به قلم درو فاواکه
برگردان به فارسی شهرام کیانی
در حالی که سرنوشت اسرائیلیهای در بند حماس بهطور منظم به تیتر اخبار صفحهٔ اول تبدیل میشود، رسانههای شرکتی (اصلی) ایالات متحده تقریباً هرگز دربارهٔ فلسطینیهایی که در اسارت اسرائیل جان میبازند، گزارش نمیدهند.
از ۱۳ مورد مرگ تأییدشدهٔ فلسطینیان در اسارت اسرائیل در سال جاری، تنها یک مورد منجر به انتشار گزارشی در رسانههای خبری شرکتی ایالات متحده شده است. (ایلیا یفیموویچ / مجموعه تصاویر از گتی ایمیجز)
تفاوت رفتاری اعمالشده در پوشش رسانههای شرکتی ایالات متحده نسبت به مصائب زندانیان فلسطینی و اسرائیلی، نشاندهندهٔ یک استاندارد دوگانهٔ مداوم است که برخی از انسانها را انسانیتر از دیگران تلقی میکند.
احمد سعید تزازعه، زندانی ۲۰ سالهٔ فلسطینی را در نظر بگیرید که بر اساس گزارش کمیسیون امور اسرا و آزادگان (CDA)، از نهادهای وابسته به تشکیلات خودگردان فلسطین، پس از تقریباً سه ماه بازداشت غیرقانونی در زندان مگیدو اسرائیل درگذشت.
تزازعه که اهل جنین در شمال کرانه باختری اشغالی بود، در تاریخ ۶ مه امسال بدون هیچ اتهام یا محاکمهای زندانی شد. او تحت سیاست اسرائیلی «بازداشت اداری» نگهداری میشد؛ سیاستی که بر اساس گزارش سازمان حقوق بشر اسرائیلی بتسلیم، فلسطینیها را به طور نامحدود «به این دلیل که او قصد دارد در آینده قانون را زیر پا بگذارد» حبس میکند. به گفته خانوادهٔ تزازعه، او پیش از دستگیری هیچ مشکل سلامتی نداشت.
بر اساس گزارش کمیسیون امور اسرا و آزادگان (CDA) در جولای ۲۰۲۵، در حال حاضر حدود ۳,۶۱۳ فلسطینی تحت بازداشت اداری در زندانهای اسرائیل هستند. مجموع فلسطینیهای تحت بازداشت اسرائیل (به استثنای بازداشتشدگان در اردوگاههای نظامی) بیش از ده هزار نفر است. حتی سازمان اطلاعات نظامی خود اسرائیل تنها یک چهارم از بازداشتشدگان غزه را به عنوان «مبارز» شناسایی میکند، در حالی که گروههای حقوق بشری و سربازان اسرائیلی شمار کمتری – حدود ۱۵ درصد – از آنها را به عنوان اعضای حماس گزارش دادهاند.
CDA گزارش میدهد که تزازعه هفتاد و ششمین فلسطینی شناسایی شده است که از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ در بازداشت اسرائیل جان خود را از دست داده است.
با این حال، در حالی که سرنوشت اسرائیلیهای در بند حماس بهطور منظم به تیتر اخبار صفحهٔ اول تبدیل میشود، رسانههای شرکتی ایالات متحده دربارهٔ مرگ تزازعه گزارشی منتشر نکردهاند – چه برسد به اینکه آن را تحقیق و بررسی کنند. از معدود رسانههایی که مرگ او را گزارش کردند میتوان به آژانس خبری و اطلاعاتی فلسطین (وفا)، خبرگزاری یمن، هاآرتص، دراپسایت، دیدبان خاورمیانه و میدل ایست آی اشاره کرد.
