امروزه انرژی های سبز و تجدید پذیر نقش کلیدی ای در انتقال انرژی پایدار ایفا می کنند از این رو توجه به این پدید نو و روبه رشد باید در چهار چوب وسیع توسعه اجتماعی و اقتصادی در اقتصاد های منطقه ای مورد توجه ویژه قرار گیرد چرا که این امر سبب می گردد تا رشد اقتصادی در جوامع روندی رو به بهبود درپیش گیرد ، اشتغال و تعامل و تجارت افزایش پیدا کرده ، امنیت آبها تامین شود و در نهایت گسترش و توسعه اجتماعی و اقتصادی حاصل شود.

منطقه خاورمیانه به دلیل منابع سرشار انرژی و استفاده از سوخت های فسیلی طی سالهای اخیر به مشکلات عدیده ای در زمینه بهداشت ، آلودگی هوا و مسائلی از این دست رو به رو شده است. عمدتا کشورهای در این ناحیه به دلیل اینکه کشورهای رو به توسعه ای هستند با استفاده بیش از حد انرژی مواجه اند. رشد جمعیت ، تکنولوژی ها رده پایین سبب گشته تا این منطقه علارغم همه پتانسیل هایی که برای توسعه انرژی های پاک دارد هنوز نتواند به درصد قابل توجی از بهره برداری از این نوع انرژی ها دست پیدا کند علاوه بر این توسعه نیروگاههای برق آبی فرایند بحران آب در این منطقه را بیش از پیش بحرانی کرده است. با این حال با وجود همه منابع بالقوه در منطقه تا سال 2015 تقریبا 80 درصد از منابع انرژی از طریق انرژی های تجدید ناپذیر و صنایع آلوده کننده تامین می شده است و تنها 6 درصد از این منابع از طریق انرژی های پاک تامین می شد. با این حال روند فعلی نشان می دهد که چشم انداز انرژی های پاک به سرعت در حال تغییر است هر چند که از مجموع کشورهای خاورمیانه تنها چند کشور در این زمینه پیشگام هستند. عربستان ، امارات ، مصر و  تونس از مهمترین این کشور ها محسوب می گردند که در رتبه بندی های جهانی نیز مقام در خور توجهی نسبت به سایر کشورهای منطقه دارند به طوری که مصر توانسته خود را در مقام 36 جهان برساند هر چند در سال 2018 و 2019 عربستان ، دوبی و ابوظبی با سرمایه گذاری و توسعه ای که در این عرصه انجام دادند جزء پیشتازان در تولید انرژی های پاک در منطقه قرار گرفته اند. به نظر می رسد با توجه به اهداف بلند پروازانه ای که بسیاری از کشورهای عربی منطقه دارند تولید انرژی های سبز در دستور کار بسیاری از این کشورها در طی یک دهه آینده  باشد به طوری که عمده این کشورها در صدد اند تا با افزایش همکاری های بین المللی دست به احداث بازارهای مشترک منطقه ای در جهت تولید برق سالم بزنند. بر اساس براوردهای صورت گرفته کشورهای عرب منطقه در تلاش اند تا چشم انداز 2030 حداقل 80 گیگاوات برق از طریق روش های انرژی های تجدید پذیر تولید نمایند در همین راستا طرح ها و برنامه های مطالعاتی مختلفی در این زمینه صوررت گرفته و سرمایه گذاریهایی که در این خصوص شکل گرفته نشان از توجه ویژه کشورهای منطقه برای ایجاد یک بازار مشترک برق با ظرفیت تولید 80 GW است. به طور مثال در طی سه سال گذشته میزان سرمایه گذاری در این حوزه از 1.2 میلیارد دلار به بیش از 11 میلیارد دلار در منطقه افزایش یافته است که رشد قابل توجی را از خود نشان می دهد.

از میان این کشوها امارات متحده عربی به عنوان محور اصلی در تولید این نوع از انرژی های است. امارات توانسته با بهبود شاخص های جهانی برای توسعه بسترهای لازم جهت بهره برداری از انرژی های تجدید پذیر رتبه قابل توجهی را در میان کشورها منطقه و حتی جهان به خود اختصاص دهد. به طور عمومی برای میزان سنجش کشورها هفت شاخص مورد بررسی قرار می گیرد که امارات در هر یک از این هفت شاخص حائز رتبه است. این هفت شاخص عبارتند از legal frame work renewable energy  (100) ، planning for renewable energy expansion (69) ،for renewable energy incentives and regulatory support (92) ، attributes of financial and regulatory incentives (67) ، network connection and use (37) ، counterparty risk (91) ، carbon pricing and monitoring (50) ، عمده کشورهایی که در این شاخص ها روند رو به رشدی را داشته باشند می توانند با بهره گیری از ظرفیت های آژانس بین المللی انرژی های تجدیدی پذیر International Renewable Energy Agency (IRENA)  همکاری های خود را در جهت بسط و توسعه همکاری های بین المللی افزایش دهند. این سازمان با همکاری از طریق نظارت فنی و حمایت مطالعاتی و سرمایه ای وضعیت و پتانسیل های کشور ها را مورد ارزیابی قرار می دهد و چهارچوبی برای نوع همکاری و  توسعه بسترهای لازم را در این کشور ها فراهم می آورد. در حال حاضر IRENA در همکاری با کشورهای منطقه در  حال تهیه و تدوین نقشه راه و مشارکت چندین شرکت کننده در سطح منطقه است تا با ایجاد سازوکارهایی ، بسر یک بازار مشترک برقی در منطقه به صورت یکپارچه را فراهم آورند. درواقع IRENA با  کمک های مالی و فنی برای حمایت از کشورهای عربی در طراحی (NREAP) ، توسعه و تامین یک پروژه جامع و توسعه ظرفیت سازی کل پروژه از طریق (برنامه ریزی ، ارزیابی منابع ، مطالعات امکان سنجی و پیاده سازی) ، کاوش پتانسیل ها و فرصت ها برای گزینه های انرژی های تجدید پذیر از قبیل؛ گرمایش ، زیست توده ، گزینه های ذخیره آبی و پمپاژ و … ، ایجاد یکپارچکی شبکه در منطقه عربی برای ادغام بیشتر برق منطقه ای ، ایجاد و افزایش منابع انرژی تجدیدپذیر اداری ، ایجاد یک چهارچوب برای بهبود همکاری های بین المللی با منطقه عربی برای استقرار انرژی تجدیدپذیر و کاهش ریسک سرمایه گذاری در بخش عمومی و خصوصی ، انجام مطالعه برای ارزیابی وضعیت تولید محلی و برنامه های آینده ، به گسترش و تشویق کشورهای منطقه برای بهره برداری و استفاده از انرژی های پاک کمک کند.

انتهای مطلب / #

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)