۲۳ در کنفرانس سیاست مواد مخدر آمریکای لاتین و کارائیب شرکت کردم که همه وزرای خارجه آمریکای لاتین در آن سخنرانی کردند. تنها دو نفر از آنها در موضع خود مبنی بر قانونمند کردن تمام مواد مخدر قاطع بودند: وزرای خارجه شیلی و اروگوئه.
در کلمبیا، ما اسناد متعددی داریم. توافقنامه صلح ۲۰۱۶ [با چریکهای فارک] به جایگزینی کشت و سیاستهای تحولآفرین در مصرف مواد مخدر اشاره میکند. این وعده محقق نشد. در سال ۲۰۲۰، کنگره ایالات متحده «سیاست کلنگر» [راهنمای سیاست مواد مخدر در آمریکای لاتین] را ارائه کرد. پترو در سال ۲۰۲۲ آن را دوباره راهاندازی کرد و مدعی شد که متعلق به اوست: توسعه جایگزین [کشت محصولات برای جایگزینی کوکا] و جایگزینی [با محصولات قانونی].
این همان پارادایم قبلی است. ما در سطوح بیسابقهای از تولید کوکائین، رکوردی از هکتارهای زیر کشت کوکا، و رکوردی از کشفیات هستیم. به عبارت دیگر، نتیجه همچنان یکسان است. ما دقیقاً در همان جایی هستیم که با رئیسجمهور سابق، خوآن مانوئل سانتوس (۲۰۱۸–۲۰۱۰) بودیم.
اگر پترو واقعاً یک سیاست مواد مخدر جدید میخواهد، باید با ایالات متحده قطع رابطه کند. و چه زمانی بهتر از حالا، با ترامپ، که میگوید دیگر بودجهای از USAID ارسال نخواهد کرد؟
پابلو کاستانیو
ممنوعیت مواد مخدر در قوانین سازمان ملل متحد گنجانده شده و اکثریت قریب به اتفاق کشورها، از جمله رقبای ایالات متحده مانند روسیه و چین، آن را به اجرا میگذارند. چگونه پایداری پارادایم ممنوعیتگرا را، با وجود شکست آن در کاهش تولید یا مصرف مواد مخدر، توضیح میدهید؟
استافانیا سیرو
روسیه و چین همیشه موضعگیریهای اخلاقی خاص خود را در مورد مصرف مواد داشتهاند. اما در سال ۲۰۲۳، اجماع ممنوعیتگرای وین شکسته شد و مقررات کاهش آسیب وارد [چارجوب حقوقی بینالمللی] شد. کلمبیا برای این امر تلاش زیادی کرد. بحران فنتانیل در ایالات متحده نیز نقش داشت: دولت آمریکا تحت ریاست جو بایدن، نیاز به اجرای سیاستهای کاهش آسیب قویتری داشت.
علاوه بر این، آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه وقت، در کمیسیون مواد مخدر سازمان ملل حضور داشت و برای اعمال کنترلهای چین بر مواد شیمیایی پیشساز ارسال شده به مکزیک برای تولید فنتانیل، مذاکره میکرد.
پابلو کاستانیو
گذار چندقطبی که به آن اشاره کردید، چه ارتباطی با ممنوعیت مواد مخدر دارد؟
استافانیا سیرو
چهار یا پنج سال پیش، ویلیام براونفیلد، سفیر سابق ایالات متحده در کلمبیا، گفت که کوکائین از نظر مواد مخدر، نگرانی چهارم یا پنجم آنهاست؛ یعنی برایشان دغدغه ایجاد نمیکرد. اما این وضعیت به دلیل لحظه ژئوپلیتیکی رقابت قدرتهای بزرگ تغییر کرد.
یکی از راههای ایالات متحده برای حفظ کنترل بر آمریکای لاتین، تداوم بخشیدن به تشکیلات نظامی ضد مواد مخدر، ادامه آموزش پلیس و حفظ دسترسی اطلاعاتی به نیروهای پلیس منطقه است. کل تشکیلات نظامی-صنعتی از طریق ممنوعیت تأمین میشود. آنچه برای ایالات متحده اهمیت دارد، بیش از کوکائین، حفظ یک تشکیلات نظامی در آمریکای لاتین است.