«هیچ ارزشی برای زندگی قائل نیستند»
از ۱ ژانویه ۲۰۲۵، کمیسیون امور اسرا و آزادگان (CDA) و رسانههای خارجی حداقل سیزده مورد مرگ فلسطینیان در اسارت اسرائیل را ثبت کردهاند:
- مصعب العایده، ۲۰ ساله، در زندان عوفر (درگذشته ۸ اوت ۲۰۲۵)؛
- احمد سعید تزازعه، ۲۰ ساله، در زندان مگیدو (گزارششده ۳ اوت ۲۰۲۵)؛
- سمیر محمد یوسف الرفاعی، ۵۳ ساله (۱۷ جولای ۲۰۲۵)؛
- محیالدین فهمی نجم، ۶۰ ساله، در زندان نقب (۴ مه ۲۰۲۵)؛
- ولید احمد، ۱۷ ساله، در زندان مگیدو (۲۲ مارس ۲۰۲۵)؛
- رأفت ابو فنونه، ۳۴ ساله، در زندان رمله (۲۶ فوریه ۲۰۲۵)؛
- خالد محمود قاسم عبدالله، ۴۰ ساله، در زندان مگیدو (۲۳ فوریه ۲۰۲۵)؛
- علی عاشور علی البطش، ۶۲ ساله، در زندان نقب (۲۱ فوریه ۲۰۲۵)؛
- صایل رجب ابو نصر، ۶۰ ساله (۲۱ ژانویه ۲۰۲۵، فاششده ۳۰ ژوئن ۲۰۲۵)؛
- معتز ابو زنید، در زندان گادوت (۱۳ ژانویه ۲۰۲۵)؛
- مصعب هنیه، ۳۵ ساله (۵ ژانویه ۲۰۲۵، فاششده ۲۴ فوریه ۲۰۲۵)؛
- ابراهیم عدنان عاشور، ۲۵ ساله (۲۳ ژوئن ۲۰۲۴، فاششده ۲۹ ژانویه ۲۰۲۵)؛
- محمد شریف العسلی، ۳۵ ساله (۱۷ مه ۲۰۲۴، فاششده ۲۹ ژانویه ۲۰۲۵).
از این سیزده مرگ، بر اساس جستجوی فَیر (FAIR) در مجموعهٔ اخبار ایالات متحده در پروکوئست و جستجوهای تکمیلی در نکسی و گوگل، فقط یک مورد – یعنی مرگ ولید احمد، نوجوان ۱۷ سالهٔ برزیلی-فلسطینی – در رسانههای خبری شرکتی ایالات متحده پوشش داده شده است.
احمد در ۲۲ مارس در زندان مگیدو درگذشت و بنا بر گزارشها، جوانترین فلسطینی بود که پس از ۷ اکتبر در زندانهای اسرائیل جان باخت. آسوشیتد پرس (AP) دو گزارش اصلی (به علاوه یک پیگیری مختصر در انتهای مطلبی دیگر) دربارهٔ مرگ احمد منتشر کرد که چند رسانهٔ دیگر نیز آنها را بازنشر کردند. سیانان (CNN) نیز یک گزارش اصلی در این باره منتشر کرد.
در ۱ آوریل، آسوشیتد پرس گزارشی مفصل از جولیا فرنکل با تیتر «مقامات میگویند یک فلسطینی اهل کرانه باختری، اولین بازداشتشدهٔ زیر ۱۸ سال است که در زندان اسرائیل میمیرد» منتشر کرد. این مقاله گزارش داد که احمد «شش ماه بدون اتهام در زندان اسرائیل نگهداری میشد و در پی فروپاشی با شرایط نامعلوم درگذشت.» در این گزارش اشاره شد که پدرش گفته است احمد «نوجوانی پرجنبوجوش بود که قبل از برده شدن از خانهاش در کرانه باختری اشغالی طی یک حمله بازداشت در سپیدهدم، از بازی فوتبال لذت میبرد.» خانوادهٔ او گفتند که احمد «به اتهام پرتاب سنگ به سمت سربازان» دستگیر شده بود. (بر اساس گزارش سازمان نجات کودکان در ژوئیه ۲۰۲۴، پرتاب سنگ اتهامی است که نیروهای اسرائیلی بهطور مکرر و معمول علیه کودکان فلسطینی مطرح میکنند.)
