خاطرات من از آیت الله العظمی صانعی

 

آیت الله العظمی صانعی متخلق به اخلاق الله بود.انسان متواضع عالم فاضل،فقیه جامع، محقق آزاده، مرجع نواندیش صاحب مکتب فقهی نوین بود  چون پیش خداوندگاران دانش و تقوا آیت الله العظمی بروجردی،امام خمینی و آیت الله العظمی منتظری فقه و فلسفه و اخلاق اموخته بود.

فتواهای فقهی راه‌گشایی زندگی نوین را ثبت تاریخ فقه زندگی ساز کرد فتواهای چون:

برابر ی دیه مسلمان وغیر مسلمان، برابری ارث زن ومرد،ارث بردن زن از تمام ماترک منقول وغیر منقول شوهر، رد مازاد برفرض ماترک شوهر به زن درصورت انحصار وارث، طهارت انسان صرف نظر از اعتقادش، عدم شرط مرد بودن مرجعیت و قضاوت و رهبری، بلوغ پسر ودختر براساس علایم بلوغ نه سن نه وشانزده سالگی، عدالت رکن اساسی احکام، فتوا به شیوه فقه جواهری با درنظر داشت عنصرزمان و مکان، حرمت غیبت غیر مسلمان،کرامت مطلق انسان، طهارت انسان غیر مسلمان،حرمت نداشتن تراشیدن ریش،حرمت نداشتن موسیقی، عدم حرمت ابدی ز نای با زن شوهردار، یکسان بودن زن سیدیه با غیر سیده در حضیض دیدن و ندیدن…

آیت الله صانعی علاوه بر فقیه بودن یک انسان اخلاق مدار بود هم در منش اخلاقی بود هم در بینش فقهی اخلاقی می اندیشید فتوای خلاف اخلاق نداشت.

باگرامی داشت یاد آن فقیه اهل بیت و مرجع صاحب مکتب و مجتهد نوآور کاوشگر فقه زندگی. چند خاطره از ایشان را بازنویسی می کنم.

۱=:گریزان ازمرید بازی

دهه هفتاد بود که مرکز علوم جهانی قم برای طلاب غیر ایرانی امتحان ورودی گذاشت.

ما از مشهد قم رفته در امتحان شرکت کردیم. باتوجه به نمره که آورده بودیم ازطرف دفتر رهبری مبلغ ۵۰۰۰۰۰ریال جایزه دریافت کردیم ولی پرونده ما از مشهد تأیید نشد چون ما در دفتر آیت الله العظمی منتظری رفت و آمد داشتیم و شهریه آن فقیه عالیقدر را برای طلاب افغانی می دادیم.

آخرین باری که برای پیگیری پرونده ام به قم رفتم.و برای همیشه سبک دوش شده از شهریه و امتیازات حوزه محروم شدم.

چند روزی در قم ماندم و درس های نهج البلاغه آیت الله العظمی منتظری شرکت می کردم.

روزی از حاج احمد آقا ی منتظری آدرس آیت الله صانعی راسؤال کردم.ایشان پرسید کاری داری با ایشان آشنا هستی؟

گفتم نه آشنایی ندارم می خواهم ایشان را و آیت الله موسوی اردبیلی را زیارت کنم.

حاج احمد آقا فرمود می خواهی شمارا معرفی کنم.گفتم نه می خواهم ناشناس بروم.

آدرس راحاج احمد آقا داد.

آیت الله صانعی در طبقه خانه روبروی دفتر فعلیش بود اطاق نه چندان بزرگ ومجلل بلکه عادی مثل دیگر مردم عادی.

آیت الله صانعی زیر عکس پدر مرحومش نشسته بود و کنار ایشان چند نفری نشسته بودند ویکی از آنها چیزی را که اقای صانعی می گفت می نویشت.

سلام کردم.آیت الله نیم خیزی از جایش بلند شد.

در گوشه ای دور از ایشان نشستم .آیت الله بعد از احوال پرسی دوباره رو کرد به آن آقا گفت عزیزم بنویس.

بعد از نوشیدن جای نیم خیز ازجایم بلند شده نزدیک ایشان آمدم گفتم:

آقا ازمشهد آمدم. بادست اشاره کرد طرف یک آقای که پشت میز نشسته بود گفت با ایشان صحبت کن و کارت شهریه خودرا بده.گفتم نه آقا من سفر خرجی نمی خواهم باخود شما کار شخصی دارم.

آیت الله صانعی، به آرامی فرمود جلوتر بیا.

گفتم حاج آقا من تازه طلبه شده ام مشهد هستم.خدمت شما آمدم که نصیحت و راهنمائی کنید. تا این را گفتم گویا ایشان را عقرب گزیده از جایش برجست و با حالت خشم و تندی گفت:

این دکان بازی چیست ؟ من چه کاره ام که نصیحت و راهنمائی کنم که همچنین حرفی گفته من هم مثل شما یک طلبه هستم این حرف ها چیست ؟ برو عزیزم خودت روایت و قرآن بخوان.

وقت خدا حافظی تمام قد ایستاد و تادم در همراهی کرد.