پابلو کاستانیو
و نقش اروپا چیست؟ آیا خط ممنوعیتگرای آمریکا را دنبال میکند یا موضع بازتری میگیرد؟
استافانیا سیرو
در انتخابات اخیر اروپا، فاشیستهای راست افراطی پیروز نشدهاند، اما احزاب میانهرو در حال چرخش به راست هستند، و این گرایش به راست سیاست مواد مخدر را پیچیده میکند. به عنوان مثال، آلمان یک سال پیش ماریجوانا را قانونی کرد، اما اکنون بحثهایی درباره بازگرداندن ممنوعیت وجود دارد.
اتفاق مهمی در اروپا در حال رخ دادن است: یک روایت ضد مواد مخدر حول محور تهدید جرم و جنایت در حال شکلگیری است. ناگهان یک تهدید قاچاق مواد مخدر وجود دارد — کشف محمولهها در روتردام و آنتورپ و قتلها. اخیراً به چندین رویداد در این مورد دعوت شدهام. در اینجا دو اتفاق میافتد. اول، کارشناسان خشونت و جرم عاشق این سناریوها هستند، زیرا کار، پروژههای تحقیقاتی و غیره به دست میآورند. دوم، فشاری برای افزایش بودجههای نظامی وجود دارد. ناگهان آلمان بودجه دفاعی خود را سه برابر میکند، در حالی که قبلاً حتی برای آموزش و پرورش کافی نبود. آنها به این سناریو نیاز دارند تا بودجهها را جابهجا کرده و حقوق شهروندان را کاهش دهند.
پابلو کاستانیو
اما آیا بازار مواد مخدر واقعاً در حال رشد است؟
استافانیا سیرو
کشف کوکائین هر ساله از سال ۲۰۱۴ به رکورد جدیدی رسیده است، بنابراین ما باید آن سال را بررسی کنیم. سیاستهای کشف و ضبط، تولید را برای جبران افزایش میدهند. کشفیات ۲۰۰ درصد و تولید ۱۴۴ درصد افزایش یافته است. این یک چرخه خود تقویتشونده است. بسیار دشوار است که از افزایش مطمئن باشیم — این مثل اندازهگیری یک شبح است.
پابلو کاستانیو
ممنوعیت چه تأثیری بر کشاورزان آمریکای لاتین میگذارد؟
استافانیا سیرو
نبود مقررات، مقررات مسلحانه را ترویج میکند: یک بازار تسلیحات، افزایش ارتشهای خصوصی، اختلافات بر سر کنترل نیروی کار و کنترل کالا. همچنین مداخله ارتشها و آژانسهای خارجی در قاره ما را تشویق میکند، مانند فرماندهی جنوبی ایالات متحده در اکوادور یا استقرار استراتژیک اداره مبارزه با مواد مخدر (DEA) در کلمبیا، پرو، و اکوادور.
ایالات متحده به کنترل بازار علاقهمند است. اما در یک گذار ژئوپلیتیکی چندقطبی، ایالات متحده همچنین علاقهمند به تضمین موقعیتهایی در اکوسیستمهای استراتژیک مانند آمازون است که شامل اکوادور، پرو، برزیل و کلمبیا میشود.
پابلو کاستانیو
قاچاق مواد مخدر و ظهور رهبران راست افراطی مانند ناییب بوکله یا [رئیسجمهور اکوادور] دانیل نوبوآ در آمریکای لاتین چه ارتباطی با یکدیگر دارند؟
استافانیا سیرو
بیش از قاچاق مواد مخدر، استراتژیهایی که این تشکیلات جدید راستگرا در آمریکای لاتین را تثبیت میکنند، ممنوعیتگرایی و سیاست ضدشورش هستند. در مورد بوکله، او نشاندهنده آخرین مرحله از پیشروی ایالات متحده در آمریکای مرکزی است که با کودتا علیه ژنرال [عمر] توریخوس، خلع سلاح گروههای چریکی، و هرجومرج ناشی از گسترش باندها آغاز شد، که بسیاری از آنها در زندانهای ایالات متحده ایجاد شده بودند.
