اینکه چرا متخصصین سیاست در کاخ سفید از ارائه گفتمان‌های جدید در برابر تهران عاجزند و چرا حداقل از قدرت نرم خود در ایجاد یک «جنگ گفتمانی» که تصمیم‌گیران اصلی در تهران را مستأصل کند،‌ استفاده نمی‌کنند بر نگارنده پوشیده نیست و از مدتها پیش در باره آن نوشتم و توضیح دادم چرا نوابغ سیاسی در واشنگتن بیشتر سلبریتی‌های سیاسی بی‌استعدادی هستند که بنا به ملاحظات ارتباطاتی به مناصب عالی رسیده‌اند. به هر حال، منظور این نوشته این است که استفاده از عبارت مبهم و ناروشن فشارحداکثری توسط برخی کارمندان کاخ سفید و این ادعا که چنین سیاستی با شکست مواجه شده، عملاً لاپوشانی حقیقت به نفع منافع ایدئولوژیک است. اساساً منظور از فشار حداکثری چیست؟ کدام اکثر؟ آیا حدی برای این اکثر متصور است؟ اساساً نوع پاسخ ایران به سیاست‌های مختلف اعم از حداقلی یا اکثری چیست سوای از آینکه آیا چنین سیاست‌هایی اصلاً از حدی برخوردارند یا خیر؟ مسأله این است که کسانی که با تحلیل دینامیک رفتارهای بازیگران آشنایی دارند، می‌دانند پاسخ نظام‌های سیاسی مشابه آنچه در ایران کنونی قدرت را در دست دارد «آشوبناک» است و ممکن است با تغییرات اندکی موجب تغییر بزرگی در فاز رفتاری شود. تحلیل سیستم‌های آشوبناک و انطباق آن با مدل رفتاری تصمیم‌گیران ایران کمک می‌کند تا بتوان با طراحی گفتمان‌های رقیب و ایجاد فشار گفتمانی، اینگونه نظام‌های سیاسی را وارد پیچیدگی کرد که در نهایت به تصمیم‌گیری‌های غیرمترقبه آن منجر شود. به عنوان مثال، پاسخ نظام سیاسی ایران به شوک سیاسی حاصل از انتخاب سید محمد خاتمی در دوم خرداد ۷۶، و سردرگمی آن برای مدت یکسال تمام، نشان می‌دهد نظام ایران در مقابل شوک‌های ناگهانی عملاً مستأصل است. تسلیم رهبر کنونی نظام اسلامی در مقابل اعتراضات دانشجویی در واقعه کوی دانشگاه، نشان می‌دهد تصمیم‌سازان ایران تا چه حد در مقابل تهاجمات شوکی بی‌دفاع هستند. نمونه دیگر آن در آغاز حمله آمریکا به عراق دیده شد که چگونه رهبران ایران از ترس ایجاد وضعی مشابه برای آنان، پیشنهادهای بسیار مناسبی برای حل و فصل مشکلات به آمریکا ارائه کردند. چنین رفتارهایی در گونه‌های مختلفی از حیوانات نیز دیده می‌شود. به عنوان مثال سگ نمونه مناسبی برای تحلیل اینگونه رفتارهاست. این‌گونه جانور در برابر هر ضعف و خللی که در طرف مقابل احساس کند وضعیت تهاجمی به خود می‌گیرد، در حالیکه در مقابل کنش‌های شوکی تنها انتخاب او تسلیم است.

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)