مکانیسم ماشه؛ ابزاری برای بازگشت تحریمها و واکنشهای متضاد ایران
بهدنبال رای نیاوردن قطعنامه تعلیق تحریمهای حکومت ایران در شورای امنیت و احتمال فعالشدن مکانیسم ماشه و بازگشت تحریمها در ۶ مهر ۱۴۰۴، سران و مقامات حکومت ایران واکنشهای متناقضی نشان دادند. موضوع چیست؟
در پی این رویداد، مقامات ایران واکنشهای متفاوتی نشان دادند. رئیسجمهور خامنهای، پزشکیان، در ۲۷ شهریور ۱۴۰۴ به بازگشت تحریمها واکنش نشان داد. او گفت: «اینطور نیست که اگر «اسنپبک» کردند ما میمیریم». وی افزود: «ما اکنون با کشورهای همسایه روابط خوبی داریم». او به عضویت در سازمانهای اوراسیا، شانگهای و بریکس اشاره کرد. به عقیده او، ایران میتواند با مرزهای خود به تجارت بپردازد.
در این میان، معتمدیزاده، عضو کمیسیون اصل ۹۰ مجلس، تهدید کرد. او گفت: «دشمن بداند ما نیز ماشههای مختلفی در اختیار داریم». او افزود: «کافی است تنگه هرمز برای مدتی کوتاه بسته شود دنیا تأثیر آن بر اقتصاد جهانی را میبیند».
در همین زمان، حکومت ایران از ارائه قطعنامه «ممنوعیت حمله علیه تأسیسات هستهیی» منصرف شد. این اقدام از ترس انزوا و آبروریزی جهانی بود.
نماینده حکومت ایران در وین، این عقبنشینی را توجیه کرد. وی مدعی شد که تصمیم گرفته شد بررسی این قطعنامه به کنفرانس آتی موکول شود.
غریبآبادی، معاون وزارت خارجه، تحریمها را جدی دانست. وی گفت: «این تحریمها کاغذپاره نیستند». او درباره فعال شدن مکانیسم ماشه توضیحاتی داد. او گفت: «به این معنا نیست که تحریمهای خاتمهیافته شورای امنیت بلافاصله بازمیگردد». وی افزود: «بلکه هفت تا هشت روز زمان خواهد برد». او تأکید کرد: «آثار روانی این اقدام از همین حالا باید مدنظر قرار گیرد». او افزود: «این آثار باید مدیریت شود».
امیرسعید ایروانی، نماینده حکومت ایران در سازمان ملل، نیز واکنش نشان داد. پس از نشست شورای امنیت، او تصمیم برای بازگشت تحریمها را «عجولانه، غیرضروری و غیرقانونی» خواند. او مسئولیت پیامدهای آن را متوجه آمریکا و سه کشور اروپایی دانست.
مکانیسم ماشه و تهدید از ترس!
یاسر جبرائیلی، رئیس پیشین مرکز ارزیابی مجمع تشخیص مصلحت، در شبکه ایکس نوشت. او دو راه پیش روی تهران میبیند. راه اول خروج از انپیتی و آزمایش هستهای است. او گزینه اول را تضمین امنیت میداند. راه دوم توسل به تمدید قطعنامه ۲۲۳۱ با امتیازات جدید است. او گزینه دوم را به منزله جنگ توصیف کرد.
احمد نادری، عضو هیئت رئیسه مجلس نیز در شبکه ایکس نوشت. او به روند بازگشت تحریمها اشاره کرد. او گفت: «تنها راه حفظ تمامیت ارضی و امنیت ملی ایران، دستیابی به سلاح هستهای است». نادری افزود: «خروج از انپیتی، اتخاذ سیاست ابهام و تست بمب اتمی تنها گزینه است». به عقیده او، این راه میتواند ایران را از سرنوشت عراق و لیبی مصون نگه دارد.