در مورد نوبوآ، تأثیر مشابه است. این اتفاق در روند بازآرایی بازار کوکائین رخ میدهد، که یک هدف اصلی سازمانهای اطلاعاتی ایالات متحده است و پس از ادغام مجدد FARC-EP و دستگیری خواکین «ال چاپو» گوزمان در مکزیک تغییر کرد. ایجاد هرجومرج در این بازار از طریق کنترل زندانها و گسترش گفتمان امنیت-ناامنی، به اکوادور اجازه داد تا دشمن داخلی قاچاق مواد مخدر را برجسته کند و امضای توافقنامهها با تشکیلات نظامی و اطلاعاتی ایالات متحده را برای تقویت نفوذ خود در این کشور تسهیل نماید.
پابلو کاستانیو
در آمریکای لاتین، اغلب تولید مواد مخدر عامل تخریب محیط زیست قلمداد میشود. تولید برگ کوکا چقدر در جنگلزدایی آمازون نقش دارد؟
استافانیا سیرو
این یک افسانه است که کشت کوکا و محصولات غیرقانونی برای جنگلزدایی گسترش مییابند. حقیقت این است که در کلمبیا — که ۶۰ تا ۷۰ درصد کوکائین جهان را تولید میکند — تنها یک کانون جنگلزدایی را میتوان به کشت کوکا مرتبط دانست، آن هم در منطقه پوتومایو. بقیه مناطق تحت تسلط دامداری و تصرف گسترده زمین برای سفتهبازی است. زمین در حال تبدیل شدن به مرتع برای دام است، نه مزارع کوکا.
کلمبیا ۲۳۰,۰۰۰ هکتار کوکا دارد؛ این مقدار در مقایسه با کل سطح آمازون بسیار ناچیز است. اما این روایت جا افتاده است که محصولات غیرقانونی در حال جنگلزدایی از جنگل هستند، بنابراین باید آنها را ممنوع کنیم. برعکس، ما باید آنها را قانونمند کنیم.
در سال ۲۰۲۱، دو هزار تُن کوکائین تولید شد و هزار و چهارصد تُن آن کشف گردید. این بدان معناست که تنها ششصد تُن واقعاً به بازار رسید. اگر قانونی بود، شما آن ششصد تُن را با نیروی کار و زمینی معادل ششصد تُن تولید میکردید — یعنی یک سوم استفاده کنونی از زمین. در کلمبیا، ما نه در ۲۳۰,۰۰۰ هکتار، بلکه در یک سوم آن تولید میکردیم. سیاست کنونی منحرف است: هم کشفیات و هم تولید افزایش مییابند.
پابلو کاستانیو
بگذارید در مورد قانونمندسازی مواد مخدر صحبت کنیم. بازار در کشورهایی که ماریجوانا قانونی شده است چگونه کار میکند؟ آیا این مدلی است که بتوان برای قانونی کردن کوکائین یا سایر مواد مخدر دنبال کرد؟
استافانیا سیرو
در ایالات متحده، استفاده بزرگسالان از ماریجوانا در بیست و هشت حوزه قضایی قانونی شده است و در آمریکای لاتین و اروپا، این کار در اروگوئه، پرتغال، مالت، لوکزامبورگ و آلمان انجام شده است. مدلهای مختلف یک طیف را تشکیل میدهند که از اولویت دادن به بخش خصوصی تا اولویت دادن به دولت را در بر میگیرد.
کاری که باید انجام دهیم این است که از طریق جنبشهای چپ، حفاظتهایی ایجاد کنیم تا بازارهای مواد مخدر که قبلاً غیرقانونی بودند، در نهایت از سوی شرکتهای بزرگ و شرکتهای دارویی تصاحب نشوند.