این گزارش زمینهای را ارائه کرد مبنی بر اینکه: «گروههای حقوق بشری، سوءاستفادههای گستردهای را در بازداشتگاههای اسرائیل مستند کردهاند.»؛ زندان مگیدو «پیش از این به سوءاستفاده از زندانیان فلسطینی متهم شده بود.»؛ و «شرایط در زندانهای اسرائیل از زمان آغاز جنگ بدتر شده است.» در هر سه مورد، این گزارش به گزارشهای قبلی خود ارجاع داده بود. در پایان، این مقاله گزارش داد که «برای تعیین علت مرگ، کالبدشکافی لازم است. اسرائیل با انجام آن موافقت کرده است، اما تاریخی تعیین نشده است.»
در ۶ آوریل، خبرنگار آسوشیتد پرس (AP)، سَم مدنیک، با مقالهای کوتاهتر در مورد نتیجهٔ کالبدشکافی، پیگیری کرد که تیتر آن این بود: «گزارش پزشکی میگوید نوجوان فلسطینی که در زندان اسرائیل درگذشت، علائمی از گرسنگی داشته است.» مدنیک در این گزارش به نقل از دکتر دانیل سولومون – یک جراح دستگاه گوارش که «با اجازهٔ یک دادگاه مدنی اسرائیل اجازهٔ مشاهدهٔ کالبدشکافی را داشت» – تأیید کرد که احمد «احتمالاً از التهاب رودهٔ بزرگ، که به کولیت معروف است و میتواند باعث اسهال مکرر شود و در برخی موارد به مرگ بینجامد، رنج میبرد.» گزارش سولومون «علت قطعی مرگ را نتیجهگیری نکرد، اما گفت که احمد در وضعیت کاهش شدید وزن و تحلیل رفتن عضلات قرار داشت.»
مدنیک همچنین از دکتر لینا قاسم حسن، رئیس هیئت مدیرهٔ سازمان پزشکان برای حقوق بشر اسرائیل، نقل قول کرد که احمد:
«از گرسنگی رنج میبرد که منجر به سوءتغذیه شدید شده بود و در ترکیب با کولیت درماننشده که باعث کمآبی بدن و اختلال در سطح الکترولیتهای خونش شده بود، که میتواند ناهنجاریهای ضربان قلب و مرگ را در پی داشته باشد.»
«ما پیکر پسرمان را برای دفن مطالبه خواهیم کرد،» این مقاله به نقل از خالد احمد، پدر ولید، گفت: «آنچه در زندانهای اسرائیل در حال وقوع است، یک تراژدی واقعی است، زیرا هیچ ارزشی برای زندگی قائل نیستند.»
اسیران فلسطینی: ارزش خبری ندارند؟
گزارشهای آسوشیتد پرس (AP)، از هر نظر منبع خوب، انسانی و دارای زمینهٔ مناسب بودند – با این حال، تعداد کمی از رسانههای دیگر ایالات متحده آنها را منتشر کردند.
- روزنامهٔ بوستون گلوب و پیبیاس (PBS) اولین مقاله را در وبسایت خود منتشر کردند.
- آتلانتا ژورنال-کانستیتوشن یک نسخهٔ دو پاراگرافی را در مجموعه اخبار خود منتشر کرد.
- لس آنجلس تایمز اولین مقاله را منتشر نکرد، اما تنها روزنامهٔ آمریکایی بود که یک نسخهٔ کامل از مقالهٔ پیگیری (در مورد کالبدشکافی) را منتشر کرد (که در جستجوی پروکوئست یا نکسی یافت شد).
- وال استریت ژورنال نسخههای کوتاه و خلاصهشدهای از دو داستان را منتشر کرد.
- واشنگتن پست نسخهٔ مشابهی و کوتاهی فقط از داستان دوم را منتشر کرد، در حالی که نیویورک تایمز به نظر میرسد هیچیک از دو گزارش را اصلاً منتشر نکرده باشد.
سیانان (CNN) تنها رسانهٔ خبری شرکتی دیگر در ایالات متحده بود که گزارش اصلی در مورد علت مرگ احمد را منتشر کرد. این شبکه نسخهای از گزارش کالبدشکافی را به دست آورد که:
«نشانههایی از کاهش شدید وزن و تحلیل عضلات را توصیف میکرد، از جمله از دست دادن تودهٔ عضلانی در شقیقهها، فرورفتگی در ظاهر شکم و تقریباً عدم وجود تودهٔ عضلانی یا چربی زیر پوستی در تنه و اندامها.»