فداحسین مالکی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، اعلام کرد: «ایران برای هر سناریویی آماده است». او به احتمال خروج از توافق با آژانس اشاره کرد. او گفت ایران آماده «بررسی جدی خروج از انپیتی» است. او افزود: «فعال شدن مکانیسم ماشه بدون شک معادلات بینالمللی را تحت تاثیر قرار میدهد». او بیان کرد که این امر تنشها را افزایش خواهد داد.
مرتضی مکی، کارشناس مسائل بینالملل، گفت: «اگر این هفته معجزهای رخ دهد، مکانیسم ماشه به تعویق میافتد». محمد مخبر، مشاور خامنهای، مشروعیت تحریمها را زیر سوال برد. او گفت تحریمهای فعلی آمریکا چند برابر تحریمهای برجام است.
لارنس نورمن، خبرنگار والاستریت ژورنال، گزارشی منتشر کرد. نورمن نوشت ایران پیشنهاد داده بود در ازای تعهد اروپا به عدم فعال کردن مکانیسم ماشه، با رابرت ویتکاف، نماینده آمریکا دیدار کند. ملاقات میتوانست مستقیم یا غیرمستقیم باشد.ایران خواستار تضمین آمریکا برای عدم حمله نظامی بود.
کدام را باور کنیم دم خروس یا…؟
محور اصلی این پیشنهاد بر ذخایر اورانیوم ۶۰ درصد متمرکز بود. ایران متعهد شد که این ذخایر را رقیق یا حذف کند. شرط آن لغو قطعنامه ۲۲۳۱ توسط شورای امنیت بود. این امر گزینه مکانیسم ماشه را برای اروپا حذف میکرد.
در مقابل، ایران خواستار لغو تحریمهای آمریکا و سایر تحریمها شده بود. ایران پیشنهاد داد پس از این اقدامات، مذاکراتی برای حلوفصل نهایی مسئله هستهای برگزار شود.
در این مرحله، غرب هیچ ابزار تحریمی نخواهد داشت. همچنین، ایران تعهد جدیدی برای همکاری با آژانس نداد. این ادعا مورد قبول سه کشور اروپایی نبود.
آنچه به نظر میرسد این واقعیت است که سران حکومت ایران پیش از این قطعنامه و پسا آن تا زمان فعالشدن احتمالی مکانیسم ماشه، سیاست کوچکنمایی تاثیرات فعالشدن مکانیسم ماشه را پیش گرفتهاند.
رسانههای حکومت ایران پر از اظهارات مقامات ریز و درشت حکومت است که بر این طبل میکوبند که تحریمهای مکانیسم ماشه تاثیری ندارند، اثر آن از تحریمهای یکجانبه آمریکا خیلی کمتر است و… و صدها حیل از این قبیل.
اما سوال این است اگر تاثیرات مکانیسم ماشه این اندازه بیمقدار است چرا ملایان حاضر شدند در آخرین تماس با اروپاییها غنیسازی را به ۲۰ برسانند و با آمریکا ملاقات مستقیم داشته باشند؟
نه اینکه این پیام بدون اینکه گفته شود اضطرار شدید خامنهای را میساند که از فعالشدن مکانیسم ماشه جلوگیری کند. خاصه آنکه برگشت تحریمها غنیسازی حتی ۱ درصدی را نیز ممنوع میکند و ملایان را ذیل فصل هفتم منشور ملل متحد میبرد.
این سیاست قطعا تا روز قطعیشدن فعالشدن مکانیسم ماشه و بازگشت تحریمها ادامه خواهد داشت. یعنی سران حکومت ایران بر طبل ناکارآمدی این تحریمها خواهند کوبید.
اما پساآن، و «اگر معجزهای رخ ندهد» و مکانیسم ماشه فعال شود و تحریمها بازگردند باید منتظر افسارهایی بود که پاره میشوند. ۶ مهر سررسید است.
[شمارش معکوس اجراییشدن مکانیسم ماشه و وحشت در اردوگاه خامنهای]
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.