پابلو کاستانیو
شما میگویید جایگزینی کشت کوکا در کلمبیا جواب نداده است. جایگزین غیرقانونیسازی فعلی کوکائین چیست؟ آیا یک بازار آزاد قانونی است؟
استافانیا سیرو
کوکائین میلیونها مصرفکننده دارد که یک شبه ناپدید نخواهند شد. ما باید این ایده را کنار بگذاریم که یکباره دیگر هیچکسی نباشد که یک خط کوکائین مصرف کند. چالش این است که مطمئن شویم آن خط برای تولیدکنندگان منصفانه و کمتر خشن باشد.
اقتصاد کوکائین بر اساس یک مدل انباشت سرمایه عمل میکند که به دلیل غیرقانونی بودن، سودهای هنگفتی ایجاد میکند. دولت با ممنوع کردن آن، بازار را برای بازیگران غیرقانونی بسیار جذابتر میسازد.
نگرانی اصلی در بازار کوکائین تولید است، نه مصرف. یعنی این مادهای است که میتوان گفت اهلی شده است؛ در حال حاضر بحران اوردوز یا شیوع بیماریهای مرتبط در مقیاس انبوه، مانند آنچه در مورد اوپیوئیدها، به ویژه فنتانیل، وجود دارد، دیده نمیشود. [در ایالات متحده، حدود چهار مورد از هر پنج مورد مرگ و میر ناشی از اوردوز با کوکائین، شامل اوپیوئیدهایی مانند فنتانیل نیز میشود.] برای جهان، کوکائین مشکل اصلی بهداشت عمومی نیست، بلکه یک مشکل خشونت مرتبط است. بنابراین اولین سؤال این است که چگونه این خشونت را از بین ببریم.
پابلو کاستانیو
یک بازار قانونی کوکائین چگونه خواهد بود؟
استافانیا سیرو
چالش بزرگ، طراحی یک شیوه قانونمندسازی است که این مدل انباشت را برچیند، به ممنوعیت پایان دهد و قوانینی برای تولید و تجارت منصفانه و ایمن ایجاد کند.
مناطق تولید عمدتاً در دست کسانی خواهد بود که در این بازار استثمار شدهاند و قربانی سیاستهای ضد مواد مخدر بودهاند — کشاورزان، بومیان، و جوامع آفرو [تبار] — و اطمینان حاصل میشود که زنجیره ارزش افزوده عمدتاً در اختیار آنها باقی بماند.
و در ایالات متحده، با توجه به دولت رفاهی که به شدت تخریب شده است، این بازار میتواند به همتایان آنها در بخش مصرفکننده، که آنها نیز قربانی خشونت هستند، واگذار شود. سود حاصل از تجارت در ایالات متحده باید به این بخش اختصاص یابد. بدین ترتیب، یک بدهی تاریخی با قربانیان ممنوعیتگرایی: یعنی تولیدکنندگان و مصرفکنندگان، تسویه خواهد شد.
تصور کنید تعاونیهای کشاورزی کوکائین تولید میکنند. در حال حاضر، کشاورزان استثمار میشوند، زیرا خمیر کوکا [ماده پایه لازم برای تولید کوکائین] را میفروشند. اگر تولید کوکائین از سوی خود کشاورزان اداره میشد چه؟ ما میتوانستیم مناطق کشاورزی-صنعتی را به صورت تعاونی در مناطقی که از قبل جنگلزدایی شدهاند، ایجاد کنیم. مردم میتوانستند از آن امرار معاش کنند، نه از کمکهای بینالمللی.
مشارکتکنندگان
استافانیا سیرو کارشناس سیاست مواد مخدر و مدیر اتاق فکر ALaOrillaDelRío است.
پابلو کاستانیو روزنامهنگار آزاد و دانشمند علوم سیاسی است. او دارای مدرک دکترای علوم سیاسی از دانشگاه خودمختار بارسلونا است و برای نشریاتی چون Ctxt، Público،Regards و Independent قلم زده است.
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.