گزارش پیش رو که توسط روزنامه نیویورک تایمز تهیه شده،اشاره به مجموعه آثار امپراتوری پارسی در موزه ی لوور پاریس ، ارزش فراوان آنها و تشویق مخاطبان این روزنامه به بازدید از این آثار، را دارد.

 

یک ستون عظیم سنگی مزین به دو گاو نر به حالت زانو زده در موزه لوور

سی و شش ستون از این نوع نگهدارنده سقف سالن مهمانی کاخ داریوش به متراژ 128 هزار متر مربع در شوش بوده است.

عکس از ژولین میگنوت-نیویورک تایمز

 

پاریس-“من تنها یک بار در سال 1982 طی سفری به مرز غربی ایران، که به دلیل دعوت دولت ایران از یونسکو برای نمایش خرابی ها به بار آمده توسط  دولت عراق در  جریان جنگ ایران- عراق، موفق به بازدید از شهر شوش قسمتی از استان خوزستان که منطقه ی مورد حمله ی عراق بود، شدم.”

در انجیل عهد عتیق،شوش مکانی است که استر(ملکه یهودی ایران) تعداد زیادی از یهودیان را از هلاکت نجات داد.
این قصر توسط داریوش،پادشاه هخامنشی به وسعت 250 هکتار در قرن پنجم پیش از میلاد مسیح ساخته شد.حمله های عراق به ایران، در طول جنگ ،آسیب های جدی به این مکان تاریخی زد.

زمانی که داریوش به عنوان امپراتور در ایران به قدرت رسید،شوش،یکی از قدیمی ترین شهرهای جهان را، به عنوان پایتخت سیاسی،تجاری دائمی خود در کنار تخت جمشید(مکانی بسیار معروف که خود داریوش بنا کرده بود) قرار داد.
حتی قبل از جنگ ایران و عراق،بواسط ی حملاتی که طی قرن ها توسط دزدان و غارتگران برای غارت گنجینه های این قصر انجام شده بود،بناهای زیادی برای مشاهده را باقی نگذاشته است.
در سال 1885 شروع حفاری ها توسط باستان شناسان فرانسوی، منجر به کشف بیش از ده هزار اثر تاریخی و انتقال آنها به موزه لوور فرانسه شد.ژولین کانی،مدیر کل بخش ایران موزه لوور می گوید:
“فرانسه در آن زمان یک توافقنامه ی دیپلماتیک انحصاری بسیار هوشمندانه در اختیار داشت که به موجب آن فقط فرانسوی ها مجاز به حفاری در مناطق باستانی ایران بودند و البته اجازه خروج تمامی آثار مکشوفه به فرانسه را نیز داشتند”.

کتیبه ای منقش به سربازان هخامنشی مکشوفه در کاخ داریوش هخامنشی در شوش
عکس از ژولین میگنوت،نیویورک تایمز.

 

پس از به قدرت رسیدن رضاشاه پهلوی در 1925 قرارداد جدیدی مورد مذاکره و در سال 1928 منعقد گردید.
براساس قرارداد جدید:
“تمام اکتشافات به صورت مشترک و مساوی بین ایران و فرانسه تقسیم می شدند.”
انقلاب ایران در سال 1979 نقطه پایانی بر تمام قراردادهای اینچنین بود.
امروزه بقایای شوش جزء،ارزشمندترین دارایی های موزه لوور به شمار می روند اما برخلاف آثار عامه پسند این موزه مانند مونالیزا(که از نقطه ورودی موزه تا محل تابلو نشانه گذاری شده است) یا مجموعه اسلامی(با 30هزار مترمربع وسعت در بخش مدرن موزه) اتاق های محل آثار کاخ داریوش بسیار کم بازدید و دشوار برای یافتن است.

دسته گلدان بزکوهی متعلق به قرن چهارم  قبل از میلاد مسیح
عکس از ژولین میگنوت-نیویورک تایمز

 

برای رسیدن به محل نگهداری آثار امپراتوری پارسی،باید از طریق ورودی “پاساژریچل”درون موزه حرکت کنید و پس از ورود به قسمت آثار باستانی و گذشتن از مجموعه غول آسای ماقبل تاریخ افریقایی و غرفه ی دوره اسلامی (از شمال افریقا تا شبه جزیره عربستان را تشکیل می دهند) به پله ای می رسید که پس از بالارفتن از طریق اتاق 231 به  اتاق 305 از سمت چپ رفته  و مسیر خود را با گذر از اتاق 308 و چندین اتاق دیگر ادامه میدهید تا به اتاق آثار برسید.
متاسفانه من مسیر بهتری پیدا نکردم! بهرحال به زحمتش می ارزید!
داستان شوش برای بازیدکنندگان و حتی بازدیدکنندگان ایرانی تا حدی گیج کننده بود و اکثر آنان،آثار شوش را با آثار تخت جمشید اشتباهی می گرفتند.

