بیانیه انجمن دانشگاه صنعتی شریف (سوتا)
درباره محدودیتهای فزاینده بر ارتباطات مدنی، علمی و فرهنگی ایرانیان
در شرایطی که جامعه ایرانی در داخل و خارج از ایران، بیش از هر زمان دیگری به ارتباط، گفتوگو، همکاری علمی و فرهنگی و حفظ پیوندهای انسانی نیاز دارد، شاهد گسترش اقداماتی از سوی حکومت های آمریکا و ایران هستیم که این ارتباطات را محدود و دشوارتر میکنند. دو عرصه از این محدودیت ها عبارتند از:
۱. طرح «مقابله با نفوذ بیگانگان» در ایران
مجلس شورای اسلامی اخیراً کلیات طرح «مقابله با نفوذ بیگانگان» را تصویب کرده است. در زمان انتشار این بیانیه، جزئیات نهایی طرح هنوز به تصویب نرسیده است؛ با این حال، متن منتشرشده دامنه بسیار گستردهای از فعالیتها و ارتباطات را دربرمیگیرد.
در ماده ۱ متن پیشنهادی، اصل فعالیتها و ارتباطات اشخاص حقیقی و حقوقی با اشخاص و کارگزاران خارجی، در صورتی که به تشخیص قانون موجب «تضعیف فرهنگ ایرانی اسلامی» یا «تسهیل نفوذ و سلطه بیگانه» شود، ممنوع اعلام شده است..
در متن منتشرشده، دامنه موضوعات حتی به همکاریهای علمی و دانشگاهی، دریافت بورس و فرصت مطالعاتی، شرکت در کنفرانسها و همایشهای علمی، فعالیتهای فرهنگی و هنری، انتشار آثار، ارتباط با رسانههای خارجی و فعالیتهای مدنی نیز کشیده شده است. همچنین سازوکارهایی برای ثبت و نظارت بر برخی ارتباطات خارجی پیشبینی شده است.
چنین رویکردی این خطر را ایجاد میکند که مرز میان جاسوسی و همکاری عادی علمی، میان فعالیت سازمانیافته سیاسی و فعالیت مدنی، و میان ارتباط فرهنگی و «نفوذ» بیش از پیش مخدوش شود.
ما بر این باوریم که امنیت ملی با قطع ارتباط جامعه با جهان به دست نمیآید. دانشگاه، فرهنگ، علم و جامعه مدنی ذاتاً بر ارتباط، تبادل تجربه و گفتوگو استوارند. تبدیل این ارتباطات به موضوعی امنیتی، بیش از هر چیز میتواند فضای زندگی مدنی را بستهتر، اعتماد اجتماعی را ضعیفتر و هزینه فعالیت علمی و فرهنگی را بیشتر کند.
۲. گسترش تحریمها و محدودیتهای فزاینده از سوی ایالات متحده
در سوی دیگر، جامعه ایرانی با گسترش روزافزون تحریمهای ایالات متحده نیز روبهروست. در ماههای اخیر، دامنه و آثار عملی مقررات تحریمی به حوزههایی رسیده است که ارتباط مستقیم با زندگی علمی، فرهنگی و مدنی ایرانیان دارد.
یکی از نمونههای مهم، تعلیق مجوز عمومی اوفک (General License G) از ۲۴ آگوست امسال است. مجوزی که پیش از آن، در چارچوب شرایط و محدودیت های مشخص، برخی تبادلات دانشگاهی و ارائه یا دریافت برخی خدمات آموزشی میان موسسات و افراد مرتبط با ایران و آمریکا را مجاز میکرد. تعلیق این مجوز، در کنار سایر مقررات موجود، ابهام و ریسک بیشتری برای دانشگاهها، پژوهشگران، استادان و دانشجویانی ایجاد میکند که قصد برقراری ارتباطات علمی سازنده با ایران یا نهادهای مرتبط با جامعه علمی ایران را دارند.
پی آمد این وضعیت تنها متوجه دولت یا نهادهای اقتصادی ایران نیست. یکی از آثار مهم و کمتر مورد توجه، خودتحریمی مؤسسات و نهادهای علمی خارج از ایران است؛ به این معنا که یک دانشگاه یا مرکز پژوهشی ممکن است برای جلوگیری از خطر نقض مقررات آمریکا، از ادامه ارتباطات یا همکاریهایی که در اصل ماهیتی علمی، فرهنگی یا مدنی دارد خودداری کند.
جامعه ایرانی نباید قربانی محدودیتهای دو سویه شود
تنگناها و فشارهای داخلی با برچسبهایی مانند «نفوذ» از یک سو و تحریم ها و محدودیت ها در عرصه های علمی و فرهنگی از سوی دیگر، ارتباط شهروندان و نهادهای ایرانی تبار را با دانشگاهها، انجمنها، رسانهها، نهادهای فرهنگی و جامعه مدنی جهان دشوار و پرهزینه می کند.
.این وضعیت بهویژه برای ایرانیان خارج از کشور نگرانکننده است؛ چرا که انجمنهای علمی، فرهنگی، صنفی و اجتماعی ایرانیان در خارج از کشور اساساً با هدف ایجاد پل میان افراد، دانشگاهها و جوامع مختلف شکل گرفتهاند. این نهادها نباید به دلیل ارتباط با ایران یا ایرانیان داخل کشور، در معرض سوءظن یا محدودیت قرار گیرند.
ایرانیان داخل و خارج از کشور به اندازه کافی از پی آمدهای تنشهای سیاسی و اقتصادی آسیب دیدهاند. ما به هر دو سوی این روند اعتراض داریم و خواهان آن هستیم که پلهای ارتباطی جامعه ایرانی با جهان حفظ و تقویت شود، نه اینکه به نام امنیت یا فشار سیاسی، یکی پس از دیگری از میان برود.
برای حفظ پلها، نه ساختن دیوارها
ما خواهان آنیم که:
- ارتباطات علمی و دانشگاهی از مداخلات امنیتی و سیاسی مصون بماند؛
- فعالیت انجمنهای مدنی، فرهنگی و علمی با سوءظن امنیتی مواجه نشود؛
- قوانین داخلی ایران، در صورت تصویب، دارای تعاریف دقیق، روشن و قابل پیشبینی باشند و ارتباطات عادی شهروندان را جرمانگاری نکنند؛
- دستورالعمل ها و مقررات دولت آمریکا باید مسیرهای روشن، قابل پیشبینی و عملی برای فعالیتهای مجاز علمی، فرهنگی و مدنی فراهم کنند.
- و مهمتر از همه، جامعه ایرانی در داخل و خارج از کشور به عنوان بخشی از راهحل دیده شود، نه بخشی از تهدید.
ما معتقدیم امنیت پایدار نه از انزوای جامعه، بلکه از اعتماد، ارتباط آزاد، گردش دانش، گفتوگو و مشارکت مدنی حاصل میشود.
جامعه مدنی، دانشگاه و فرهنگ نباید میدان جنگ سیاستها باشند.
انجمن دانشگاه صنعتی شریف (سوتا)
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نظر را بنویسید.