خیز دولت برای حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی در میان ترس و لرز!

روز یکشنبه ۲۳ آبان کابینه رئیسی لایحه حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی را به مجلس داد. مجلس حکومتی اما عجله ای در تصویب این طرح نداشت. نه دو فوریت آن را تصویب کرد و نه یک فوریت آن را. بلکه در اعداد لوایح عادی اعلام وصول شد.

احتیاط دولت رئیسی در تقدیم لایحه برای چیست؟

خود دولت به رغم هیاهوی بسیار در مورد حذف این ارز بسیاری با احتیاط قدم بر می دارد. رئیسی قبلا اعلام کرده بود که مردم را شوکه!‌ نخواهد کرد. البته اشاره او به شوکه شدن مردم عطف به قیام آبان ۹۸ است که این باند تلاش دارد آن را ناشی از شتابزده عمل کردن دولت روحانی بداند.

برخی کارشناسان حکومتی می گویند که با حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی تورم سه رقمی! می شود و قیمت‌ها سر به فلک می کشد. اما برخی دیگر می گویند این ارز جز فساد و رانت و فربه شدن عده‌ای نتیجه دیگری نداشته است.

عباس عبدی یکی از تئوریسین های باند مثله شدن اصلاح طلب در روزنامه اعتماد در مطلبی با عنوان «دلار ۴۲۰۰ تومانی استخوانی در گلوی دولت» نوشت: «ادامه این راه دیگر ممکن نیست. هیچ اختیاری وجود ندارد. تغییر راه فقط با حذف دلار ۴۲۰۰ تومانی ممکن است. هرچند این راه نیز عوارض خاص خود را دارد. مثل هر جراحی دیگری که انجام می شود». [حذف ارز ۴۲۰۰تومانی؛ بمب ساعتی در انتظار خامنه‌ای، رئیسی + ویدئو]

کارشناسان حکومتی چه می گویند؟

عباس عبدی از باند مغلوب معتقد است که برغم همه عوارض این لایحه باید همین مسیر را طی کرد و  راه دیگری برای فرار از منجلاب ارز دو نرخی وجود ندارد.

اما مرتضی افقه در روزنامه ستاره صبح نظر دیگری دارد: «مسئولان بر این باور هستند که با حذف ارز ترجیحی وضعیت بهتر می شود. ولی واقعیت این است که بدتر خواهد شد. به دلیل اینکه در حال حاضر دولت کمبود نقدی دارد و با علم به این موضوع که کمبود پول دارد دست به چنین اقدامی زده است. اگر پازل‌ها را کنارهم قرار بدهیم،می توانیم نتیجه بگیرم که هدف دولت از این اقدام جبران کسری بودجه است. بنابر این چشمش را به روی ریسک احتمالی و احتمال اینکه تنش سیاسی هم داشته باشد، بسته است. در پی حذف ارز ۴۲۰۰ قطعا تبعاتی را خواهیم داشت.

حذف ارز ۴۲۰۰ پرتگاه جدید حکومت

البته این کارشناس حکومتی توجه  نکرد که ابراهیم رئیسی نیز می داند که کابوسی مانند آبان ممکن است در پیش باشد اما همان طور که عبدی اعتراف کرد چاره ای غیر از این ندارد.

راغفر یک اقتصاد دان دیگر حکومتی نیز در روزنامه آرمان در این مورد همین نظر را دارد: «رئیسی در مجموع انجام چنین کاری در کوتاه مدت را به صلاح نمی دانند و به همین خاطر سه خطر قرمز معرفی کردند؛ جلوگیری از افرایش هرگونه قیمت، ممانعت از کاهش ارزش پول ملی و عدم آسیب به معیشت طبقات و اقشار محروم. در حالی که افزایش قیمت ارز قطعا از هر سه این خطوط قرمز عبور خواهد کرد». [راغفر؛ با حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی آبان ۹۸ تکرار خواهد شد + ویدئو]

همان طور که این کارشناس حکومتی پیش بینی کرد، خط قرمز گذاشتن رئیسی بیشتر به یک شوخی شبیه است. چون قطعا حذف این ارز به یک رکورد شکنی در قیمت‌ها منجر خواهد شد.

برای فهم پارادوکسی که خامنه ای و رئیسی و کلیت حکومت در آن گرفتار است، باید چند واقعیت را یاد آور شد:

یک. اقتصاد حکومت فرو پاشیده است. باتلاق اقتصادی به طور واقعی حکومت را گرفتار خود کرد. خزانه خالی است و  دولت حداقل ۳۰۷ هزار میلیارد تومان به گفته مرکز پژوهش‌های مجلس بدهکاری دارد.

دو. ارز ۴۲۰۰ طی این سالیان به یک منبع درآمد کلان برای برخی باندهای حکومتی تبدیل شده است. مافیای حکومتی از قبل این ارز میلیاردها دلار دزدیده و فربه‌تر شده است. و طبیعی است که اکنون در مقابل حذف این ارز مقاومت کند.

سه. نباید از یاد برد که کابوس آبان ۹۸ هر روز در مقابل سران حکومت خود را نشان میدهد. هر تصمیمی و هر طرح ولایحه‌ای نیاز به آن دارد که حکومت چند بار در باره آن فکر کند و مورد بررسی مجدد قرار بدهد.

چهار. خامنه ای و رئیسی اکنون دوباره خود را در موقعیت قبل از گران کردن بنزین در سال ۹۸ می بینند. قطعا آنان پول حاصل از این لایحه را برای افزایش رفاه مردم نمی خواهند. بلکه با حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی می خواهند کسری بودجه خود را جبران کرده و برای برنامه اتمی و موشکی و تروریستی هزینه کنند. برای همین همان بازی  ۹۸ را با ارز ۴۲۰۰ تومانی براه انداختند. [حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی مقدمه افزایش قیمت‌ها و خشم فرودستان]

بنابراین هم خامنه ای و هم دولت رئیسی، شمشیر داموکلس را بالای سرخود احساس می کنند. شمشیری که یک طرف آن را ورشکستگی اقتصادی حکومت تشکیل می دهد و سمت دیگر آن را تهدید قیام و خیزش عمومی مردم. آنان تلاش می کنند بین این دو وضعیت یک بازی کنند و برای خود راه نجاتی پیدا کنند. آیا مردم و شرایط انفجاری جامعه چنین اجازه‌ای را به خامنه ای و رئیسی می دهد؟