آقای کانی توضیح داد که در سال 2018 موزه با تعبیه نمایشگر سه بعدی در کنار این آثار،امکان سفر مجازی به شوش به زبان های فرانسوی،اسپانیایی و انگلیسی را برای بازدیدکنندگان فراهم آورد.
این سفر مجازی  با ورود به دروازه ورودی کاخ داریوش آغاز و در ادامه با گشت و گذاری در سالن مهمانی کاخ و در انتها به سالن دربار ختم می شود.
نقطه عطف آثار امپراتوری پارسی در لوور،ستون سنگی به ارتفاع تخمینی  210 متر مزین به دو گاو نر بالدار در مرکز این سالن است.
36 عدد از این ستون ها نگهدارنده سقف،سالن مهمانی کاخ داریوش به وسعت 128هزار مترمربع در آپادانایِ شوش بوده اند.قسمت بالایی این ستون از چند قطعه ی یافته شده در محوطه ی قصر،بازسازی شده است.

ستون سنگی سیاه به ارتفاع دومتر بهمراه حکاکی منشور حمورابی
عکس از ژولین میگنوت-نیویورک تایمز

 

کتیبه ها با لعاب خیره کننده به رنگ فیروزه ای،سبز،قهوه ای،سفید و زرد تزیین شده اند.

یکی از خارق العاده ترین اشیاء موجود در مجموعه لوور،دسته گلدانی متعلق به قرن چهارم قبل از میلاد مسیح به شکل بزکوهی بالدار است.
این اثر به طوری استادانه و بسیار ظریف،در حالتی شبیه به پرواز از جنس طلا و نقره ساخته شده است.
هم چنین ژتون های گِلی، به عنوان واحدهای مبادله کالا،بسته به کیفیت کالا و استوانه های سفالی مُهروموم شده به همراه جواهرات،طلا و سنگ های نیمه قیمتی،مجسمه های سفالی و فلزی کوچک به رنگ قرمز مایل به قهوه ای، مجسمه هایی عاج مانند  را می توان در این مجموعه مشاهده کرد.
قطعات کاشی های سیاه و سفید ساخته شده از مخلوطی ناشناخته،چنین مینماید که گویی کاشی ها از جنس مرمر ساخته شده اند.

زمانی که اتاق آثار داریوش را ترک می کنید،در گذر از مجموعه ایرانی لوور، لوح سنگی سیاه دومتری   به شکل یه انگشت سبابه بزرگ که به تنهایی در زیر نوری قرار دارد، که منشور حمورابی(قانون اساسی بابل در بین النهرین باستان) به زبان میخی بروی آن حکاکی شده،جلب توجه می کند.
تاریخ این لوح سنگی در حدود 1750 سال قبل از میلاد مسیح است و پس از دزدیده شدن،در قرن 12 میلادی به شوش بازگردانده شد.
این نوشته میخی مشتمل بر 282 قانون،شامل قوانین تجارت،برده داری،سرقت،نرخ بهره،پیش فرض بی گناهی افراد،اصل قصاص،درجه بندی مجازات براساس جایگاه اجتماعی افراد است.
برخلاف روال موزه لوور،قسمت متعلق به آثار باستانی خاور نزدیک،به شکل اعجاب برانگیزی خلوت و خالی از بازدیدکننده است،هر چند به گفته مسئولین موزه با اضافه شدن منشور حمورابی به دوره تحصیلی دبیرستان در فرانسه،روزانه  چند دانش آموز از این منشور بازدید می کنند.
مدیر بخش ایرانی موزه لوور می گوید:

“شما از دلیل علاقه من به ایران می پرسید؟ خب،به این دلیل که ایران زمانی قلب جهان بوده است.
امپراتوری پارس،پایتخت جهان در آن دوره بوده و شما با ورود به این بخش در لوور وارد قلمروی امپراتوری پارس خواهید شد”.

اِلِن سیُلینو مولف کتاب”تنها خیابان پاریس” و کتاب در حال انتشار”سِن،رودی که پاریس را آفرید.”
برگردان از محمد ظهرابی

 

 

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)