دوم تير ماه زادروز صمد بهرنگى است ، كسى كه شايد بتوان او را تأثير گذارترين و ماناترين نويسنده حوزه كودكان در تاريخ معاصر ايران دانست.

برجسته ترين و مشهور ترين اثر داستانى صمد بهرنگى، “ماهى سياه كوچولو” است كه در حقيقت روايت يك شورش و انقلاب است بر محيط پيرامون و جهل و ترس سنتى گذشته گان

اما صمد با خلق كاركتر “اُلدوز” و سلسله داستان ها پيرامون وى از انقلابى گرى به معنی قهرمان سازی  به كنش اجتماعى ميرسد چون اُلدوز (كودك هميشه تحت ستم زن بابا) ، با كمك امكانات پيرامونش سعى در فائق آمدن بر مشكلات ميكند و از همين رو است كه داستان هاى “اُلدوز و كلاغ ها” ،، “اُلدوز و عروسك سخن گو” و … شكل ميگيرد .

صمد بهرنگى شكاف هاى اجتماعى را به خوبى ديده بود و از جمله كسانى بود كه جهل را مقصر اصلى بدبختى هاى جامعه ميدانست و دانائى را تنها راه چاره و از معدود افرادى بود كه به جاى تز پردازى و ژست هاى روشنفكر معابانه و كافه نشينيى هاى بى ثمر، عملا شروع به فقر فرهنگى زدائى كرد و اين كنشگرى تا بدانجا ادامه يافت كه در ايام فراغت با كوله بارى از كتاب ، به دهات صعب العبور آذربايجان ميرفت تا براى كودكان و نوجوانان كتاب بخواند.

در حقیقت صمد سعی در آن داشت تا همه کودکان پیرامون خود را تبدیل به یک الدوز بالقوه کند، الدوزهائی که با دوری از جهل جامعه و با کمک افراد و ابزار پیرامون از بند نادانی برهند و بتوانند انقلابی هر چند کوچک حتی در خانواده خود به پا کنند.  

هر چند از صمد بهرنگى آثار بسيار بر جا ماند اما به قولى :

“بزرگترين اثر صمد، زندگيش بود”

افسوس كه اين معلم يگانه فرصت رشد بيشتر نيافت و عمرش طولانى نبود.

 
سید ضیا خلیلی
 
 
 
 
 
 
 
 
 

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)