قبلا در نوشته “خطای انسانی” توضیح دادم چرا با فرض پذیرش تمام مدعای مسئولین نظامی کشور، حادثه ناگوار سقوط هواپیمای مسافربری خط اکراین یک “خطای غیرعمد” نیست و باید آن را از مصادیق “خطای شبه عمد” دانست (باز هم تکرار می‌کنم با فرض پذیرش اینکه هیچ عمدی در اسقاط هواپیما و همچنین هیچ عمدی در نبستن ترافیک هوایی در آن ساعات پرالتهاب نبوده باشد) 
صحبت‌های اخیر صادق کوشکی استاد دانشگاه امام حسین متعلق به سپاه پاسداران را می‌توان شاهد دیگری بر استدلالات ارائه شده در نوشته بالا دانست. ایشان در عباراتی نه چندان مناسب احساس خود را نسبت به فراخوان یکی از کارگردانان سینمای ایران برای سوگواری کشته شدگان سقوط هواپیما ابراز داشتند. حتی اگر بپذیریم که ایشان قلبا قصد و نیت نامناسبی نیز نداشته‌اند، این سوال باقی می‌ماند که جناب ایشان چرا از رساندن منظور و مقصود خود در عبارات مناسب ناتوانند؟ آیا ناتوانی ایشان در انتخاب واژگان مناسب برای انتقال پیام خود با شانیت ایشان به عنوان استاد دانشگاه نظامی سپاه متناسب است؟ آیا عدم توانایی ایشان در درک محیط، مخاطب و فضا با ضریب هوشی مورد نیاز برای تربیت دانشجویانی که بسیاری از آنان پشت دستگاههای حساس نظامی خواهند نشست، همخوانی دارد؟
پاسخ به این پرسشها البته بستگی به انتظارات از دانشکده های نظامی در کشورهای مختلف دارد. در مورد دانشکده امام حسین سپاه اگرچه انتظار نداریم که استانداردهای آن در جذب نیرو، کادر اساتید، محققین و همچنین دیسپلین آموزشی مانند دانشگاههای خوب دولتی ایران باشد اما آیا مناسب است با چنین استانداردهای پایینی، و با چنین استادهایی که توانایی رساندن پیام خود را در واژگانی مناسب ندارند، مسئولیت تامین امنیت کشور را به تربیت شدگان چنین مراکزی سپرد؟
خطایی که از دانش آموختگان این مراکز صادر می‌شود را به هیچ عنوان نمی‌توان خطای غیر عمد به حساب آورد. این یک خطای سیستمی است که در فرایند آن اساتیدی مانند جناب کوشکی جذب می‌شوند و به تربیت کسانی گماشته می‌شوند که در مراکز حساس مسئولیت تامین امنیت غیرنظامیان را بر عهده دارند. چگونه می‌توان اطمینان داشت دانش آموختگان این مراکز تحت راهنمایی چنین اساتیدی برای رساندن پیام خود بی جهت از تفنگ و موشک استفاده نکنند؟ در علوم و مهندسی، خطاهای صادره از چنین سیستمی را خطاهای سیستمی می‌نامند. در حقوق کیفری اما اینگونه خطاها را به نام خطای شبه عمد می‌شناسند. 

 

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)