آن برخورد حرمتمندانه درابتدای ناآشنایی وآن تواضع و مرید گریزی آن روز آیت الله صانعی برایم درس بزرگ و فراموش نشدنی بود و هست.

آن روزی که من به زیارت ایشان  رفتم بسیار جوان بودم هنوز پشت لبم سبز نشده بود.

شما فکر کنید یک جوانک غریب نا آشنا در محضر کسی بنشیند که فقیه صاحب کرسی درس خارج و قبلا امام جمعه موقت قم و دادستان کل کشور بوده. ولی او با چنان اخلاقی کریمانه برخورد کند وقت آن غریب از او درخواست نصیحت و راهنمائی کند او برای پرهیز از هرگونه مرید بازی و خرمقدس گری، درس کریمانه و پیغمبر گونه به او می دهد که هرگز فراموش نکند.

۲= آیت الله منتظری فقیه ترین عصر ما

دهه نود بود که آیت الله صانعی دردفتر ش مشهد مقدس تشریف آورده بود.

بی خبر از تشریف آوری ایشان به آیت الله صانعی به دیدن آقای نوروزی رئیس دفتر و آقای تقی چیت ساز از اعضای سابق دفتر آیت الله العظمی منتظری در مشهد. رفتم.

آقای چیت ساز گفت دیدن آقای صانعی نرفتی؟  گفتم مگر ایشان مشهدهست؟.گفت در همین دفتر هست طبقه بالا.

باآقای چیت ساز به ملاقات آیت الله صانعی رفتیم.قبل از ما تعداد از روحانیون تشریف آورده بودند.

جلسه آیت الله صانعی بسیار گرم و شیرین و علمی بود آن روز هم سخن از ریش تراشیدن مطرح شد.

کسی سؤال کرد نظر شما درباره ریش تراشیدن چیست؟

آیت الله صانعی گفت از نظر من حرمت ندارد.بعد داستانی را از امام خمینی نقل کرد:

در زمان انقلاب یادم هست عده ای از طرف داران لطف الله میثمی از اصفهان خدمت امام آمده بودند یکی از آنها راجع به دکتر علی شریعتی پرسیدن پرسید که ایشان ریش خودرا می تراشید.امام فرمود فعلا مسئله مسئله ریش زدن نیست مسئله مسئله ریشه زدن است.

بعد آیت الله صانعی فرمود حالا هم همین طور است مع ذالک تراشیدن ریش از نظر من حرمت ندارد چنان که آیت الله منتظری که فقیه ترین عصر ما است هم مفصل بحث کرده و کتابش منتشر شده شما ندیده اید؟ ایشان بسیار محقیقانه ازهرنظر بحث کرده و عدم مرحمت را مدلل و متقن ثابت کرده منتها خودش احتیاط کرده و دلیل احتیاط آیت الله العظمی منتظری را من می دانم که چرا احتیاط می کرد به خاطر این بود که آیت الله منتظری تحت تاثیر استادش آیت الله بروجردی بود چون ایشان را بسیار دوست داشت

آیت الله بروجردی هم بسیار احتیاط می کرد.

۳= دکتر شریعتی اگر اخوند بود برأیشان این همه هجمه نمی  شد

تعداد از طلاب مدرسه آیت الله دستغیب از شیراز به مشهدتشریف آورده بودند و برای ملاقات با آیت الله صانعی دردفتر مشهد تشریف آوردند.یکی آز آنها راجع به دکتر علی شریعتی پرسیدند که نظر شما چیست؟

آیت الله صانعی از دکتر شریعتی با حرمت فراوان تعریف نمود و نظر آیت الله العظمی منتظری را راجع به دکتر علی شریعتی یاد آور شد و در ادامه گفت واقعیت این است که اگر شریعتی یک اخوند بود این همه هجمه به ایشان نمی شد دکتر شریعتی به اندازه آقای نوری ضرر نزد ایشان با کتاب فصل الخطاب خود برشیعه بزرگترین ضربه را زد دکتر شریعتی که چنین نبود ولی چون اخوند بود کسی چیزی نمی گوید.

۴=فقها حج را بسیار مشکل کرده است

آیت الله هاشمی رفسنجانی قبل از انتخابات مشهد تشریف آورده بود که هم زمان آیت الله صانعی هم مشهد تشریف داشت آیت الله صانعی و آیت الله هاشمی رفسنجانی  باهم ملاقات کردند که تاحدودی خبرساز شد.آیت الله هاشمی رفسنجانی با اصلاح طلبان در تالار آیینه حرم ملاقات و سخنرانی کرد برای ملاقات با آیت الله هاشمی رفسنجانی باید کارت ملاقات می گرفتی آقای نوروزی رئیس دفتر آیت الله صانعی برایم یک کارت ملاقات گرفت تابا آیت الله هاشمی رفسنجانی ملاقات کنم قبل از ملاقات با رفسنجانی به دفتر آیت الله صانعی رفتم

جلسه آیت الله صانعی همیشه جلسه علمی بود آن روز هم بحث حج پیش آمد آیت الله صانعی گفت فقها حج را برای مردم مشکل ساخته آیا واقعا پیغمبر همینطور حج می کرد؟

اسدالله جعفری

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)