استدلال اصلی دانر این است که آنچه امروزه اسلام نامیده می شود، در ابتدا تنها جنبشی در راه احیای توحید به رهبری محمد بود و علاوه بر مومنان معتقد به قرآن، شامل مسیحیان و یهودیان صالح نیز می شد و تنها از زمان حکومت عبدالملک یعنی در حدود سده ی هفت و هشت میلادی (685-705) با نام یک دین مستقل «اسلام» از جنبش مسیحیان و یهودیان جدا و در قامت ایدئولوژی سیاسی امپراطوری اسلامی امویان قد علم کرد.