جمال خاشقجی، روزنامه نگاری که بیش از دو هفته است جهان به دنبال راز ناپدید شدنش می‏گردد. خاشقجی، روزنامه نگار منتقد سعودی که همراه با نامزدش برای گرفتن برگه‎ی تجرد به کنسولگری عربستان در استانبول رفته بود، هرگز باز نگشت. وی در ترکیه ناپدید شد.
آخرین مقاله‌ خاشقجی با عنوان «آنچه که جهان عرب بدان نیاز دارد آزادی بیان است»، پس از ناپدید شدنش، در واشنگتن پست منتشر شد.

جمال خاشقجیاز همان روزهای آغازین ناپدید شدن خاشقجی گمانه زنی‌هایی مبنی بر کشته شدن و تکه تکه شدن جسد او، توسط «گروه ویژه قتل» و نیروهای امنیتی عربستان سعودی که به همین منظور به استانبول اعزام شده بودند، زمزمه می‌شد.
ابعاد این پرونده روز به روز گسترده‎تر و پیچیده‏تر می‌شود. موضع گیریها و اظهارات ترکها، پادشاهی سعودی و حتی دونالد ترامپ نیز هر روزه بر پیچیدگی و حساسیت‎های این پرونده می‎افزاید.
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، که پیشتر هم بیان کرده بود یک بار دیگر تاکید کرد که عربستان سعودی متحد آمریکا علیه جمهوری اسلامی است و به همین سبب ایالات متحده مایل است به روابط خود با این کشور ادامه دهد.
ترامپ در گفت‌وگو با شبکه خبری «فاکس‌نیوز» در واکنش به درخواست اعضای جمهوری‌خواه در کنگره و سنای آمریکا از دولت ترامپ برای مجازات عربستان سعودی، یک بار دیگر اعلام کرد که آمریکا به عربستان سعودی برای مقابله با تروریسم و ایران نیاز دارد.
وی گفت: «ما به عربستان سعودی در مبارزه با تروریسم و با هر آنچه که به ایران و در جاهای دیگر اتفاق می‌افتد نیاز داریم.»
پیچیدگی این قتل تنها از منظر جنایی آن نیست که سبب حساسیت آن می‎شود. پیچیده‏‎ترین بخش ماجرا جدال بر سر اولویت‌های جهان امروز، اصول بنیادین آن و ارزش‎هاست. جدال بر سر اینکه آیا همیشه منافع اقتصادی در اولویت و ارجحیت قرار دارند و یا بعضا این اصول و ارزشها هستند که بر منافع ملی و اقتصادی پیشی می‎گیرند؟ آیا دموکراسی، ارزشهای انسانی و حقوق بشری همیشه در اولویت هستند، یا گاهی می‎توان آنها را فدای قراردادهای میلیاردی کرد؟
قتل جمال خاشقجی، تنها کشتن یک انسان نبود. بلکه قتل این روزنامه نگار منتقد، کشتن صدای ناهمسو و مخالف، کشتن صدای منتقد و آزادی مطبوعات بود.
حمایت از عربستان سعودی‌ در پرونده خاشقجی، می تواند اثرات جبران ناپذیری بر ساختار دمکراسی جهانی، حق آزادی بیان، آزادی مطبوعات و رسانه‎های آزاد بگذارد.
کمک در پوشاندن این جنایت و مجازات نشدن عاملان و آمران اصلی آن، یعنی حمایت از دیکتاتورهای جنایتکار. حمایت از سرکوب منتقدان و مطبوعات آزاد.
به همان اندازه که ترور مخالفان و کشتن منتقدان از سوی جمهوری اسلامی نکوهیده است، از سوی عربستان سعودی هم مذموم است. جنایت خوب و جنایت بد نداریم. همانطور که جنایتکار خوب و جنایتکار بد نداریم. جنایت، جنایت است.
کشتن و مثله کردن خاشقجی علاوه بر کشتن یک انسان، سلاخی و مرگ آزادی بیان، دموکراسی، ارزشهای انسانی و حقوق بشری بود. پرونده خاشقجی بسیار نگران‌کننده است. چرا که تنها یک پرونده قتل ساده نیست. بی تفاوتی جامعه جهانی به سرنوشت این روزنامه نگار منتقد می‎تواند به گسترش و پرورش دیکتاتورهای بیشتری منجر شود. دیکتاتورهایی که هیچ نقدی را بر نمی‎تابند.
دفاع از آزادی بیان و حفاظت از رسانه‌های آزاد برای داشتن جهانی امن‎تر و پایدارتر و برای جلوگیری از رشد و گسترش دیکتاتورها الزامی است.
هرچقدر هم که منافع ملی در روابط بین المللی اولویت داشته باشند، یک جا و یک زمان باید از آن چشم پوشی کرد و روی اصول ایستاد. اصولی که هیچ استثنا و توجیهی برای زیرپا گذاشتن آنها وجود ندارد. امروز باید در مقابل از بین رفتن ارزش وجود یک انسان در مقابل منافع اقتصادی ایستاد.

نظرات

نظر (به‌وسیله فیس‌بوک)