Rabeah Razavi Alavi Spring 2018 Iran Tehran_20180320_190031

راهکارهای حمایت از حقوق مولف و مصنف – بخش سوم
نویسنده : رابعه رضوی
ایران – تهران

در نوشتار پیشین ، از هویت واقعی و مجازی نویسنده و هنرمند ، لزوم پیوستگی آفریده ها به آفرینشگرانشان و چگونگی بازشناسی خالق از سارق ، نوشتم.

کنون بهتر است کمی ژرفتر نمونه پیشین را بررسی کنیم . دانستیم که خالق و آفریننده دارای اثر انگشت یا امضای ویژه در هر آفریده خویش است.
این نشانه های غیر قابل تکرار برای هر فرد متفاوت است.

واژه ها و اصطلاحات و ترکیبات تازه در نوشته های یک نویسنده یا شاعر ، منحصر به فرد است.

برای نمونه اگر فرد خالق یک قطعه ادبی یا شعر ، با مجموعه ای از کلمه ها ، ترکیبی می سازد ، همکار نویسنده یا شاعر او نباید ، این مجموعه ترکیبهای تازه را در اثر خود ، استفاده کند . دقت کنیم که اینجا مقصود ،ترکیب دو کلمه ساده ، و ساخت کلمات مرکب و خاص است .

ورنه ، واژه های ساده، به ویژه اگر عام و پرکاربرد باشند ، نمی توانند موضوع مالکیت یک فرد خاص باشند .

عناصر طبیعی ، نیز موضوع مالکیت یک فرد خاص نیست. برای مثال یک نویسنده نمی تواند ادعا کند واژه آسمان ، تنها به او تعلق دارد . چرا که هزاران نویسنده و شاعر دیگر نیز ، حق دارند از این واژه ساده بهره گیرند .
اما همین واژه ساده، اگر به شکل مرکب و همراه با چند صفت خاص با لحن و سبک ویژه نویسنده به کار رود ، مثلا، آسمان رخشان ، که می تواند در ادامه صفات دیگری داشته باشد ، آنگاه از دایره عام بودنش کاسته شده ، به سوی خاص شدن و امکان مالکیت معنوی در نوشتار پیش می رود .

هرچه واژه های مرکب با قلم نویسنده ، متفاوت تر از دیگران نوشته شده باشد ، و از عام بودن ، بیشتر ، فاصله داشته باشد ، امکان اثبات مالکیت او بر ترکیب پدیدار شده ، بیشتر و فرایند اثبات ، آسان تر است .

بنابراین به عنوان یک نگارنده ، معتقدم ، مرکب نوشتن به مراتب ، از ساده نوشتن بهتر است.

دیگر اینکه : تلاش کنیم ، از مضامین نو استفاده کنیم تا پیش زمینه نوشتار ما نیز شبیه خود ما باشد .

باید ، تلاش کنیم ، تصویری از ما در نوشتارمان موجود باشد. این که بخواهیم تصویر دیگران در نوشتار ما منعکس شود ، هیچ کمکی به تخصصی و اختصاصی شدن آن متن نمی کند و ما آن قدر که شبیه تصویر دیگر ساخته هستیم ، شبیه خودمان نیستیم.

باید از همه در نوشتن ، فاصله گرفت. آفرینش مضامین تازه تر بدون دوری جستن از آنچه پیشتر شنیده ایم یا خوانده ایم ، ممکن نخواهد بود. باید سخت به گذشته نوشتاری دیگران ، بی تفاوت بود ورنه امکان آن وجود دارد ، مضمون بارها تکرار شده را دوباره تکرار کنیم . به ویژه اگر واژه هایمان هم مشابه باشد ، حتی اگر بی قصد سرقت نوشتاری ، این همانندی رخ داده باشد، از اعتبار آن نوشته کاسته می شود.

اصولا هیچ لذتی بالاتر از این نیست که مخاطب ما حس کند ، با یک نوشته جدید ، روبرو شده است . همین نکته در آفرینش یک اثر موسیقایی هم به تمامی صادق است. ما از موتیف ها ، میزانها ، کادانسها و آکوردهای خودمان استفاده می کنیم تا آن اثر به تمامی به خود ما تعلق یابد.

نکته بسیار دقیق در آفرینش موسیقی این است که هرگز مپنداریم حق داریم با ساخته های مشهور یا مهجور آهنگسازان بنام یا گمنام ، اثری ترکیبی بسازیم.

این که به عنوان آهنگساز با بازآفرینی ، بازخوانی یا هر نامی به جز آفرینش واقعی ، موافق نیستم به دلیل احترام به حقوق مولف و مصنف و تلاش برای گسترش فرهنگ عمومی آن است.

نقش رسانه ها را باید با دقت تمام در گسترش این فرهنگ بررسی کرد.

تنها برای مقدمه به این نکته بسنده می کنم : مدتهاست ، اقبال عمومی رسانه ها به انعکاس و پخش آثار کاور شده و بازخوانی شده ، بیش از آثار نو است . انگار رسانه ها ،موظفند از این فرایند نادرست ، حمایت کنند. من حتی به عنوان یک شنونده ، بسیار از آنکه می دانم اثری سالها پیش خلق شده و دیگران به تازگی ، می کوشند ، آن را بازخوانی کنند یا در بدترین و غیرشرافتمندانه ترین نوع آن ، بکوشند خود را آهنگساز یا خواننده اصلی آن اثر معرفی کنند ، رنج می کشم .

بی شک خود خالقان اصیل ، به ویژه آهنگسازان و شاعران ، بیش از من می دانند که اعتراض به بازخوانی ها و بازنوازی ها ، یکی از مهمترین راههای احترام به حقوق مولف و مصنف است.

در پایان این نوشتار ، باید اعتراض خود را به گسترش غیر قانونی دریافت آثار موسیقایی یا دانلود بدون اجازه خالقان آن، اعلام کنم.

آثار من و آثار بسیاری از اهنگسازان بدون اجازه ما ، دانلود می شود . این لطمه زدن به اصالت اثر و دشوار ساختن بازشناسی آهنگساز از سارقان است .

باید در فضای مجازی ، امکانات لازم برای همه مخاطبان فراهم شود تا آثار را رایگان بشنوند ، اما نتوانند آن را دریافت و دانلود کنند .
گاهی شگفت زده ام که چگونه هنگامی که من ، به آنها اجازه دانلود نداده ام و حتی گزینه دانلود را غیرفعال کرده ام ، باز با انبوه آثار خویش در سایتهای مختلف مواجه می شوم که سارقانه دریافت شده اند.

در نوشتار دیگری از تجربیات و مشاهدات خویش درباب نقض حقوق مولف و مصنف در فضای مجازی و روشهایی برای مقابله با آن ، خواهم نوشت.
(C)
Rabeah Razavi Alavi
(Asal)
All Rights Reserved