در این گزارش آمده است:
«یافتههای کالبدشکافی نشان میدهد که ولید از سوءتغذیهٔ شدید و احتمالاً طولانیمدت رنج میبرده، همانطور که از وضعیت کاشکسی شدید (cachectic state) و شکایتهای او از مصرف ناکافی غذا حداقل از دسامبر ۲۰۲۴ مشاهده شده است.» «لازم به ذکر است که سوءتغذیه خطر عوارض عفونی از جمله سپتیسمی شدید را افزایش میدهد.»
گزارشهای بینالمللی و مستقل
یافتن جزئیات مربوط به این مرگها – از جمله شرایط غیرقانونی و/یا سوءاستفادهای که منجر به آنها شده یا همزمان با آنها رخ داده است – برای روزنامهنگاران ایالات متحده کار دشواری نیست، زیرا این جزئیات بهطور گسترده از سوی همتایان آنها در خارج از کشور (عمدتاً در خاورمیانه) مستند شده است. برخی از رسانههای مستقل ایالات متحده، مانند دراپسایت و اینفینیت جَز، نیز در ماههای اخیر دربارهٔ مرگهایی فراتر از مورد احمد در زندانهای اسرائیل گزارش دادهاند.
در میان اتهامات نگرانکنندهای که در گزارشهای مطبوعاتی بینالمللی، مستقل و حقوق بشری یافت میشود، موارد زیر به چشم میخورد:
- وفا، عرب نیوز و میدل ایست آی گزارش دادند که نجم «از بیماریهای مزمن رنج میبرد و در طول حبس، از مراقبتهای پزشکی مناسب محروم شده بود»؛ این اتهاماتی بود که از سوی CDA و انجمن اسیران فلسطینی مطرح شد. آژانس بینالمللی قدس نیز سوءاستفادههای مشابهی را گزارش داد.
- خبرگزاری یمن گزارش داد که فنونه، البطش، هنیه، العسلی و عاشور «غیرنظامیانی بودند که هیچ وابستگی به جناحهای مقاومت نداشتند و در نتیجهٔ شکنجه در کشتارگاههای اسرائیل و بیتوجهی عمدی پزشکی جان باختند.»
- خبرگزاری یمن همچنین به نقل از بیانیهٔ حماس گزارش داد که نصر «در شرایط بازداشت سخت و تحقیرآمیز جان باخته است.»
- CDA به نقل از یک «زندانی که اخیراً آزاد شده است» گزارش داد که زنید «در مرحلهٔ پیشرفتهٔ جرب (گال) قرار داشت و مقامات اشغالگر او را از مراقبتهای پزشکی حیاتی محروم کردند، که منجر به قتل او شد.» پرس تیوی ایران نیز به نقل از بیانیهٔ حماس گزارش داد که زنید به دلیل «شکنجه و اقدامات وحشیانه» کشته شده است.
- وفا به نقل از گزارشهای پزشکی ارائه شده از سوی خانوادهٔ الرفاعی، گزارش داد که او «پیش از بازداشت از مشکلات قلبی رنج میبرد و به پیگیری پزشکی فشرده نیاز داشت.»
- رویترز مستقر در لندن، از طارق ربی صافی، پزشک و امدادگر فلسطینی، در مورد مصعب هنیه نقل قول کرد: «این جوان قوی بود، اما به دلیل کمبود غذا، کمبود نوشیدنی و شکنجهٔ مکرر، جلوی چشمان ما به شهادت رسید.»
و این مرگها تنها آخرین فصل از یک تاریخ طولانی و مستند از سوءاستفاده در زندانهای اسرائیل است. از زمان اشغال غیرقانونی کرانه باختری و نوار غزه در سال ۱۹۶۷ تا ۲۰۰۶ (آخرین آمار موجود)، اسرائیل بیش از هشتصد هزار فلسطینی را زندانی کرده است؛ آمار بهروز شده احتمالاً بسیار بالاتر خواهد بود. از این تعداد زندانی، ۳۱۴ نفر در بازداشت اسرائیل جان باختهاند.
سوءاستفادههای زندان ادامه دارد، پوشش رسانهای خبر
در سال ۲۰۲۴، حداقل چند مورد از مرگ زندانیان فلسطینی از سوی رسانههای شرکتی ایالات متحده پوشش داده شد، از جمله مرگ دکتر عدنان احمد البرش، رئیس ارتوپدی در بیمارستان الشفاء و ایاد الرنتیسی، مدیر بیمارستان کمال عدوان در بیت لاهیا.
به ویژه، وال استریت ژورنال مقالهای (بیش از دو هزار و پانصد کلمه) منتشر کرد دربارهٔ اینکه چگونه مرگ البرش و سایر فلسطینیان زندانی «به اتهامات سوءاستفاده دامن میزند.»
سوءاستفادههای درون بازداشتگاه نظامی سدی تیمان اسرائیل نیز در رسانههای شرکتی ایالات متحده، از جمله پُست، ژورنال، بیزنس اینسایدر و به کاملترین شکل، سیانان و تایمز مورد توجه قرار گرفت.
در همین حال، در سال ۲۰۲۵، پُست و تایمز گاهی جزئیات مربوط به شرایط زندانهای اسرائیل را در زیر جزئیات ادعایی دربارهٔ ارتباط زندانیان فلسطینی با تروریسم و/یا اقدامات تروریستی قرار دادند.
در سال ۲۰۲۵، تایمز همچنین مقالهای دربارهٔ سدی تیمان با تیتر «دادستان نظامی اسرائیل، پنج نیروی ذخیره را به سوءاستفاده از یک بازداشتشده متهم کرد» منتشر کرد. این مقاله از بردن نام بازداشتشده خودداری کرد و نوشت که او «تنها با حروف اول نامش شناسایی شده است.»
کمبود توجه رسانههای ایالات متحده در سال ۲۰۲۵ را نمیتوان به فقدان سوءاستفاده یا فقدان سرنخهای موجود نسبت داد. در ماه جولای، یک گزارش افشاگرانه از روزنامهٔ اسرائیلی هاآرتص نشان داد که زندان مگیدو یکی از خشنترین زندانهای اسرائیل است. این گزارش «بیتوجهی پزشکی» را آشکار کرد، از جمله «گسترش سریع» جرب (گال) و «احتمال بالای شیوع یک بیماری مسری رودهای» که منجر به اسهال و کاهش وزن میشود؛ این وضعیت تا حدی ناشی از کاهش جیرهٔ غذایی نیز بوده است. خشونت معمول و روزانه نیز در زندان مگیدو شایع است، از جمله پاشیدن گاز به صورت زندانیان، ضرب و شتم با باتوم، لگد زدن و حمله به زندانیان با مشت یا چوب.
هاآرتص مرگ دو زندانی فلسطینی را توصیف کرد که یکی از آنها دچار «شکستگی دندهها و شکستگی جناغ سینه» بود و «قبل از مرگ به شدت از ناحیه سر مورد ضرب و شتم قرار گرفته بود» و دیگری از «شکستگی دندهها، آسیب به طحال و التهاب شدید در هر دو ریه» رنج میبرد. این شرایط قبلاً بارها از سوی CDA و اضمیر مستند شده بود.
مقالهٔ هاآرتص جزئیات بیشتری را در مورد مرگ احمد ارائه کرد، از جمله اینکه او «در حیاط زندان از حال رفت و درگذشت.» هاآرتص یافتهٔ پزشک را نیز شامل شد که احمد «تقریباً هیچ بافت چربی در بدنش باقی نمانده بود، از التهاب رودهٔ بزرگ رنج میبرد و به جرب آلوده شده بود.»
هاآرتص همچنین گزارش داد که وقتی در مورد اینکه آیا کالبدشکافی «منجر به اقدامی شده است» سؤال شد، وزارت بهداشت «از ارائهٔ جزئیات خودداری کرد.» این مقاله شامل اظهارات یک زندانی شانزدهساله بود که هاآرتص او را با نام مستعار «ابراهیم» معرفی کرد. ابراهیم گفت که پس از مرگ احمد، «خشونت کاهش یافت اما متوقف نشد.» هیچ رسانهٔ خبری شرکتی ایالات متحده گزارش هاآرتص را پوشش نداده یا پیگیری نکرده است.
اخبار صفحه اول: «گروگانهای اسرائیلی»
در مقایسه، مطبوعات شرکتی ایالات متحده تمرکز بسیار بیشتری بر زندانیان اسرائیلی در بند حماس گذاشتهاند – که استاندارد دوگانهٔ دیرینهمستند را برجسته میسازد.
در ۷ اکتبر ۲۰۲۳، حماس و دیگر گروههای شبهنظامی فلسطینی دستکم ۲۵۲ نفر را از اسرائیل به نوار غزه ربودند— این تعداد کمی بیش از ۲ درصد از کل آمار فعلی زندانیان فلسطینی است. حدود بیست نفر از آنها «عضو نیروهای امنیتی اسرائیل بودند که بسیاری از آنها از آن زمان در اسارت کشته شدهاند.» از آن زمان، ۱۴۸ زندانی اسرائیلی زنده به اسرائیل بازگردانده شدهاند، به همراه بقایای بیش از پنجاه نفر دیگر. تا ۳۱ جولای، پنجاه نفر دیگر از اسرائیلیها همچنان در اسارت حماس باقی ماندهاند، اگرچه ارتش اسرائیل (IDF) معتقد است که بیست و هشت نفر از این افراد جان باختهاند.
از ۱ ژانویه ۲۰۲۵، ما دریافتیم که بقایای بیست و یک اسرائیلی که در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ اسیر شده بودند، یا به اسرائیل بازگردانده شده یا از سوی آن بازیابی شده است. بر اساس تحلیل ما از پروکوئست، هر یک از این اسیران اسرائیلی در سال ۲۰۲۵ در پوشش خبری روزنامههای شرکتی ایالات متحده ذکر شدهاند. حداقل هفت نفر از این اسیران اسرائیلی در سال ۲۰۲۵ در گزارشهای خبری صفحه اول مورد اشاره یا برجستهسازی قرار گرفتند:
- تصویری با زیرنویس «حماس با تابوتی حامل عکس کفیر بیباس، نوزاد اسرائیلی که با پدر و مادر و برادرش گروگان گرفته شد» در تاریخ ۲۱ فوریه در صفحه A1 نسخه چاپی نیویورک تایمز ظاهر شد.
- روز بعد، مقالهای با عنوان «تحلیل خبری» درباره مرگ شیری بیباس و دو پسر کوچکش در صفحه A1 نسخه چاپی منتشر شد. خانواده بیباس همچنین در ۲۳ فوریه در صفحه A1 نسخه چاپی واشنگتن پست ذکر شدند.
- گاد و جودی هاگای در ۱۹ مارس در صفحه A1 نسخه چاپی یواسای تودی ذکر شدند.
- یوسف و حمزه الازیادنه در ۱۲ ژانویه در صفحه A1 نسخه چاپی واشنگتن پست برجسته شدند.
واضح است که رسانهها باید درباره اسیران اسرائیلی گزارش دهند – نه فقط مرگ آنها، بلکه هنگام آزادیشان، و جزئیات تجربیاتشان را شرح دهند.
با این حال، زمانی که رسانههای شرکتی ایالات متحده مصیبت اسرائیلیهای در بند حماس را برجسته میکنند، اما از انجام همین کار برای فلسطینیهای در اسارت اسرائیل خودداری مینمایند – بهویژه در شرایطی که گروه دوم بخشی از چیزی هستند که بسیاری از ملتها، سیاستمداران، محققان، کارشناسان و دیگران آن را «نسلکشی» میدانند – تنها در راستای منافع دولت اسرائیل است.
این مقاله اولین بار از سوی فَیر (FAIR)، یک گروه نظارت بر رسانههای ملی، منتشر شده است.
دربارهٔ نویسنده
درو فاواکه روزنامهنگار آزادی است که در شیکاگو مستقر است. او مدرک کارشناسی خود را در رشتهٔ روزنامهنگاری از دانشگاه باتلر دریافت کرده و در ساوانا، جورجیا، در زمینهٔ جرم و سیستم قضایی گزارش تهیه کرده است.
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.